Кіріспе

Сан-Северо (; бұрын Сансеверо деп жазылатын және бұрын Сан-Северино деп аталатын; Castellum Sancti Severini) – Италияның оңтүстігіндегі Апулия аймағының Фоджа провинциясындағы шамамен 51 919 тұрғыны бар коммуна. Гаргано түбегінің етегінде орналасқан Сан-Северо солтүстікте Апричена, шығыста Ригнано-Гарганико және Сан-Марко-ин-Ламис, оңтүстікте Фоджа және Лучера, ал батыста Торремадьоре және Сан-Паоло-ди-Чивитате коммуналарымен көршілес.

Аумағы

Қала аласа жазықта орналасқан, оның ортасы теңіз деңгейінен шамамен жоғарыда. Геологиялық тұрғыдан алғанда, топырағы төртіншілік кезеңге жатады (құм мен саз, қазбалар және теңіздік шығу тегі бар). Оның аумағы батыстан шығысқа қарай төмендейді, батыс төбелеріндегі ұсақ тілмелерден бастап, шығыстағы Канделаро ойпатындағы тегіс жазыққа дейін біртіндеп өзгереді. Канделаро өзенінен өзге, Триоло және Салсола шағын өзендері, сондай-ақ Радикоса, Венела, Ферранте, Санта-Мария және Потес каналдары да бар. Жазда жауын-шашынның аз болуы жер асты суларының тұзды болуына себеп болады, әсіресе қаланың іргесіндегі топырақ қабаттарында. Қала төңірегіндегі жерлер шаруашылықтарға толы, олар негізінен реттелген жеміс ағаштары мен жүзімдіктермен, сондай-ақ бидай егістіктерімен ерекшеленеді. Климаттық жіктелуі: D аймағы, GR G 1494.

Шығу тегі

Аңыз бойынша, Каструм Дрионис (Кастельдрион) деп аталатын қаланы грек патшасы Диомед құрған. Сан-Северо Италиядағы соңғы пұтқа табынушылық қалалардың бірі болып саналады, және тек 536 жылы Сипонто епископы Сент-Лауренс қала тұрғындарын христиан дініне өткізді. Ол сондай-ақ ауылды губернатор Северус атымен атауды талап етті. Сан-Северо Дауния аймағында орналасқан, және түрлі неолиттік қоныстар табылды. Ерте орта ғасырларда бұл аймақ қоныстанбаған және нақты белгіленбеген. Ломбардтар мен Византия кезеңдері арасында Кассинодағы бенедиктиндер монастыры құрылды, сонымен бірге Норикумдық Сент-Севериннің апостолына құлшын пайда болды. Сан-Северо 11 ғасырда Монтекассинодан келген бенедиктиндер монахтары салған шағын шіркеудің төңірегінде пайда болды. Ол жылдам сауда қаласы ретінде дамыды. 1053 жылы Роберт Гискард папа Лев IX басқарған папа әскерлеріне қарсы тарихи жеңіске жетті (Civitate шайқасына қараңыз). 11 ғасырда Сан-Северо Via Sacra Langobardorum жолы болды, және Сент-Севериноға арналған алғашқы шіркеу бой көтерді, одан Монте-Сант-Анджелоға паломниктік сапарлар мен адамдар мен тауарлардың қозғалысы жалғасты. Сондықтан қала Castellum Sancti Severini ("Сан-Североның бекінілген қаласы") деп аталды. Қалалық агломерация сауда үшін қолайлы орналасуының арқасында тез дамыды және көп ұзамай маңызды орталыққа айналды; ол Венециялық, Флоренциялық, сарациндер мен еврей саудагерлеріне толы болды. Сан-Пьетро-ди-Торремадьоре бенедиктиндер монастырының абаттарына бағынышты (1116 жылы абат Аденулфо Либертатис хартасын берді), 1230 жылы қала Хогенштауфеннің Фридрих II-ге қарсы көтеріліс жасады, ол оны Тамплиерлерге табыстады. Ол Капитанатаның (провинция) Giustizierato астанасы болды, оның құзыретіне Молизе де кірді. Қала провинциялық шенеуніктер мен Корольдік аудиенцияның ордасы болды. Неаполь королевасы Иоанна I онда болғаннан кейін, Альфонсо I Арагондық және Фердинанд I Неапольдық сияқты көптеген неапольдік монархтар оның ізін басқан. 15 ғасырда қала өз монеталарын да соқты. Қалада төрт бай приход, бірнеше аурухана, діни бірлестіктер мен тоғыз діни институт бар шіркеу ұйымдары құрылды.

