Пусты́й град (Pusztavár) – Словакиядағы ең ірі ортағасырлық сарайлардың қиратылысы. Тарихы, орналасқан жері, құрылысы туралы ақпарат. Zvolen маңында орналасқан.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Пустыхрад (Pusztavár) – Словакияның орталық бөлігіндегі Зволеннің оңтүстік жағындағы орманды төбеде орналасқан қамал. 76 000 м² аумақты алып жатқан бұл қамал, Еуропадағы ең ірі ортағасырлық қамалдардың бірі саналады. Алғашқы атауы Зволен қамалы немесе Ескі Зволен (Золом) болған; Пустыхрад ("шөлге айналған қамал" деген мағынада) – қазіргі Зволен қамалынан ескі қираған қамалды ажырату үшін кейіннен берілген атау. Пустыхрад екі бөліктен тұрады: Жоғарғы және Төменгі қамал. Хрон өзенінің жанындағы стратегиялық тұрғызылған төбе, тас дәуірінің соңында (Баден мәдениеті) қоныстанған адамдарды тартқан. 2009 жылы ортағасырлық бекіністің батыс жағынан табылған тас және топырақ қабырғаның ішінде тас дәуірінің соңғы кезеңіне тән қыш ыдыстардың сынықтары анықталды. 1992–2008 жылдары Вацлав Хануляк жүргізген зерттеулер Жоғарғы қамал аумағында қола дәуірі мен темір дәуірінде салынған тас қабырғаларды анықтады. Қазба жұмыстары кезінде Лузация мәдениетіне тән бірнеше құнды қола қазыналары, Киятице мәдениетінің фрагменттері және тіпті Рим империясынан әкелінген қыш ыдыстар сияқты көптеген ежелгі заттар табылды. Славян ортағасырлық қамалы 9 ғасырда салынған. Аймақтық орталық ретінде Пустыхрад Венгрия Корольдігіне қосылып, Золом округінің орталығына айналды. Ең көне тас ғимараттар (мысалы, мұнара) Венгрия королі Бела III-ге жатқызылады. 12 ғасырға жататын мұнара, теңіз деңгейінен 571 метр биіктіктегі төбенің ең жоғары нүктесінде орналасқан. 13 ғасырда қазіргі қамалдың үлкен бөлігі монғол шапқыншылығынан Зволеннен келген босқындарды қорғау мақсатымен патшалық тас шеберлерінің бірі Бертольдтың басшылығымен толық бекітілді. Жоғарғы (3,5 га) және Төменгі (0,65 га) қамалдар массивті бекіністермен қоршалған, ал Төменгі қамалдың төменгі жағында 206 метрлік қорғаныс қабырғасы салынды. Ескі мұнараға қоса, сол кезде тағы бір мұнара салынды. Оның 20х20 метрлік өлшемдері сол кезде Орталық Еуропадағы ең үлкен тұрғын үйлердің біріне айналдырды. Пустыхрад туралы алғашқы жазбаша мәліметтер 13 ғасырдың басында "Геста Хунгарорум" жылнамасында кездеседі. Кейінгі дамуы Баласса әулетінен шыққан графтар Деметрий мен Донц есімдерімен байланысты. Магистр Донч – Карл I-ге қызмет еткен асыл текті жауынгер және дипломат. Францияға саяхат жасағаннан кейін Донч Төменгі қамалға үлкен кеңейтімдер жасады және готикалық стильде жаңғыртуға бұйрық берді. Осы кезеңде Жоғарғы қамалдың кіреберіс қақпасына төрт қабатты мұнара салынды. Пустыхрадтың солтүстік бөлігіндегі сарай, су резервуары, террасалы аула және басқа жаңа ғимараттар қазіргі Донч қамалы деп белгілі. Қамал 15 ғасырда, Джон Хуняди мен Джон Джискра Брандистің арасындағы әскери қақтығыстар кезінде маңыздылығын жоғалтты. Пустыхрад 1452 жылы қоршау кезінде өртке түсті, мүмкін Джон Хуняди әскерлері оны өртеп жіберген болуы мүмкін. Бұл жерде соңғы салынған құрылыс – 16 ғасырдың екінші жартысында салынған күзет мұнарасы болды. 1992 жылдан бері жүйелі қазба жұмыстары жүргізілуде. Қамалдың кейбір бөліктері жақында қайта жаңартылды және Зволеннен оңай жете аласыз.
Pustý hrad (Pusztavár) is a castle whose ruins are located on a forested hill in the southern part of Zvolen in central Slovakia. With an area of 76,000 m² it is arguably one of the largest medieval castles in Europe. The original name was Zvolen Castle or Old Zvolen (Zólyom); Pustý hrad (meaning "deserted castle") is a much later name used to distinguish the ruin from the present day Zvolen Castle. Pustý hrad consists of two parts, the Upper Castle and the Lower Castle. The strategic hill site upon the river Hron attracted settlers as early as the late Stone Age (Baden culture). A stone earth wall discovered in 2009 under the western line of medieval fortification included shreds of pottery from the late Stone Age inside its filling. Research carried out at the Upper Castle in 1992–2008 by Václav Hanuliak also identified stone walls built during the Bronze Age and the Iron Age. Excavations have unearthed many precious prehistoric artifacts, including several big bronze treasures of the Lusatian culture, fragments from the Kyjatice culture, and even pottery imported from the Roman Empire. The subsequent Slavic medieval castle was founded in the 9th century. As a regional center, Pustý hrad was incorporated into the Kingdom of Hungary and it became a seat of Zólyom County. The oldest stone buildings (for example the keep) are attributed to King Béla III of Hungary. The keep from the 12th century is located at the highest point of the hill at an elevation of 571 m above sea level and was once 50 meters high. In the 13th century, an exceptionally large area of the present castle was fully fortified by the royal stonemason master Bertold in order to protect eventual refugees from Zvolen in case of a Mongol invasion. Both the Upper (3.5 ha) and the Lower (0.65 ha) Castle were surrounded by massive fortifications and a 206 metre long defense wall was erected in the saddle below the Lower Castle. In addition to an older keep, another one was built around the same time. Its dimensions of 20 by 20 meters made it one of the largest residential buildings in Central Europe at that time. Pustý hrad was first mentioned in written sources at the beginning of the 13th century, in the chronicle Gesta Hungarorum. Subsequent development was connected with counts Demetrius and Doncs from the Balassa family. Magister Knight Doncs was a noble warrior and diplomat serving to Charles I of Hungary. Under the influence of his journey to France, Doncs built a significant extension in the Lower Castle and ordered a Gothic modernization. During that phase a four storey tower was added to the entrance gate of the Upper Castle. A palace, a water tank, a terraced courtyard and other newly constructed buildings in the northern panhandle of Pustý hrad formed what is now known as Doncs' Castle. The castle lost its importance in the 15th century, the period of military conflicts between John Hunyadi and John Jiskra of Brandýs. Pustý hrad was ruined by fire during a siege in 1452, probably burnt down by John Hunyadi's troops. The last building constructed on the site was a watchtower erected in the second half of the 16th century. Systematic excavations have been conducted since 1992. Some parts of the castle have been recently reconstructed and the site is easily accessible from Zvolen.