Кіріспе

Лестердегі мұражай, Англия

Лестер мұражайы және өнер галереясы (2020 жылға дейін Нью-Уолк мұражайы және өнер галереясы) – Англияның Лестер қаласындағы, қала орталығынан шалқары орналасқан мұражай. Лестер мұражайы мен өнер галереясында халықаралық және жергілікті ғылым, тарих және өнер экспонаттары қойылған. Алғашқы ғимаратты хансом кабинасын жасаған Джозеф Хансом жобалаған. Ол бірнеше рет кеңейтілді, соңғы кеңейту 2011 жылы жасалды.

Негізгі экспонаттар

Тұрақты көрмелерге динозаврлар, Египет аймағы, Лестерширдің минералдары, жақын жерде табылған алғашқы Чарния қазбасы және әлемнің түктелген жануарларынан тұратын жабайы табиғат аймағы кіреді.

Динозаврлар және олардың қалдықтары

Лестер мұражайы мен көркемсурет галереясында жойылып кеткен тіршілік түрлерінің маңызды коллекциясы бар. Екі мезозой кезеңіне жататын сойқылылардың қаңқасы тұрақты түрде көрсетіледі – Ратландтан табылған цетиозавр және Барроу-апон-Соардан табылған плезиозавр. «Джордж» лақап атымен танымал Ратланд динозавры – Cetiosaurus oxoniensis түрінің өкілі. Әлемдегі ең толық сауропод қаңқаларының бірі саналатын бұл динозавр 1968 жылдың маусым айында Ратлендтегі Литтл Кастертонның жанындағы Уильямсон Клифф карьерінде табылды. Қаңқа қалдықтары 1975 жылдан бері мұражайда сақтаулы; экспозициядағы сүйектердің көпшілігі – түпнұсқаларының көшірмелері, себебі олар тым нәзік және қолдануға жарамсыз. Ратланд динозавры «Blue Peter» бағдарламасында көрсетілді және 1985 жылы «Blue Peter»-дің жүргізушісі Джанет Эллис тарапынан ашылды. «Бароу Киппер» – жалпақ балықтың атымен аталған, 1851 жылы Бароу-апон-Соарда табылған, сәйкессіз плезиозаврдың қаңқасы. Алғашқыда Plesiosaurus macrocephalus деп жіктелген, кейін Rhomaleosaurus megacephalus деп қайта жіктелді. Алайда, Адам Смит пен Гарет Дайк (2008) мәліметтеріне сәйкес, бұл қазбаның қалдығы басқа, әлі аты жоқ туысқа жатады. 2011 жылдың қыркүйегінде мұражай Динозаврлар галереясын кеңейтіп, қазбаларды қайта ұйымдастырды, жаңа зал қосты және галереяның өзін өзгертті. Жаңа Динозаврлар галереясы, негізінен жойылған теңіз бауырымен жорғалаушыларды ұсынады, және Дэвид Аттенборо тарапынан ашылды. Бұл – ең алғаш рет күмәнсіз кембрийге дейінгі жыныстардан табылған және бұған дейін өмірдің ірі формаларына тым ерте деп есептелген тас қалдық. Мұражайдағы бұл зат – «Лестердің танымал қазбасы» – холотип, яғни түрдің алғаш рет анықталып, ресми түрде сипатталған нақты физикалық үлгісі. Charnia masoni Роджер Мейсонның құрметіне аталған, ол оны 1957 жылы Чарнвуд орманында (Charnwood Forest) мектеп оқушысы кезінде тапқан, содан кейін академиялық геолог болып жұмыс істеген. Ол бұл қазбаны бір жыл бұрын мектеп оқушысы Тина Негус тапқанын, бірақ ешкім оны қабылдамағанын мойындайды және мұражайдағы Charnia экспозициясы осы туралы мәлімдейді.

Ежелгі Мысыр

Мұражайда египтологияның тұрақты көрмесі бар. Мұражайда Панесит Тауи, Пеиуй, Бес эн Мут және Та Бес атты төрт египет мумиясы сақталады. Пеиуй 1859 жылы 45 фунт стерлингке сатып алынып, мұражай коллекциясына қосылған алғашқы туынды болды. Мұражайдың египтология бөлімі кеңейтіліп, Египеттегі өмірді толыққандырақ қамтиды, сондай-ақ Египеттегі өлімге арналған бөлім де бар, осы бөлімде төрт мумия орналасқан. Артефактілердің көп бөлігі 19 ғасырда Египетке сапарлаған еуропалықтардан келген, осы кезеңде египтологияға қызығушылық қайта жанданды. 2018 жылдан бастап галереялардың сыйымдылығы едәуір артты. Мұражайда ежегіт Египет дәуірінен 400-ден астам зат сақталған, бірақ соңғы уақытқа дейін олардың үштен бірін ғана көрсетуге мүмкіндік болды. Жаңа галерея осы заттарды көпшілік назарына ұсынуға мүмкіндік берді. 2020 жылдан бері галереяда банкротқа ұшыраған Томас Кук тобынан сатып алынған Сетмоз бен Исиснофрет жұбайының мүсіні орналасқан.

Басқа

Мұражайда Пеппи атты тоқыма ақ аю бар, ол Фокс мұздықтарының таңбасы. Бұл дүние жүзінен жиналған таксидермиялық жануарлар коллекциясында сақталады. Көрмеде орташа белдеулерден, сондай-ақ полярлық аймақтардан және саванналардан алынған көптеген мысалдар бар. Мұражай Ұлыбританиядағы неміс экспрессионизмінің ең ірі коллекциясына ие. Джордж Гросс, Василий Кандинский және Пол Клее сияқты суретшілердің туындылары, Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін нацистік Германиядан жасырын әкелінген. Нацистер осы суретшілердің туындыларын айыптаған – 1937 жылғы «Бұзылған өнер» көрмесін қараңыз. Ханс Гесс, неміс-жұдайы өнеркәсіпшісі және өнер коллекционері Альфред Гесс ұлы, мұражайдағы куратордың көмекшісі болған. 2007 жылы Ричард Аттенборо сыйға берген Пикассоның 100-ден астам керамикалық туындылары мұражайда қойылды.

Көрмелер

Мұражайдың бірінші қабатында мерзімімен ауысып отыратын көрме алаңы бар. Жақында өткен көрмелердің ішінде Ричард III-нің қаңқасын іздеуге арналған көрме, Уоллес пен Громит көрмесі және «Соғыстың рухы – бейбітшіліктің қолы», соғыстың қасіреттері мен бейбітшіліктің күші туралы суреттер мен мүсіндерден тұратын көрме болды. 2015 жылы король Лестер соборында қайта жерленгеннен кейін, Ұлттық портрет галереясының «Үйге оралу» жобасы аясында Ричард III-нің портреті 2019 жылдың жазында уақытша көрмеге қойылды.

Атауын өзгерту

Музей COVID-19 пандемиясына байланысты ұзақ жабық тұрғаннан кейін 2020 жылдың тамызында қайта ашылды. Музей жаңа атаумен – «Лестер мұражайы және өнер галереясы» деп өзгертілді, бұл «Лестердегі басты мұражай екенін көрсету және қаладан тыс жердегі адамдар Лестер мұражайларын интернеттен іздегенде көмектесу үшін» жасалды.