Князьдік дәуірі

1579 жылы, қаласының беделінің шарықталу кезінде, бірақ қарыздармен қиналған, герцог Жан Франческо ди Сангроға сатылды, ол өзінің мұрагерлеріне Сансеверо ханзадасы атағын жеңіп алды. Осының салдарынан қала астана мәртебесін жоғалтты, ол Лучераға берілді, ал провинция губернаторы мен соты көшірілді. Өзін-өзі басқаруға үйренген тұрғындар жаңа феодалдық үстемдікке наразылық білдірді. Көне Сансеверези аристократиясының көптеген отбасылары дереу қаланы тастап кетті, ал қалғандары «Қырқтардың билігі» деп аталатын кезеңнің басталуын әлсіздікпен бақылады. 1797 жылдың 16 сәуірінде Фердинанд IV Сан-Североға сапар шегіп, «Регина» полкін тексерді. 25 сәуірде Екі Сицилияның ханзадасы Франциск I және королева Мария Каролина сонда келіп, соборда өткен салтанатты қасиетті миссаға қатысты. 1799 жылдың ақпан айында, Якобин республикасының жариялануына қарсы күшті реакциядан кейін, генералдар Гийом Филибер Дюшм мен Ла Форет басқаратын француз әскерлері қаланы қоршап, зорлықпен тонады. Тұрғындар мен әскерлердің арасында шамамен төрт жүз елу адам қаза тапты.

XIX ғасыр

Феодализм 1806 жылы жойылды және Сан-Северо халқының саны бойынша корольдіктің алтыншы ірі қаласы болды. Ол үш округтің бірінің астанасы, содан кейін – субпрефектура болды. 1819 жылы ежелгі Декурионат сарайы Корольдік Бурбон театрында ашылды, ол Италиядағы алғашқы округтердің және оңтүстіктегі алғашқылардың бірі болды. Француз оккупациясынан кейін қала Карбонаридің маңызды бекінісіне айналды, сондықтан Джузеппе Маццини Сан-Североны 1820 жылғы көтерілістердің бастау нүктесі етуді ұзақ уақыт армандады. 1826 жылы монументалды зират ашылды. 1847 жылдың 18 мамырында Екі Сицилияның королі Фердинанд II қалаға келді. 1854 жылы үлкен қоғамдық бақтар ашылды, ал 1858 жылы Фердинандеа азаматтық кітапханасының ашылуы болды. 1860 жылы Сан-Северо Франциск II тақта отырғанда Бурбондарға қарсы жасақтардың қатарын толтыруға көптеген жастарды берді және Италия Корольдігіне адалдық серт беруге және Италияның үш түстік туын көтеруге бірінші болып келіскен қалалардың бірі болды. Сол жылдың 21 қазанында Сансеверезилер бірауыздан біріккен Италияны қолдады. 1862 жылдан 1864 жылға дейін, көтерілістер кезінде қала 49-шы полк бөлімшесінің орналасқан жері болды, ол көтерілісті басуда өзін таныстырды. 1863 жылы бөлімше теміржол стансасын салғаннан және 1864 жылы орта мектептер мен техникалық училищаларды құрғаннан кейін, 1879 жылы "Ақ" және 1883 жылы "Қызыл" деп аталатын екі ірі музыкалық ұйымды құрды, олар бірнеше халықаралық наградаларға ие болды. Кейбір құжаттарда тақырып латын тілінде түпнұсқа орфографиясымен және мәтіндегі жергілікті тілдегі нұсқасымен жазылған; бұл өзгеріс ежелгі агиотопонимдік синкопаға байланысты болуы мүмкін, латын тілінен итальян тіліне ауысу кезінде жиі кездесетін құбылыс: Sanctus Severinus> Sanseverinus> Sansevero, әсіресе, XVII ғасырдың соңына дейін қалада Северус есімді әулиеге табыну болған жоқ. Кездейсоқ емес, ресми атау "Сансеверо" Сан-Северо және S. Северо сияқты сирек кездесетін варианттарды мойындайтын, әрқашан универбата түрінде болды. Мысалы, стандартты итальян тілінде "Ит түбін шағады" деген сөйлем "Il cane morde lo straccione" болып айтылса, Сансевере диалектісінде "U chen mòccëchë 'u straccet", ал Фого диалектісінде "U chen muccichèjë 'u stracce" болып айтылады.

