Кіріспе
Канададағы шайбалы хоккей тарихымен байланысты мұз ареналар Дей Аренасы, сондай-ақ Дей Бауырлары Аренасы, Дей мұз тебу аренасы және Арена деп те белгілі, бұл Оттава қаласында (Онтарио провинциясы) орналасқан және Канададағы шайбалы хоккей спортын ұйымдастырудың алғашқы дамуында маңызды рөл атқарған мұз ареналары мен ареналардың кешені. 1890 жылдардан 1923 жылға дейін бұл арена «Генералдар», «Күміс Жетілік» және «Сенаторлар» деп әртүрлі аталатын Оттава хоккей клубының үй аренасы болды. Алайда, 1890 жылдары ойындар Ридо мұз тебу аренасында, ал 1904 жылы Абердин павильонында да өткізілгені мәлім. Ареналар мен мұз тебу алаңдарын сол кезде Оттавада белгілі болған Дей отбасының екі буыны салған. Дей отбасы ағаш өңдеу бизнесіне қызмет ететін, өркендеген қайық жасаумен де айналысқан. Дей отбасының мүшелері де хоккей ойнаған.
Dey's Arena, also known as Dey Brothers Rink, Dey's Skating Rink and The Arena, were a series of ice rinks and arenas located in Ottawa, Ontario, that hold importance in the early development of the organized sport of ice hockey in Canada. It was the home arena of the Ottawa Hockey Club, variously known as the Generals, the Silver Seven and the Senators from the 1890s until 1923, although it is known that games were also played at the Rideau Skating Rink in the 1890s and the Aberdeen Pavilion in 1904. The rink and arenas were built by two generations of the Dey family, who were prominent in Ottawa at the time, with a thriving boat works business serving the lumber business. The Dey family also played hockey.
Бірінші жарыс
Бірінші мұз айдыны 1884 жылдың 20 желтоқсанында ашылды және ол Ридо каналында Уоллер көшесі мен Теодор көшесінің (қазіргі Лауриер даңғылы) жанында, Дей отбасының қайық жасау шеберханасының іргесінде орналасқан. Табиғи мұз бетінің көлемі 46 метрге 18 метр болған. Бұл орынды бүгінде Канада Қорғаныс министрлігінің бас кеңсесі алып жатыр, ол Федералдық конференция орталығының оңтүстігінде, бұрынғы Юнион станциясы теміржол вокзалының орнында. 1895 жылдың күзінде Канада Атлантик темір жолы үшін мұз айдыны бұзылып, Ридо көшесі мен каналда станса салынды және каналдың шығыс жағалауы бойынан теміржол жолдары төселді. Мұз айдынында өткен соңғы хоккей ойыны 1895 жылдың 30 наурызында болды. Қайық жасау шеберханасы Оттавадағы Банк көшесіндегі Паттерсон сағасына көшірілді.
Дидің коньки тебу алаңы: Екінші шаңғы алаңы, бірінші арена
Екінші мұз айдыны, арена, 1896 жылдың 17 желтоқсанында ашылды. Нақты аталымы – «Дейдің коньки тебу айдыны», ол шамамен 3500 көрерменге арналған еді. Мұз айдынының көлемі 61 метрге 25 метр (81 метр) болатын, сол кезде Канададағы ең ірі жабық мұз беттерінің бірі саналатын. Аренада пресс-кабина ретінде қолданылатын оркестр тұғыры және көтерілген орындықтар болды. Бұл, мүмкін, Канададағы мұз хокейына арналған алғашқы арена, Солтүстік Америкадағы екінші арена – Нью-Йоркте бір ай бұрын ашылған Сент-Николас аренасы. Дейдің коньки тебу айдыны Бей және Энн (қазіргі Гладстон) көшелерінде орналасқан, сол кезде қаланың шетінде болғанмен, қалалық трамвайлармен байланысты болды. Аренадағы алғашқы хоккей ойыны 1896 жылдың 19 желтоқсанында Оттаваның «Капиталс» және Корнуолл командалары арасында өтті. 1903 жылы Оттава хоккей клубы осы аренада алғашқы Стэнли кубогын жеңіп алды, ал 1903–1907 жылдары «Күміс жетілік» билік еткен кезде көптеген Стэнли кубогына талас ойындары өтті, соның ішінде 1905 жылғы Доусон-Ситидің әйгілі сынағы. Аренада 1906 жылғы Оттава және Монреаль «Уондерерс» командалары арасындағы чемпионаттың плей-офф финалы өтті, бұл ойын «Тарихындағы ең ұлы хоккей ойыны» деп аталды. «The Sporting News» басылымы осылай атады. «Toronto Globe» газеті оны «Канада мұзында немесе басқа жерде ойналған ең ұлы хоккей ойыны» деп сипаттады. Оттава екі ойындық плей-оффта тоғыз голдан қалып қойғанмен, жанкүйерлердің қызығушылығы өте жоғары болды. Ойынға дайындалып, көрермендер сыйымдылығын арттыру үшін аренада уақытша трибуналар орнатылып, бұрын пресс-кабина ретінде пайдаланылған трибуна алынып тасталды және шатырға тіркелген пресс-кабина орнатылды. Ойынға 5400-ден астам адам келді, ал ең қымбат билеттердің бағасы 10 долларға жетті. Құмар ойынға қызығушылық жоғары болды, тіпті 12 000 долларлық ставка жасалды. Таң қалдыратыны, Оттава ойынның соңына жеті минут қалғанда есепті теңестірді, бірақ Лестер Патриктің соңғы екі минуттағы екі голы «Уондерерс» командасына жеңіс сыйлады. Арена екі рет қирады. 1902 жылы қатты жазғы дауыл ғимаратты қиратты. Ол 1902–03 жылғы хоккей маусымына дейін қайта салынды. Жаңа арена Монреаль аренасының мұз көлеміне сәйкес келді және дөңгелек бұрыштардың орнына жартылай дөңгелек ұштары бар төртбұрышты емес пішінге ие болды. 1920 жылы өрт аренаны жойды, содан кейін ол қайта салынбады. Бүгінде оның орнында негізінен жеке үйлер тұр. Жақын жерде МакНабб аренасы мен қоғамдық орталығы Перси көшесі мен Гладстон көшесінің арасындағы батысқа қарай бір блокқа салынды және Оттава қаласы басқарады. 1997 жылы Бей және Гладстон көшелерінің бұрышында аренаның орнында ескерткіш тақта ашылды. 2008 жылдың 14 сәуірінде тақта ұрланып, оның тұғыры қиратылды. 2008 жылдың 17 қарашасында жаңа ескерткіш орнатылып, салтанатты түрде ашылды.
Арена: Үшінші шаңғы сарайы, екінші арена
Үшінші арена 1907 жылы салынды, себебі хоккей матчтарының көрермендері бұрынғы аренаның сыйымдылығын арттырып жіберді. Көрермендер сыйымдылығы 7000 адамды құрады, оның ішінде 2500 орын тұрған жерге арналған. Ол кезде бұл Канададағы ең ірі арена еді. "Арена" деп аталған бұл ғимарат Лориер даңғылының солтүстік жағында, Ридо каналының жанында, қазіргі Конфедерация паркі орналасқан жерде, қазіргі Оттава қалалық әкімдігінің қарсы бетінде, жалға алынған жерге салынды. Бұл жер бірінші арена орналасқан жерге өте жақын, каналдың қарсы жағалауында. Жер иесі Эстер Шервудтан ол жер 20 жылға айына 166,66 долларға жалға алынды. Арена 1908 жылдың 11 қаңтарында Оттава және Монреаль Вандерерс командалары арасындағы ойынмен ашылды, ол кезде бұл ең басты қарсыластық еді. Аренадағы "Сенаторлар" командасының соңғы ойыны 1923 жылдың 10 наурызында өтті, содан кейін команда Оттава аудиториясына көшті. Оттава аудиториясын да Оттава "Сенаторларының" үлескерлері болған Дейстер салған. Бұл үшінші арена 1927 жылы жалға алу мерзімі бітісімен федералдық үкімет тарапынан Ридо каналы бойындағы жол салу үшін бұзылды. Аренада хоккеймен қатар, мұз тебу және көркем мұз тебу спорты түрлері де ойналды. 1912 жылдың ақпанында Аренада Канаданың көркем мұз тебу чемпионаты өтті.
Стэнли кубогының тарихы
Әр түрлі ареналарда 1903, 1904, 1905, 1906, 1910, 1911 жылдарғы Стэнли кубогына талас және 1920 жылғы Стэнли кубогының финалы өтті. 1905 жылғы қаңтардағы Оттава және Доусон-Сити «Наггетс» командалары арасындағы сын ең әйгілісі болып саналады, онда Фрэнк МакГи 23:2 есебімен 14 гол соғып, Стэнли кубогы тарихындағы ең нәтижелі ойынды көрсетті. Доусон-Сити командасы Оттаваға жету үшін жиырма төрт күн сапар шекті. Стэнли кубогы Харви Пулфордтың ойыннан кейін Оттаваның аматорлық спорт клубында өткен банкеттен соң, жақын маңдағы Лориер және Элгин көшелерінде орналасқан Ридо каналына тепкілеп тастауымен танымал болды.