Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Луиджи Фортис (26 ақпан 1748 - 27 қаңтар 1829) - итальяндық иезуит, Иса қоғамының жиырмасыншы басшысы болып сайланды.
Luigi Fortis (February 26, 1748 – January 27, 1829) was an Italian Jesuit elected the twentieth Superior General of the Society of Jesus.
Ерте өмір және қалыптасуы
Фортис 1762 жылы Веронадағы Сан-Себастьян жоғары мектебінде оқығаннан кейін иезуиттер қатарына қосылды: ол кезде 14 жасқа толған еді. Ол 1767–70 жылдары Болоньяда философиялық білім алды және 1773 жылы Иса қоғамы таратылғанда Феррара университетінде гуманитарлық ғылымдарды оқытқан.
Fortis joined the Jesuits in 1762 after studying at the San Sebastian High School of Verona: he was only 14 years old. He did his philosophical studies (1767–70) at Bologna and was busy teaching humanities at the University of Ferrara when the Society of Jesus was suppressed in 1773.
Бұрынғы иезуит
Қуғын-сүргіннен кейін Фортис өзінің туған қаласы Веронаға оралды, онда ол жеке математика мұғалімі болып жұмысқа орналасты. Бірақ ол дін қызметкері болуға ниеттеніп, 1778 жылы осы лауазымға ие болды. 1784 жылы ол Ресейдегі иезуиттермен байланыс жасады, бірақ оған Италияда оның қызметіне көбірек мұқтаж екендігіне кеңес берілді. 1793 жылы ол Парма герцогтығына көшті, онда иезуиттерге қайтадан кіруге рұхсат берілді, және ол иезуиттік антын жаңартты. Бірнеше жыл бойы Парма дворяндар колледжінде физика және тарих пәндерін оқытты. 1804 жылы Пармаға француз әскері басып кірген кезде ол тағы да босқынға айналды, бұл жолы иезуиттер қайта құрылған Неаполь қаласына қашты. Оның Неапольдегі жаңа ашылған колледжде (1805) оқытуы ұзаққа созылмады, себебі Жозеф Бонапарт патша болғаннан кейін иезуиттер Неапольден қайта қуылды. Фортис Орвиетоға барып, содан кейін туған қаласы Веронаға оралды (1810). Оның мүмкіндігі болған сайын, ол поэзия, математика, философия және логика пәндерін оқытты.
After the suppression Fortis returned to his home town of Verona where he got employment as a private Mathematics teacher. He pursued however his desire to become a priest and was ordained so in 1778. In 1784 he established contacts with the Jesuits of Russia but was advised to stay in Italy where there was greater need of his services. In 1793 he passed into the Duchy of Parma where the Jesuits had obtained re entry, and he renewed his vows as a Jesuit. For a few years he taught Physics and History at the College of the Nobles of Parma. With the invasion of Parma by the French army in 1804 he was again a refugee, this time in Naples where the Society had been restored. His teaching in the newly opened college of Naples (1805) did not last as, with the arrival of Joseph Bonaparte as king, the Jesuits were again expelled from Naples. Fortis went to Orvieto and then returned to his home town, Verona (1810). Wherever he could he was a teacher of Poetry, Mathematics, Philosophy and Logic.
Қалпына келтіру
Қоғам толығымен қайта құрылғаннан кейін көп ұзамай (1814) Фортис итальян түбегіндегі иезуиттер провинциалы (1815–1818) және Жоғарғы Генерал Тадеуш Брзозовскийдің өкілі (1814–1819) болып тағайындалды, себебі патша Брзозовскийге Ресейден шығуға рұқсат бермеген еді.
Soon after the universal restoration of the Society (1814) Fortis was made provincial of the Jesuits in the Italian peninsula (1815–1818) and representative of the Superior General, Tadeusz Brzozowski (1814–1819), as the latter was not allowed by the czar to leave Russia.
20-шы жалпы жиналыс
20-шы жалпы конгрегация (генерал Тадеуш Брзозовскийдің қайтыс болуынан кейін) 1820 жылдың 9 қазанынан 10 желтоқсанына дейін өтті. Ұзақ жылдар бойындағы қуғын-сүргін мен жер аудару салдарынан конгрегацияны бүлдірген қастандықтар мен алабұрлыштар айқын көрінді. Рим Куриясындағы өкілдік құжаттары және интригаларға байланысты дау-жанжалдарды тоқтату үшін Пий VII-нің тікелей араласуы қажет болды. Конгрегация соңында Луиджи Фортисті Бас генерал сайлады. Фортисті сайлаумен қатар, конгрегацияның басты мақсаты – бұл қасиетті Игнатий құрған Иса қоғамы екенін нақтылай түсу болды: ол Конституциялар, олардың түсіндірмелері, түрлі "ережелер" ғана емес, сонымен қатар бұрынғы конгрегациялардың барлық заңнамасы және ескі қоғамның генералдарының хаттары күшінде қалатынын жариялады. Жаңа папа Лео XII папалық қызметінің басында ата Фортиске осы растауды берді. Ол кезде 6 провинцияда шамамен 1200 иезуит болды.
