Кіріспе
Линарес (liˈnaɾes) – Испанияның Хаэн провинциясына қарасты муниципалитет, Андалусия аймағында орналасқан. Ол аталған провинцияның екінші ең маңызды қаласы саналады және соңғы халық санағы бойынша (2021) 56 525 тұрғыны бар. Теңіз деңгейінен биіктігі және муниципалитеттің жалпы ауданы .
Linares (liˈnaɾes) is a municipality of Spain belonging to the province of Jaén, Andalusia. It is considered the second most important city in that province and had a population of 56,525 in the most recent census (2021). The altitude is and the total area of the municipality is .
Орналасқан жері
Провинцияның орталық-батыс бөлігінде орналасқан Линарес қаласы, провинцияның бас қаласы Хаеннен кейін екінші ең ірі қаласы болып табылады. Сонымен қатар, ол Сьерра-Моренаның сауда орталығы және аймақтағы маңызды қала.
География
Қала аумағы солтүстік-шығыстан оңтүстік-батысқа қарай бағытталған, бұл Сиерра Моренаның жоғары солтүстік бөлігінен бастап биіктік төмендеуіне себеп болады; Пано Пико (552 м) – қалалық аумақтың ең биік нүктесі; ал ең төменгі бөлігі – оңтүстік-батыс шекарасындағы Гуадалимар аңғары, оның биіктігі (318 м).
Климат
Қаланың төрт маусымға бөлінетін Жерорта теңізі климаты бар, онда жазда ыстық және құрғақ болады, температура жиі 40 °C-қа жетеді, көктем мен күздегі екі аралық маусым жылдық жауын-шашынның көп бөлігін қабылдайды; ал қысы орташа, түнде температура кейде 0 °C-тан төмен түседі және сирек жаңбыр жауады. Жылдық орташа температура қаңтарда 8 °C, шілдеде 27 °C аралығында өзгереді. Күнделікті температураның өзгеруі 20 °C-қа жете алады. Жылдық жауын-шашын шамамен 500 мм құрайды, жылдар бойынша жиі ауытқулар байқалады. Қалада қар көрінуі сирек, ал жаз бен күздің басында жиі болатын дауылдар қысқа мерзімде бұрқасын мен көп жаңбырға себеп болуы мүмкін.
Тарих
Линареске жақын жерде ежелгі ибериялық Кастуло қаласы орналасқан, ол ежелгі заманға дейін созылады және онда орналасқан қорғасын кендерінен көптеген кіріс тапқан. Бұрын Баэза жерінің шағын кенті болған Линареске 1565 жылы қала мәртебесі берілді. 19 ғасырдың ортасында Линарес, жақын жердегі қорғасын кен орындарының арқасында маңызды кен өндіру орталығына айналды. Қорғасынды балқыту, қорғасыннан жақпарлар мен құбырлар жасау, сондай-ақ қорғасын кендерінен қосымша күміс өндіру халық санының айтарлықтай өсуіне себеп болды. 1849 жылы 6000 тұрғын болса, 1877 жылы 36000 адамға жетті. Осы коммерциялық және өнеркәсіптік даму 1875 жылы қала атағын алуға мүмкіндік берді.
Көлік
Қала Испанияның қалған бөлігімен жақсы байланысқан. A-4 тас жолы, NIV Madrid Cádiz, батыста Байленде орналасқан. A-32 тас жолы да қаладан өтеді. Линарес-Баэсада Мадрид және Кадис, сондай-ақ Мадрид, Гранада, Альмерияны байланыстыратын теміржол станциясы бар. Теміржолда жүк платформасы да бар.
Экономика
Линарес қорғасын кен орындары рим дәуірінен бұрынғы заманнан бастап 1990 жылдарға дейін дерлік үзіліссіз жұмыс істеді. Тау-кен өнеркәсібіне қосымша, қорғасын қорыту зауыттары, оқ-дәрі, динамит және арқан фабрикалары да болды. Қазіргі уақытта Линарес кен орындары мәдени мұра ретінде қорғалып келеді. Испания армиясы үшін жол талғамайтын көлік құралдарын өндірген Santana Motor компаниясы 2011 жылы экономикалық төңкеріс салдарынан жабылды. Сонымен қатар, пойыз шығаратын зауыт (Construcciones y Auxiliar de Ferrocarriles), жел турбиналарына бөлшектер шығаратын зауыт (Grupo Daniel Alonso y Gamesa) және қызылша қанты зауыты (Azucareras Reunidas de Jaen S. A.), репа майы, пальма майы, соя және күнбағыс майынан биодизель өндіреді.
Спорт
Тарихи тұрғыдан қалада әрқашан кәсіби футбол командасы болған, алайда командалар тараған сайын жаңалары құрылып, 1909 жылдан бері үздіксіз клубтар тізбегі сақталып келеді: SG Linarense (1909–20), Linares FC (1920–29), Gimnástica Linarense (1929–31), Linares Deportivo (1940–46), Atlético Linares (1946–48), CD Linares (1952–64), Linares CF (1961–90), CD Linares (1990–2009) және Linares Deportivo (2009 – қазірге дейін). Линарес сонымен қатар жыл сайынғы Линарес шашка турнирінің өтетін орны болды.
Білім
Қалада сондай-ақ 2015 жылы ашылған, Хаен университетіне 1993 жылдың 1 шілдесінен бері қарайтын ғылыми-технологиялық кампус та бар, ол инженерлік мамандықтардың кең спектрін ұсынады.
Тұлғалар
Линарестегі бұқалар рингі 1947 жылы бұқа күресіші Манолетте (Мануэль Родригес Санчес) қаза болғандығымен әйгілі. Жыл сайын 28 тамызда адамдар Линарес қаласындағы оның ескерткішіне гүлдер қояды. Манолеттенің қазасы рингте ол құлаған жерге гүл шоғы қойылып еске алынады. Линарес – классикалық гитарист Андрес Сеговияның, әнші Рафаэльдің, джаз әншісі Вирджиния Маэстроның және 2010 жылғы 12 маусымда Линаресте қасиетті деп жарияланған Блаженді Мануэль Лозано Гарридоның туған қаласы. Бұған қоса, ол жазушы Фанни Рубионың да туған жері.