Кіріспе

1985 жылғы американдық қылмыс фильмі, Берт Рейнольдс режиссерлік еткен.

«Стик» – 1985 жылғы американдық қылмыс фильмі, Элмор Леонардтың 1983 жылғы романы негізінде түсірілген. Басты рөлді және режиссерлікті Берт Рейнольдс сомдаған.

Сюжет

Ернест "Стик" Стикли, бұрынғы көлік ұрлығы, қарулы тонау үшін жеті жыл түрмеде отырғаннан кейін босатылды. Ол ескі досы Рейнимен кездеседі, ол Стикті Флорида Эверглейдсының жанындағы "шағын тоқталымға" қатысуға көндіреді, содан кейін үйіне барады. "Шағын тоқталым" Рейнидің дилері Чакки ұйымдастырған заңсыз есірткі саудасы болып шығады, ол дұрыс болмайды. Чаккидің альбинос қолбасшысы Мок Рейниді өлтіреді, бірақ Стик қашуға үкілі. Енді Стик куәгер ретінде жою керек болған кісі өлтірушілерден жасырынуы керек. Жасырынып жүргенде, Стик өзін дұрыс уақытта дұрыс жерде табады, өйткені ол Барри Брэхам деген бай эксцентрикке құлыпталған көлігіне кіруге көмектеседі. Ол жүргізуші болып жұмысқа орналасып, жайлы үйге ие болады, тұрақты жұмысы болады және өзінің жасөспірім қызы Кэтимен өткен уақытын толтыруға тырысады. Ол сондай-ақ Кайлде жаңа махаббатты табады, ол қаржы кеңесшісі және Барридің бизнес кеңесшісі, ол Стикпен қарым-қатынас жасаудың мағынасы бар ма, жоқ па, соны шешуі керек. Стик Чаккиге қарсы шығып, өлтірілген досына тиіс ақшаны талап етеді, ол ақшаны жаңа өмір бастау үшін пайдалануды жоспарлайды. Чакки бас тартады, ал оның вудуға бейімделген картель басшысы Нестор бұрынғы сотталғанды жоюға қысым жасайды, содан кейін Чакки Мокты және басқа да кісі өлтірушілерді Стиктің соңынан қууға жібереді. Нестор Стикті жасырынып жүрген жерінен шығару үшін оның қызын ұрлайды. Нестор Чаккидің қатыгездігіне наразы болып, Мокқа оны өлтіруді бұйырады. Стик Мок Чаккиді өлтіре алмай тұрып, Чаккидің жоғары қабаттағы пәтерінің балконында олармен кездеседі, ал Мок Стикке оның белдеуінен тапаншасын шығара алмастан бұрын оған жете алмауға тырысады. Чакки Мокты таң қалдырып, екеуін де балконнан итеріп жібереді. Чакки құлайды, бірақ Мок төменгі бағанаға ілініп қалады. Мок көмек сұрайды, бірақ Стик Мок құлап өлгенде, төмен түсіп бара жатқанда оның қаруынан атып өлтіреді. Стик Нестордың үйіне барып, Нестордың барлық қолбасшыларын жояды, содан кейін Нестормен бетпе-бет кездеседі. Стик бардың айналасын атып тастағаннан кейін, қорқып қалған Нестор бас иеді және өзінің өмірі үшін Стик пен оның қызына тиіспеуге келіседі. Қызын құтқарып алғаннан кейін Стик Кайлға ұялы телефоны арқылы қоңырау шалып, екі ғашықтың тас жолдың ортасында кездесіп, құшақтасуын ұйымдастырады.

Бастапқы кітап

Түпнұсқа "Stick" романы 1983 жылы жарық көрді, бірақ "Stick" кейіпкері Леонардтың "Swag" атты туындысында алғаш рет пайда болған. Кітап жақсы сатылып, "La Brava" романымен бірге Леонардтың мансабына деген қызығушылықты қайта жандандырды, әсіресе Берт Рейнольдс оны фильмге түсіретіні жарияланғанда. Леонард "Stick" кейіпкерімен тағы да көп кітап жазуға ниеттенді, себебі ол "өте болжамсыз, сондықтан одан көп пайда көре аламын" деді.

Даму

"Мен кітапты оқыған бойда осы фильмді түсіргім келді", - деді Рейнольдс. "Мен Леонардтың жұмысына құрметпен қарадым. Мен Флорида штатында өскендіктен, сол жергілікті өмір салтын жақсы білдім. Мен сол адам едім!" Леонардқа сценарий жазу үшін 350 мың доллар төленді. Атақты каскадер Дар Робинсон, албинос салдарын орындайтын Мок рөлінде, өзінің өлім көрінесін ғимараттың қабырғасынан еркін құлап, бір мезгілде оқ атып түсірді. Робинсон өзінің ойлап тапқан құрылғысын – жылдамдықты баяулатушыны пайдаланды, соның арқасында камералар төменде көзге көрінбейтін қауіпсіздік құрылғысыз жоғарыдан түсіре алды (осы кадрда төменде шашырап тұрған адамдар да көрінеді). Ол жерге артқа қарай құлағанда, тежегіш құрылғы оның құлауын баяулатты. Бұл Робинсонның 1986 жылы "Миллион долларлық жұмбақ" фильмін түсірілімінде мотоцикл апатынан қаза тапқанға дейінгі жалғыз актерлік жұмысы болды.