Сан Северо DOC

Сан-Северо маңындағы итальяндық DOC қызыл, ақ және розе шараптарын, сондай-ақ сирек жағдайда көпіршікті спаманте шараптарын өндіреді. 2000 гектар (5000 акр) өндіріс аймағында жүзімнің жиналымы 14 тонна/гектармен шектеледі. Қызыл және розе шараптары 70-ден 100% дейін Монтепульчанодан жасалады, ал Сангиовезеге 30% дейін қосылуына рұқсат етіледі. Ақ және спаманте шараптары 40-60% Bombino bianco, 40-60% Trebbiano және 20% дейін Verdeca сорттарынан өндіріледі.

Қамқоршылық мейрам

Сан-Северо мамыр айының үшінші жексенбісінде өткізілетін жыл сайынғы фестивалімен танымал. "La Festa del Soccorso" (Қосымша мерекесі) деп аталатын бұл фестиваль, Сан-Североның қасиетті қамқорлары – "La Madonna del Soccorso" (Қосымша Мадоннасы), Сент-Северин аббат және Сент-Север епископының құрметіне арналады. Фестиваль барысында Сан-Северо қаласында Мадоннаны құрметтеу үшін күндізгі және түнгі отшашулар көрсетіледі, оның ішінде күндізгі отшашулар ең басты көріс болып табылады. Қала көшелерінде аса қатты дауыс шығаратын отшашу тізбектері орнатылады, олар көбінесе шақырымдарға созылады. Көшеде отшашулар жарылғанда жас жігіттер олардың қатарымен жүгіруді қалыпты дәстүр санап жүреді (Испанияда осыған ұқсас "Correfoc" дәстүрі бар). Мұндай отшашулардың арасымен жүгіруді ұнататын адамдар "фюежентес" деп аталады. Осы себепті Сан-Северо қаласы "отшашулар қаласы" деп аталады.

Ұлы жұма күніне арналған рәсімдер

Көптеген дәстүрлердің арасында Қасиетті аптаның рәсімдері бар. Ұлы жұма күні таңертең үш шіркеуден бірдей шеру басталады. Пиета шіркеуінен шеруде XVIII ғасырға жататын Көңілді ана мүсіні (тілектес және өлім бауырластығы) көтеріледі; Үшбірлік шіркеуінен шеруде бағанаға байланған Иса Мәсіхтің ағаштан жасалған бейнесі (розария бауырластығы) бар, ал Сент-Августин шіркеуінен капюшон киген тәуіршілер шеруі Шимон Киринейдің ауыр кресті иықтарында алып жүреді (көмек бауырластығы). Үш қасиетті шеру ежелгі Пьяцца дель Кастелло алаңында бірігеді, онда мүсіндер бір-біріне қарай жылжиды, бірақ Ана мен Ұлының құшағы кресттің кенеттен араларына тұруымен тоқтатылады.

Басқа діни мерекелер

Шешімдермен өтетін басқа да мерекелерге Кармель тауының Әйелі мерекесі (16 шілде), Сан-Рокко (16 тамыз) және Розарийдің Анасы (қазанның үшінші жексенбісі), сондай-ақ Кончеттаның қайталануы, атап айтқанда, Таза ұғым (8 желтоқсан) кіреді. Әрі, Киелі Люсияның (13 желтоқсан) және Киелі Антоний Аббаттың (17 қаңтар) мерекелері бар, соңғысы жануарларды дәстүрлі түрде батамен құрметтейді. Олардың қасиетті қорғаушылары - Северино және Северо, олардың мерекелері 25 қыркүйекте және қазан айының төртінші жексенбісіне дейінгі сенбіде өтеді. Сонымен қатар, Сан-Северинодағы дауыс берудің салтанатты рәсімі жыл сайын 8 қаңтарда қалалық әкімдік тарапынан өткізіледі, оның барысында қасиетті қорғаушының көрінуі еске алынады.

