Кіріспе

Pågatågen – Швецияның Skåne округіндегі қалааралық және аймақтық теміржол жүйесі. Оның иесі – Skånetrafiken, аймақтық қоғамдық көлік органы. Пойыздарды VR Sverige (фин мемлекеттік операторы VR Group-қа тиесілі) мердігер компаниясы басқарады. Желіде 72 станция бар, оның 9-ы Мальмё қалалық аймағында: Мальмё С, Triangeln, Hyllie, Svågertorp, Persborg, Rosengård, Östervärn, Burlöv және Oxie, ал 6-ы Хельсингборг қалалық аймағында: Хельсингборг С, Maria, Påarp, Ramlösa, Rydebäck және Ödåkra. Påg – бұл скан диалектісіндегі «бала» деген сөз, және пойыздардың жергілікті/аймақтық екенін көрсету үшін қолданылады, ал tåg – швед тілінде «пойыз» деген мағынаны білдіреді. Пойыздар X61 үлгісіндегі күлгін түсті электрлік көпбірлік пойыздардан тұрады. Пойыздарға жергілікті танымал тұлғалардың – нақты немесе ойдан туған – есімдері берілген.

Тарих

Швециядағы жергілікті жолаушылар темір жол қозғалысы тарихи түрде мемлекеттік оператор SJ арқылы қамтамасыз етілді, бірақ 1970 жылдары бас директор Ларс Петерссонның Скания аймағындағы жергілікті қозғалысқа қарсылығы және желілерді жабу туралы келесі ұсыныстар, Скания муниципалитеттерінің екі аймақтық бірлестігін (SSK және NSK) құруға әкелді, олар өздерінің темір жол қызметтерін ұйымдастыруға тырысты. Қызметтер бастапқыда 1940 жылдардан бастап X7 үлгісіндегі қоңыр вагондармен жүргізілді, ал 1983 жылға қарай Мальмёден Лунд, Ландскрона, Текомкаторп және Хельсингборг қалаларына пойыздар қатынай бастады. ASEA компаниясынан келген жаңа қызғылт X11 вагондары, PK Banken банкінен алынған қарыз есебінен қаржыландырылды, нәтижесінде Pågatågen атауы мен бренді қалыптасты. Жергілікті Radio Malmöhus радио арнасы атау конкурсын өткізді, онда серияға еркек есімдер таңдалды, соның салдарынан пойыздар «Pågatågen» деп аталды. Бірінші Pågatåg вагоны, X11 EMU, Фритиоф Нильссон Пиратеннің кейіпкерінің құрметіне Bombi Bitt деп аталды және 1983 жылдың 9 қаңтарында Мальмё орталық вокзалында пайдалануға берілді. 1988 жылы Pågatågen жауапкершілігі Мальмёхус округіне берілді, себебі қызметтердің кеңеюі SSK және NSK мүмкіндіктерінен асып түсті. Мальмёхус және Кристианстад округтерінің Skåne округіне бірігуімен жауапкершілік қайтадан Skånetrafiken компаниясына берілді, қызметтер Кристианстад округіне дейін кеңейтілді. 1999 жылы Хельсингборгке қатынайтын пойыздар Энгельхольмға дейін, 2003 жылы Истадқа қатынайтын пойыздар Томелла және Симришамнға дейін, ал 2007 жылдан бастап Хесслехольм және Кристианстадқа қызмет көрсету басталды. X61 үлгісіндегі жаңа пойыз жиынтықтары жоспарланғанда, пойыздарға әйелдердің есімдері берілуі тиіс болды. Бұл пойыздарды Skånetrafiken және баспасөз «Tösatåg» деп атады, «tös» сөзі Скания диалектісінде «қыз» деген мағынаны білдіреді, ал толық көлемді прототип 2008 жылдың 9-13 қаңтарында Мальмё орталық вокзалында көрмеге қойылды. 2009 жылдың желтоқсанында «Биргит Нильсон» атты жаңа X61 пойыздар жиынтығының біріншісі Мальмё орталық вокзалында пайдалануға берілді. Ескі X11 үлгісіндегі соңғы пойыз 2013 жылдың 8 қыркүйегінде жүріп өтті. 2010-2011 жылдары Pågatågen қызметтерінің барлығы жаңа салынған қалалық туннельге көшірілді. 2015 жылдың желтоқсанында Hallandsås туннелінің ашылуымен, Förslöv және Barkåkra станцияларында екі жаңа станция ашылды, сондай-ақ 40 жылдан астам уақыттан кейін Треллеборгқа жолаушылар темір жолы қызметтері қайта жаңғыртылды, бұл Pågatågen тарихындағы ең ірі кеңейту болды. 2018 жылдың желтоқсанында Мальмё орталық станциясынан солтүстікке қарай шығатын қызметтердің бір бөлігі қалалық туннель арқылы және Мальмё қаласының орталық бөлігінен өтетін Континенттік желі арқылы (11-ші желі) шар тәрізді маршрутпен ұзартылды, Персборг және Розенгардтағы жаңа салынған екі станцияға қызмет көрсетілді. Pågatågen өзінің 40 жылдығын 2023 жылдың 9 қаңтарында атап өтті.

