Кіріспе

Мондорф-ле-Байнс ( ; Бад-Мондорф) — Люксембургтің оңтүстік-шығысындағы коммуна және қала. Ремих кантонының құрамына кіреді. Мондорф-ле-Байнс – шипажай қаласы (соның атымен аталған), және Люксембургтегі жалғыз казино осы қалада орналасқан. 2018 жылғы мәлімет бойынша, Мондорф-ле-Байнс коммунасының (коммунаға Альтвис және Эланж сияқты басқа да елді мекендер кіреді) халқы 5 082 адамды құрайды.

Тарих

Бұл аймақты алғаш кельттер мекендеген. Біздің заманымыздан бұрын 65 жылы келген римдіктер Мецтен Трирге дейінгі жолды қорғау үшін кельт негізінде Кастельді салды. Ауылдың атына себепкер болған Карл Ұлының немересі – Муомина. 9 ғасырда ол өзінің барлық мүлкін, оның ішінде шағын ауылды да Эхтернах аббаттығына сыйға берді. Содан кейін ауыл Муомендорф деп аталды. Ғасырлар бойы Мондорфқа жиі шабуылдар жасалып, өртеліп, қайтадан тұрғызылды. 1065 жылы салынған Әулие Михаил шіркеуі төрт рет қайта салынды, соңғы рет 1764 жылы. 1840 жылдары, голландтар тұзға салық салғаннан кейін, тұз іздеу үшін терең бұрғылау жүргізілген кезде термальды сулар табылды. Германияда тұз тапқан және Мондорфта да солай жасауға үміттенген Карл Готтельф Кинд 736 метр тереңдікте бұрғылап суды тапты. Судың минералдық қасиеттеріне қарамастан, ол тұзға жарамсыз болды, себебі дистилленгеннен кейін темірдің көп мөлшерінен туындаған қоңыр түс пайда болды. Дегенмен, жергілікті нотариус Ж. П. Ледуре судың басқа да мүмкіндіктерін байқап, "Мондорф қауымдастығы" құруға қолдау тапты. Архитектор Чарльз Эйдтке дереу термальды кешенді салу тапсырылды, ол 1847 жылдың 20 маусымында ашылды. Спаның сәттілігінің нәтижесінде ауыл гүлденді, себебі жақын жерде салынған сәнді қонақ үйлерде демалуға келетін бай француз қонақтары көбейді. Алайда, 1871 жылы немістер Эльзас пен Лотарингияны басып алғанда Франциядан келушілер ағыны тоқтады. 1945 жылдың қыркүйегіне дейін жалғасқан одақтас әскерлердің оккупациясы кезінде қалада сағат 19:00-ден 07:00-ге дейін көлік қозғалысына рұқсат берілмеді. Спа ХХ ғасырдың екінші жартысында дамыды: ашық бассейн (1953), жаңа термальды орталық (1988) және 1983 жылы ашылған Казино 2000.

Сапа нысандары

Бұл шипажай жыл сайын мыңдаған келушіні бай минералды суларымен қарсы алады. Ол 36 гектар (89 акр) аумақты алып жатыр және көптеген мүмкіндіктерді қамтиды.

Шіркеу

Сент-Михаэль шіркеуі – елдегі ең көрнекті рококо стиліндегі ғимараттардың бірі. Шіркеу ішіндегі фреска, пиета және мінбар ерекше назар аударарлық. Қазіргі таңда қорғалатын мүлік ретінде тіркелген бұл шіркеу 1764 жылдан 1766 жылға дейін Ник Унгешиктің бастамасымен және Эхтернах аббаттығының қолдауымен салынған. XV Людовик стиліндегі жиһазды Мондорф қаласында тұрып жұмыс істеген жергілікті мүсінші Жан-Пьер Декер жасаған. Балкондағы музыкалық символдармен безенілген орган, сыныптау орындары және алтарьлар, Богемиядан келген Жан Жорж Вайзердің салған фрескаларымен үйлесімді. Алғашқы Сент-Михаэль шіркеуі 1065 жылы салынған, бірақ бірнеше рет қирап, қайта жаңартылған.

Экономика

Мондорф экономикасына ең үлкен үлес қосатыны – Казино 2000, ол қонақ үй, мейрамхана, ойын орталығы және іскерлік кездесулер өткізу орны ретінде қызмет етеді. Қала экономикасына басқа да үлес қосатындар – қаладағы мейрамханалар, туристер, өнер мен қолөнерге қызылушылар, сондай-ақ ауыл шаруашылығы және жүзім шаруашылығы. Domaine Thermal емдеу ортасына келушілерді, сонымен қатар оның қонақ үйі мен мейрамханаларына және конференциялық залдарына қызығушылық танытқандарды тартады.