Карнавал

Жыл сайынғы карнавал уақытында үйлердің есіктеріне жанында шағын орындықтарға күлкілі поздарда отырғызылған қиын-қайшы қуыршақтар жасау дәстүрге айналған. Көрімдік сейсенбіде, қараңғы уақытта, адамдар қуыршақтардың түрлі-түсті "аза тұру" рәсімін тойлайды, ол қуыршақтарды өртеумен аяқталады, олардың ішіне кейде фейерверктер салынады. Қаланың нақты, әдеттегі маскасы жоқ сияқты, бірақ, көбірек таралған дәстүрлі киім ер адамдардың көз тартарлық киім киюін қажет етеді.

Шарап фестивалі

Соңғы жылдары ежелгі жүзім фестивалі Сансеверези халқының маңызды өнімдерінің бірін мерекелейді. Бұл мереке Сент-Мартин мерекесінде (немесе Жаңа шарап фестивалінде) 11 қарашаның шамасында қаланың тарихи орталығында бірнеше күн бойы өткізіледі. Фестиваль барысында жергілікті өнімдер көрмесі, шараптарды дәмдеу, жергілікті тағамдар ұсынылады және түрлі мәдени шаралар (концерттер, көрмелер, фольклорлық қойылымдар және т.б.) ұйымдастырылады.

Мұражайлар, кітапханалар және мұрағаттар

Сан-Северо және оның айналасындағы мәдени дамуды ілгерілететін бірқатар маңызды мемлекеттік және жеке мекемелердің көркемдік мұраны сақтау және насихаттау, сондай-ақ қаланың кітаптары мен мерзімді басылымдарын қамтамасыз ету – осы мекемелердің негізгі мақсаты. Тавольере мұражайы (MAT) XVIII ғасырдағы Францискан монастырында орналасқан, ол Сан-Франческо сарайы деп те аталады. Мұражайда палеолиттен ортағасырларға дейінгі археологиялық экспонаттар мен қазіргі заман өнерінің галереясы бар. «Луиджи Шинго» сурет галереясы – MAT құрамындағы бөлімше, кеңсесі Сан-Франческо сарайында орналасқан; онда Сансеверези суретшісі Луиджи Шингоның туындылары қойылған. «Александр Минутия» қауымдық кітапханасы қазір Сан-Франческо сарайында уақытша орналасқан. Алғашқыда Фердинандеа деп аталған бұл тарихи мекеме тоқсан мыңнан астам кітаптан тұратын мұраға ие, сонымен қатар ежелгі жазбалардың құнды коллекциясы мен көптеген сирек инкунабулалар сақталған. Діни мұражай Палаццо-дель-Семинарионың жертөлесінде орналасқан және әртүрлі дәуірлерге тән діни өнер туындыларын, күміс бұйымдарды, шіркеу киімдерін және басқа да құнды заттарды ұсынады. Ең маңызды экспонаттардың қатарында – мыспен өрнектелген ортағасырлық коллекциялық тақталар мен ортағасырлық және Ренессанс кезеңдеріне жатқан полихромды ағаш мүсіндері бар. 2007 жылы Маттеотти даңғылында XVIII ғасырға тән кареталар мен ат жабдықтарынан тұратын тұрақты көрме ашылды. Бұл «BancApulia» банктік тобының қолдауымен жүзеге асырылған мәдени жоба. XVII ғасырлық Санта-Мария Константинополь монастырында орналасқан «Әйеп Бенедетто Нарделла» кітапханасы (Капуцин монахтарының кітапханасы) мистика, руханият, Пиетрельчиналық Святой Пио және патриоттық тарихқа қатысты жиырма мың томдық кітап қорына ие. «BancApulia Gramsci» атынан құрылған «Бақытты Чир» экономикалық-құқықтық кітапханасында студенттер мен ғалымдар жиі пайдаланатын елу мыңнан астам мәтін мен журнал жинақталған. Тарихи мұрағаттар: Муниципалдық кітапханада қаланың азаматтық және әкімшілік өміріне қатысты, сондай-ақ қазіргі және заманауи өнер саласындағы құжаттардың кең жинағы сақталған. Архивтік епархиялық Тротта собордың жанындағы сарайда орналасқан және мұраның бай деректік базасын, консервациялық жұмыстарды, көптеген пергаменттер мен епископтық архивтерді қамтиды. Сан-Лоренцо бенедиктиндік монастырының музыка қорында XVIII ғасырдың белгілі итальян композиторларының қолжазбалары сақталған. Әртүрлі көрмелер (археология, кескіндеме, фотосурет және т.б.) Музейде, Діни мұражайда және Сан-Лоренцо сарайындағы қазіргі заманғы өнер галереясында белгілі бір мерзімде ұйымдастырылады.

