Корпоративтік таксономия: ұйымдық білімді басқару және ақпаратты іздеу жүйесі

Кіріспе

Корпоративтік таксономия – кәсіпорынның, ұйымның немесе әкімшіліктің қызығушылық тудыратын объектілерінің иерархиялық жіктелуі болып табылады, ол құжаттарды, цифрлық активтерді және басқа да ақпаратты жіктеу үшін қолданылады. Таксономиялар физикалық немесе ұғымдық объектілердің (өнімдер, процестер, білім салалары, адамдар тобы және т.б.) кез келген түрін, кез келген деңгейдегі бөлшектеуде қамтуы мүмкін. Корпоративтік таксономиялар ақпараттық жүйелерде (әсіресе контентті басқару және білімді басқару жүйелерінде) ақпаратты табуды жеңілдету және білімді дамытатын ұйымдардағы экспоненциалды түрде өсетін деректер көлемінде қажетті ақпаратқа жылдам қол жеткізуді қамтамасыз ету үшін кеңінен қолданылады. Семантикалық желілер мен таксономияларға негізделген салыстырмалы түрде қарапайым жүйелер, клиенттік сұраныстарды бағыттау, веб-сайтта контентті «итеру» немесе өнімдерді мақсатты және тиімді түрде жарнамалау үшін қолданылатын контекстік сүзгілерде деректерді өндіру жүйелерімен және мінез-құлқы талдау бағдарламаларымен бәсекелесе алады. Құрылымсыз деректерді іздеу және алудың тиімді әдісі болып табылатын таксономиялар, корпоративтік білімді басқаруда, әсіресе жұмыс ағыны, адам ресурстары немесе клиенттермен қарым-қатынас моделі сияқты күрделі ұйымдық модельдерде тиімді шешімдерді ұсынады. Компанияларда қолданылатын дәстүрлі сөздіктер мен жіктемелердің кеңейтілген нұсқасы ретінде корпоративтік таксономия, әдетте, ұйымның көп бөлімдерін қамтитын үлкен үйлестіру процесінің нәтижесі болып табылады. Ол көбінесе жылдар бойы дамытылып, енгізіліп, жақсартылады, сондай-ақ білімді басқару жүйелерін құру кезінде құнды корпоративтік тәжірибені сақтау және тиімді пайдалану мақсатында қолданылады. Кәсіпорындардың таксономияларды пайдалануға деген қызығушылығы әртүрлі – әдеттегі корпоративтік ақпаратты іздеуден бастап, электрондық коммерция немесе электрондық кітапханалардағы тауарлар мен қызметтерді жылдам және дәл іздеу арқылы тікелей бизнеске пайда әкелетін таксономияларға дейін. Мұндай ұйымдарға үлкен және күрделі сөздіктерді құру және көптеген жағдайларда жалпыға қолжетімді ақпаратпен жұмыс істеу қажет болуы мүмкін. Сәйкесінше, олар метадеректер схемасын әзірлеуді жеңілдетуге және бұрын жасалған жұмысты қайта жасаудан аулақ болуға тырысады. Мұндай жеңілдетулерге дайын таксономиялар мен сөздіктерді лицензиялау кіреді, олар іздеу нәтижелерін жылдам жақсартуға көмектеседі.

Corporate taxonomy is the hierarchical classification of entities of interest of an enterprise, organization or administration, used to classify documents, digital assets and other information. Taxonomies can cover virtually any type of physical or conceptual entities (products, processes, knowledge fields, human groups, etc.) at any level of granularity. Corporate taxonomies are increasingly used in information systems (particularly content management and knowledge management systems), as a way to promote discoverability and allow instant access to the right information within exponentially growing volumes of data in learning organizations. Relatively simple systems based on semantic networks and taxonomies proved to be a serious competitor to heavy data mining systems and behavior analysis software in contextual filtering applications used for routing customer requests, "pushing" content on a Web site or delivering product advertising in a targeted and pertinent way. A powerful approach to map and retrieve unstructured data, taxonomies allow efficient solutions in the management of corporate knowledge, in particular in complex organizational models for workflows, human resources or customer relations. As an extension of traditional thesauri and classifications used in a company, a corporate taxonomy is usually the fruit of a large harmonization effort involving most departments of the organization. It is often developed, deployed and fine tuned over the years, while setting up knowledge management systems, in order to assure the survival and good use of valuable corporate know how. Enterprises have varying interest in the usage of taxonomies, from the usual enterprise information searches to the direct business benefits of taxonomies benefiting quicker and more accurate searches for the merchandise or the services of e commerce or e library sites. Such organisations may need to build large and complex vocabularies and deal with information assets that are largely in the public domain. Consequently, they are looking to shortcut their metadata schema development and avoid reinventing the wheel. Such shortcuts include the licensing of ready built taxonomies and vocabularies with which to enhance their search results quickly.