Қайта түсіру

Рейнольдс былай деп еске алады: "Мен өз кескінімді тапсырдым және шынымен жақсы фильм түсірдім деп ойладым. Бірақ "Блэк Тауэрдегі" [Universal компаниясының бас кеңсесі] адамдар бірнеше өзгерістерді қалайтынын білдім". Студия фильмді көрсету кестесінен алып тастады және Рейнольдстан фильмнің екінші жартысын қайта түсіруді сұрады. Жаңа сценарист шақырылды және оның кейіпкері түрмеден шыққаннан кейін қызымен қайта қосылатын сюжеттік желі енгізілді. Рейнольдс агенті оған өзгерістерге келісуді кеңес бергенін айтады: "Мен фильмнен бас тарттым. Мен олармен күреспедім. Оларға менің алдымнан келуге мүмкіндік бердім. Леонард фильмді "Ньюсвик" журналының мұқабасына сұхбат берген күні көріп, оны жек көретінін айтты. Оның бұл сөзінен кейін барлық сыншылар фильмді сынады және ол менімен сөйлеспеді. Фильмді қайта түсіргенде, мен тек міндетті түрде жасап тұрдым. Мен жасаған ісімді мақтан тұта алмаймын, бірақ өз іс-әрекеттеріме жауапкершілікті мойныма аламын. Мен айтарым, бұл - өзімді қорғау емес, егер сіздерге "Стик" фильмінің бірінші бөлімі ұнаса, мен осыны жеткізуге тырыстым. Metacritic-те фильмнің 10 сыншыдан алынған 100 баллдан 31 баллдың орташа көрсеткіші бар, бұл "көбінесе жағымсыз пікірлерді" көрсетеді. The New York Times газетінің журналисі Джанет Маслин Рейнольдстың "өзін жақсы білуі керек режиссердің қате таңдағанын, бұл режиссердің өзі Мистер Рейнольдс екенін" жазды. Оның Флоридадағы қылмыс драмасын түсіруге деген құлшынысы түсінікті, кітапта күшті жігіттің диалогы бар және оқиға өзінен-өзі айтылады. Бірақ оның осындай сенімді материалды жұлдыздық рөлге бейімдеуге тырысуы түсініксіз". Variety журналының шолуында "Бірнеше жақсы экшн-көріністерге қарамастан, жалпы алғанда фильмде көрермендерді қызықтыратын шиеленіс пен күмән жоқ, тек сәл ғана қызықтырады. Рейнольдс режиссерлік қабілеті бар, бірақ ерекше тұлғаларды ашып көрсететін текстурасы жетіспейді". Джин Сискел фильмге төрт жұлдыздың жартысын берді және "Режиссер Рейнольдс пен актер Рейнольдс "Стик" фильмімен не істеді, оны кешіруге болмайды. Олар оны бір бөлігін бурлеск, бір бөлігін әдеттегі қуғын-сүргін суретіне айналдырды. Актер Рейнольдстың Стикті, досының өліміне кек қайтаруға тырысатын бұрынғы қылмыскерді сомдауы, "Кенонбол жүгіру" фильмдеріндегі жақсы жігіт кейіпкерінен көп айырмашылығы жоқ". Лос-Анджелес таймс газетінің Шейла Бенсонның айтуынша, Элмор Леонардтың романы "қайқайып, әлсіз, ең жаманысы – тым баяу болып көрінеді. Бұның бәрі Леонардтың бастапқы сценарий авторы болғанына қарамастан болды". The Washington Post газеті Пол Аттанасионың "Рейнольдс триллер немесе пародия түсіріп жатқанын ешқашан түсінбейді, бұл оның қойылымдарының да мәселесі болды. Оның актерлік шеберлігі қатал мінезден, көңілділікке, көрерменге көз қырынан қарап күлімдеуге дейін өзгереді – Мистер T және Джонни Карсонтың біріккені. Ол Леонард жазған кейіпкерге қарағанда тым сымбатты, бірақ Майамидегі қаржы саласының сымбатты әлеміне кіргенде, ол бірден сіңіп кетеді".

Элмор Леонард реакциясы

Кейінірек Леонард Рейнольдстың "бұл фильмде мен өзімнің сценарийімді танымадым. Олар тіпті көбірек экшн үшін тағы бір сценарист шақырды. Бёрт "Sharky's Machine" және "Gator" фильмдерін түсірген еді, мен оны Стик рөліне лайықты деп ойладым. Бірақ оған жақсы режиссер қажет болды. Оны өзі режиссерлік етіп, Бёрт Рейнольдстың өзін сомдады". "Бұл өте, өте театрландырылған", - деп қосты Леонард. "Мен жазуымды жазу ретінде байқамауға бар күшімді саламын, ал экранда актерлердің барлық жерде ойнап жатқанын көресің". Фильмнің жарнамалық слоганы: "Ол ережелерді сақтаудан басқа барлығын істей алды". Леонард кабинетінде "ережелер" деген сөз жазылған плакатты іліп қойды, ал оның үстіне "сценарий" деп жазылған қағаз жапсырды. "Фильм кітаптан мүлдем басқаша", - деді ол. "Сюжет алынып тасталды. Алдастың орнына автоматтары қойылды". Леонард оны "52 Pick Up" фильмімен салыстырды. "Маған сол фильмде қатты ұнайтын нәрсе – оның қарқыны, ол бірден басталады да, содан кейін дамып кетеді. Диалог жауап күтпейді, ол бір рет айтылғандай, бірақ оны анық естуге болады. "Стик" фильмінде Бёрт Рейнольдс әр сөйлегеннен кейін бір-екі секунд үнсіздік қалдырып, комедия сияқты әсер берді. Бұл ырғақты бұзды".

Ұсынылған телесериалдар

1988 жылы NBC телеарнасы роман негізінде телесериал жасауды жоспарлаған, бірақ ол жоба іске аспады.