Театр және музыка

Қалада үш мемлекеттік театр бар: Decurionate (1750 ж. шамамен), Реал Бурбон (1819) және Театро Верди (1937 жылы Чезаре Баццани жобалаған). Жыл бойы, «Музыка достары» қоғамы ұйымдастырған концерттермен қатар, Верди опералары, прозалық қойылымдар сериясы (Teatro Pubblico Pugliese консорциумымен бірлесіп) және балет кештері қойылады. Тарихи орталықтағы шіркеулерде діни музыка концерттері үнемі өткізіледі. Әйгілі Cantina D'Araprì көптеген музыкалық өнер көрсетулерге, оның ішінде джаз концерттеріне де қонақжайлық етеді.

Университет

Сан Северо қаласындағы Фоггия университетінде медбикелік, бизнес, жүзім шаруашылығы және энология (шарап жасау ғылымы мен технологиясы) бойынша оқу курстары бар. Бұрынғы "Пасколи" мектеп ғимаратында экономикалық курстарға арналған оқу орталығы салынып жатыр; қазіргі уақытта бұл курстар уақытша "Fraccacreta Angel" коммерциялық институтында, ал ауыл шаруашылығы бойынша курстар "Микеле ди Сангро" ауыл шаруашылығы институтында өткізілуде.

Мемлекеттік мектептер

Бес бастауыш мектеп, төрт орта мектеп және сегіз жоғары мектеп (Гимназия жоғары мектебі, Liceo Scientifico, Istituto Tecnico Agrario, Сауда-экономикалық техникалық институт, Өндірістік-кәсіби техникалық институт, Педагогикалық институт және Геодезиялық-техникалық институт).

Медиа

Қалада бірнеше түрлі жергілікті газеттер («Il Corriere di San Severo», «San Severo Il Giornale», «La Gazzetta di San Severo» және «қоңырау мұнарасы») бар, сондай-ақ «Tele Radio San Severo» телерадиокомпаниясы теле- және радиохабарларын шығарады.

Ауыл шаруашылығы және типтік өнімдер

Сан-Северо шарап өндіру және сату саласында әлемдік көшбасшы, сонымен қатар жоғары сапалы астық, жүзім және зәйтүннің көп мөлшерін өндіреді. Молы ауыл шаруашылығы ресурстары халықаралық нарыққа экспортталатын шағын және орта кәсіпорындардың дамыған жүйесін құрады. 1968 жылы Сансеверези шарабы Апулия аймағында алғашқы болып тектік аталымды алды. Сан-Северо ақ, Сан-Северо көпіршікті ақ, қызыл және Сан-Северо розе сорттарын қамтиды. Сан-Северо Peranzana (Dauno) зәйтүн өндірісімен де танымал, оған қорғалған тектік аталым (ҚТА) берілген. Сансеверези – зәйтүн ағаштарын кесудің ғасырлар бойы сақталған дәстүрлі әдісі, олар төңкерілген конус тәрізді пішімделеді, мұнда биіктікке емес, көлденең таралуға басымдық беріледі.

Көлік

Сан-Северо теміржол станциясы – Адриатика теміржолының салыстырмалы түрде маңызды станциясы және Сан-Северо – Песчичи тарамдық желісінің батыс терминалы. Қала А14 Болонья-Таранто тас жолы арқылы қызмет көрсетеді, сондай-ақ SS16, SS89 және SS272 ұлттық тас жолдары осы қаладан өтеді.

Спорт

Сан-Северода бірнеше спорт командасы бар. