Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Швейцариялық ботаник (1828–1896)
Swiss botanist (1828–1896)
Иоганн Мюллер (9 мамыр 1828 – 28 қаңтар 1896) – швейцариялық ботаник, лишайниктерді зерттеуші маман. Ол басқа табиғаттанушылардан айыру үшін Иоганн Мюллер Арговиенсис деген атпен жариялаған.
Johann Müller (9 May 1828 – 28 January 1896) was a Swiss botanist who was a specialist in lichens. He published under the name Johannes Müller Argoviensis to distinguish himself from other naturalists with similar names.
Өмірбаян
Мюллер 1828 жылғы 9 мамырда Швейцарияның Тифенталь қаласында шаруа отбасында дүниеге келген. Ол білімін Рейнах гимназиясында алған, содан кейін Аргау өндірістік мектебінде ботаника және математикаға қызығушылық танытқан. Ханс Шинцтің ынталандыруымен ол Аргау флорасының гербариумын құрды. 1850 және 1851 жылдары ол Женевада оқыды және көрнекті ботаниктер Эдмонд Бойссье және Альфонс Пирам де Кандоллемен танысты (олар оған гербарийдегі куратор бос орнына үміткер болуды ұсынды). 1851 жылдың көктемінде ол Жан Этьен Дубимен бірге Оңтүстік Францияда өсімдіктер жинады. Бұл сапардан алынған гербарий үлгілері кейіннен Еуропаның бірнеше гербарийлеріне жіберілді. Келесі жылы Мюллер Бойссьемен Савой Альпісінде, Аоста алқабында және Пьемонтта өсімдіктер жинау үшін саяхат жасады. Швейцарияның Табиғаттану қоғамы 1857 жылы оның алғашқы еңбегін – «Monographie de la famille des Résédacées» жариялады, осы еңбегі үшін ол Кандоль сыйлығын алды және Цюрих университетінен философия докторы ғылымын қорғады. Содан кейін ол Euphorbiaceae, Characeae, Apocynaceae, мүктер және саңырауқұлақтар туралы еңбектер жариялады. Оның 1862 жылы жарық көрген лишайлардың түсіндірмелі каталогы сол кезде стандартты еңбек саналды. 1868 жылы ол Женевада оқытушы болып тағайындалды, 1871 жылдан бастап Женева академиясында медициналық және фармацевтикалық ботаниканы оқытуды жүзеге асырды. Ол 1876 жылы кафедраны басқарды және 1889 жылы денсаулығына байланысты зейнетке шықты. Кейін ол 1896 жылғы 28 қаңтарда қайтыс болғанға дейін Делессерт гербариумының кураторы және Женева ботаникалық бағының директоры қызметін атқарды. Ол 1878 жылдан 1882 жылға дейін Женева ботаникалық қоғамының президенті болды. Ол Лондонның Линней қоғамының, Неміс ботаникалық қоғамының, Бельгия Корольдік ботаникалық қоғамының және басқа да академиялық қоғамдардың мүшесі болды. Мюллер жаңа саңырауқұлақтар мен лишайлардың көптеген түрлерін ашқан, өмірінде 2309 түрді ресми түрде сипаттаған өнімді автор болды.
Müller was born into a farming family on 9 May 1828 in Teufenthal, Switzerland. He received his education at the Reinach gymnasium and then entered the Aargau industrial school, where he was passionate about botany and mathematics. Encouraged by Hans Schinz he built a herbarium of the flora of Aargau. In 1850 and 1851 he studied in Geneva and came into contact with prominent botanists Edmond Boissier and Alphonse Pyrame de Candolle (who offered him the vacant post of curator at his herbarium). In the spring of 1851 he collected in southern France with Jean Étienne Duby. The herbarium specimens from this trip were later sent to several herbaria in Europe. The following year, Müller travelled with Boissier to collect plants in the Alps of Savoy, the valley of Aoste, and Piedmont. The Swiss Society of Natural Sciences published his first work in 1857, Monographie de la famille des Résédacées, for which he received the Candolle prize and earned a Doctorate of Philosophy from the University of Zurich. He then published works on Euphorbiaceae, Characeae, Apocynaceae, mosses and fungi. His annotated catalog of lichens, published in 1862, was considered a standard work in its day. He was appointed instructor in Geneva in 1868, in charge of teaching medical and pharmaceutical botany at the Geneva Academy from 1871. He held the chair in 1876 and retired in 1889 for health reasons. Afterwards he served as curator of the Delessert herbarium and director of the Geneva Botanical Garden until his death on 28 January 1896. He served as president of the Botanical Society of Geneva from 1878 to 1882. He was a member of the Linnean Society of London, the German Botanical Society, the Royal Botanical Society of Belgium, and other academic societies. Müller was a prolific author of new fungal and lichen species, having formally described 2309 in his career.
Құрметтер
Cucurbitaceae тұқымдасының Muellerargia туысы Альфред Когнюс оның құрметіне аталған, сондай-ақ Psychotria argoviensis Steyerm. (Rubiaceae тұқымдасына жататын) түрлері де оның есімімен байланысты.
The genus Muellerargia of the family Cucurbitaceae was named in his honor by Alfred Cogniaux, as well as the following species, Psychotria argoviensis Steyerm. (in the Rubiaceae family)