Кіріспе

Солтүстік Австралия темір жолы — Австралияның Солтүстік территориясындағы 1067 мм енді темір жол. Ол бір кезде Палмерстон деп аталған Дарвин қаласынан Ларриманың оңтүстігіндегі Бирдумға дейін салынған. Алғашқыда оның аты Палмерстон және Пайн Крик темір жолы болған. Бірінші бөлігі 1889 жылы, соңғысы 1929 жылы ашылды. Темір жол 1976 жылы жабылды.

Басталуы Оңтүстік Австралия темір жолдары

1863 және 1911 жылдар аралығында Солтүстік территорияны Оңтүстік Австралия үкіметі басқарды. Нәтижесінде 959 300 фунт стерлингтік келісім-шарт Мельбурн қаласының C. & E. Millar компаниясына тапсырылды. Желі 1888 жылы Пайн-Крикке жетті және 1889 жылдың 30 қыркүйегінде Оңтүстік Австралия темір жолдарының ең солтүстік нүктесі ретінде ресми түрде ашылды. Сингалы және үнділік жұмысшылар тобы бұталарды және топырақты қазып шығарды, ал 3000 қытай жұмысшысы күніне бір километрден астам рельс төседі. 300-ден астам көпірлер мен су өткізгіш құбырлар салынды.

Коммуналдық үкіметке беру

Федерацияның нәтижесінде, 1911 жылы теміржол Қауымдастық (немесе федералды) үкіметінің меншігіне өтті, Дарвинді Аделаидамен теміржолмен байланыстыру міндеттемесін алды – бірақ, маңыздысы, аяқталу мерзімі нақты көрсетілмеді. Федералды үкіметтің әлі өз теміржол департаменті болмағандықтан, теміржол Оңтүстік Австралия үкіметіне жалға берілді және Оңтүстік Австралия теміржол жүйесінің құрамында жұмыс істеді.

Екінші дүниежүзілік соғыс

Тынық мұхиты соғысы басталғанда, Австралия армиясы Бирдум мен Алис-Спрингс арасындағы теміржол бағытын зерттеді, онда жүктер автомобильдермен тасымалдануға тиіс болды, бірақ желі салынбады. Бұл теміржол Австралияның солтүстігіндегі операцияларға стратегиялық маңызы бар болғандықтан, өте қарбалас болды. 1944 жылы аптасына 147 пойыз жүріп өткен. Бирдумнан солтүстікке қарай шақырымда орналасқан Ларрима, Стюарт тас жолында болғандықтан, теміржолдың соңғы станциясы ретінде пайдаланылды, ал Бирдум осы тас жолда орналасқан жоқ. Соғыс жылдары бірқатар жақсартулар жасалды, оның ішінде жаңа локомотив деполары, кеңейтілген шеберханалар және локомотивтерді сумен қосымша қамтамасыз ету жүзеге асырылды. Дегенмен, персонал, локомотивтік қуат және вагондар жетіспеушілікке тап болды. Шұғыл жағдайда, Комонвелл темір жолдары мал вагондарын (ашық тақтайшаларын қаптау және дәретханалар орнату арқылы) солтүстікке әскер тасымалдау үшін қайта жарақтап алды.

Ұсынылған кеңейтулер

1932 жылы жеке компания Бирдумнан Буркке (Жаңа Оңтүстік Уэльс) дейін темір жол салуды ұсынды. 1952-53 жылдары Квинсленд штатының Даджаррасынан Бирдумға дейінгі темір жол салу мәселесі қарастырылды, бірақ федералдық кабинет оны іске асырмауға шешім қабылдады. Стандартты кеңдіктегі темір жол салу Дарвинге алғаш рет 1965 жылы, Алис Спрингске жаңа стандартты кеңдіктегі желі салу талқыланған кезде ұсынылды.

Жабылу

1976 жылы мамыр айында федералды үкімет Солтүстік Австралия темір жолының барлық желісін жабуға бұйырды, бұл негізінен Франсис Крик кенішінен басталатын темір кен трафигінің тоқтауының салдарынан болды. Барлық қызметтер 30 маусымда тоқтатылды. 1977 жылдың желтоқсан айында күтім-жөндеу бригадалары алынып тасталды. 1978 жылы болған ауыр су тасқыны темір жолының бір бөлігін бұзып, оны қайта ашу мүмкіндігін толығымен жойды. 1985 жылы бірқатар рельстер мен болаттық тіреулер демонтаждалып, Тасманияға жіберілді.

Мұра тізімі

Пайн-Крик теміржол аймағы Солтүстік территорияның мұра тізіліміне қосылды. Ол, Катерина теміржол станциясы сияқты, Ұлттық сенім Солтүстік территориясының қамқорлығында.

Стандартты өлшемі бар желі

Таркула мен Элис-Спрингс арасындағы желі ашылғаннан кейін шамамен 20 жыл өткен соң, Элис-Спрингс пен Дарвин арасында стандартты кеңдіктегі желі салу үшін консорциум құрылды. Құрылыс таңғажайып жылдамдықпен және тиімділікпен жүргізілді, шілде 2001 жылдан қыркүйек 2003 жылға дейін 32 айға созылды. Желі негізінен Аделаида өзені мен Эмунгалан арасындағы бұрынғы тар теміржол бағытын ұстанды, бірақ жалпы бағыттың шамамен 70 пайызы жаңа бағытта салынды. 19 ғасырғы бұрынғысына қарағанда әлдеқайда жоғары қазіргі заманғы инженерлік стандарттардың арқасында, Фергюсон өзеніндегі көпірден басқа, бұл бағыттағы инфрақұрылымның ешқайсысы сақталмады. 2004 жылдың қаңтарында Аделаидадан алғашқы жүк пойызы Дарвинге жетті, ал 2004 жылдың ақпанында Аделаидадан Дарвинге алғашқы жолаушылар пойызы (The Ghan) келді, соның арқасында солтүстік-оңтүстік трансконтинентальдық теміржолдың 121 жылдық арманы орындалды.