Желілер

2024 жылдың қаңтарына қарай, Pågatågen жүйесінде он екі бағыт бар. Үш көршілес округте аялдамалар орналасқан: Блекинге округінде үш аялдама, Халланд округінде екі аялдама және Кронберг округінде бір аялдама.

Бағыттың No. аялдамалар саны
2 Хальмстад – Фёрслов – Энгельхольм – Хельсингборг С – Рамлёса – Ландскрона – Кевлинг – Лунд – Мальмё С – Хилли 26
3 Хельсингборг С – Теккоматорп – Эслов – Лунд С – Бурлёв – Мальмё С – Хилли 14
4A Эльмхульт – Хесслехольм – Хёр – Эслов – Лунд С – Мальмё С – Хилли 17
4B Карлсхамн – Кристианстад – Хесслехольм – Хёр – Эслов – Лунд С – Мальмё С – Хилли 24
5 Хельсингборг С – Рамлёса – Осторп – Хесслехольм – Кристианстад 14
6A Лунд С – Мальмё С – Хилли – Истад – Симриshamн 14
6B Истад – Симриshamн 7
7 Маркарид – Хесслехольм 4
8 Осторп – Теккоматорп – Кевлинг – Лунд С – Мальмё С – Хилли 12
9 Хельсингборг С – Рамлёса – Ландскрона – Кевлинг – Лунд – Мальмё С – Хилли – Треллеборг 21
10 Векшё – Альвеста – Осби – Хесслехольм 11
11 Кевлинг – Ломма – Мальмё С – Трианглен – Хилли – Персборг – Росенгард – Мальмё С 10

Сонымен қатар, жұмыс сағаттарында ғана жұмыс істейтін 12-ші бағыт Мальмё орталық станциясынан Осторпқа сағат сайын қосымша қызмет көрсетеді, кейбір пойыздар Хельсингборг орталық станциясына дейін барады. Сонымен қатар, көршілес Смоландтан жергілікті пойыздар Сканнияда Векшё–Эльмхульт–Хесслехольм бағытында жүреді.

Жылжымалы құрам

Pågatåg жылжымалы құрамы Skånetrafiken-ге тиесілі, бірақ оның жұмысын (қызметкерлер, лицензиялар және т.б.) VR Group (бұрынғы Arriva plc) бөлімшесі жүзеге асырады. Pågatåg теміржол көлігінің бірінші концессиясы (1983–1997) кезеңінде негізгі түрі X11 болды (1990–1996 жылдары сол кезде электрлендірілмеген Malmö–Ystad желісінде дизельді Y1 вагондары пайдаланылды), бірақ сұраныс өскен сайын, құрамына басқа қолжетімді пойыз түрлері қосылуы қажет болды. Кейбір Bombardier Regina X52 типті пойыз жиынтықтары басқа пойыз иелерінен жалға алынды. Әдетте Данияға Øresundståg бағытында қолданылатын X31 типі де кейде пайдаланылды. Кейіннен Skånetrafiken 99 жаңа Alstom Coradia X61 жиынтығына тапсырыс берді, ол Стокгольмде қолданылатын түрінің нұсқасы. Олардың бірнешеуі 2010 жылдың тамызынан бері жол жүргізуге пайдаланылып келеді, ал 2013 жылдан бастап барлық бағыттарды өздеріне алды. Skånetrafiken 2011 жылы X11 пойыздарының көп бөлігін сатуға тырысты, себебі оларды енді пайдалану мүмкін емес еді; олар Мальмёдегі қалалық туннельдің қауіпсіздік талаптарына сай келмейді және ережелерден уақытша ғана босатылған, бұл қосымша персоналды қажет етті. Осы X61 бірліктерінің ондайы Västtrafik компаниясына жалданып беріледі, ол қазіргі уақытта жылжымалы құрам жетіспеушілігін сезінуде. Назарда болыңыз, Pågatåg концессиясынан тыс Øresundståg жылжымалы құрамы тек X31 класына жатады және бұл пойыздар Transitio (жартылай Skånetrafiken-ге тиесілі) немесе Данияның DSB теміржол операторына тиесілі.

Билеттер

Pågatågen және Øresundståg пойыздарында қағаз билеттер немесе жол билеттерін пайдалануға болады, бірақ Skånetrafiken мобильді қосымшасы арқылы ұялы телефоннан сатып алынған билеттер де жарамды. Қағаз билеттерді станциялардағы автоматтарынан сатып алуға болады. Бұл автобустарда қолданылатын электрондық, жақын қашықтықтағы смарт-карталардан өзгеше. Осы айырмашылықтың себебі – Øresundståg паркінің жартысы швед билет машиналарын орнатуға келіспеген Данияның DSB компаниясына тиесілі.