The 20th General Congregation (following the death of Father General Tadeusz Brzozowski) was held from October 9 to December 10, 1820. The toll taken by the long years of suppression and exile was made all too evident by the intrigue and turbulence marring the Congregation. The direct intervention of Pius VII was necessary to stop the quarrels over credentials and intrigues within the Roman Curia. The Congregation finally elected Luigi Fortis as Superior General. Beside electing Fortis the Congregation's concern was to reassert without ambiguity that this was the same Society of Jesus as founded by St. Ignatius: it declared that not just the Constitutions, their Declarations, the various 'rules' but all the legislation of the previous congregations and letters of Generals of the old Society remained in effect. The new Pope Leo XII granted Father Fortis this confirmation early in his papacy. There were around 1200 Jesuits, in 6 provinces, at that time.
Бас діни қызметкер
Жаңа Бас ұстаз өзінің қысқа мерзімдік қызметін ескі қоғамда белгілі болған иезуит өмірінің мәнерін қайта жаңғыртуға арнады. Фортистің бүкіл қоғамға жолдаған хаттарында жаңадан кіріп келе жатқандар мен семинаристтердің өмірін реттейтін әдет-ғұрыптар толыққанды сипатталған. Оның заманынан сақталған кішкентай кітапшаларда ескі қоғамның генералдарының хаттарынан алынған үзінділер мен тамақ ішкен кезде оқылатын жағдайлардың тізімі бар. Әке Фортистің және оның құрбыларының ең маңызды жетістігі – 1773 жылға дейін болған Игнатий құрған қоғаммен, қайта жаңғырған қоғамның тарихи байланысын нақты орнату болды. Фортис жаңа әлемде (Мексика) бірнеше провинцияны қайта құрды, ал үш миссия (Ирландия, Мэриленд және Миссури) тікелей Бас ұстазға бағынышты болды. Көптеген елдерден иезуиттерге бұрынғы қызметтерін, әсіресе білім беру саласында қайта бастау туралы өтініштер келіп түсті. Бұл Фортисті 19 ғасырдың жаңа әлеуметтік-діни ахуалына бейімделу үшін Ratio Studiorum-ды қайта қарауға итермеледі. Папалықтың қоғамға деген жаңа сенімінің белгісі ретінде Папа Лео XII Рим колледжін және Римдегі Әйіргі Игнатий шіркеуін (1824) иезуиттердің басқаруына қайтарды.
The new Superior General dedicated his short term of office to restoring the texture of Jesuit life as he had known it in the old Society. Fortis' letters to the whole Society describe in detail the customs which should regulate the life of the novitiates and scholasticates. One can still find little booklets from his time containing extracts from the letters of the Generals of the old Society with lists of the occasions on which they should be read aloud during meals. The principal achievement of Father Fortis and his generation of Jesuits lay in establishing beyond question the historical continuity of the restored Society with the Society founded by Ignatius that had existed until 1773. Fortis reestablished also several provinces, including in the new world (Mexico), and three missions (Ireland, Maryland and Missouri) were depending directly on the General. Requests were coming from many places for the Jesuits to start anew the work they had been doing in the past, especially in the educational field. This prompted Fortis to initiate a revision of the Ratio Studiorum to adapt it to the thoroughly new socio religious atmosphere of the 19th century. In a sign of the new trust of the papacy towards the Society is the fact that Pope Leo XII returned to Jesuit management the Roman College, as well as the church of St. Ignatius, in Rome (1824).
Өлім
8 жыл 3 ай бойы Бас Генерал болғаннан кейін, ол 1829 жылдың 27 қаңтарында Римде қайтыс болды. Ол Гесу шіркеуінің мазарда жерленді. Ол кезде Қоғамның 9 провинцияда 2100 мүшесі болған еді.
After being Superior General for eight years and three months he died in Rome on January 27, 1829. He was buried in the crypt of the Gesú. By then the Society had already 2100 members in 9 provinces.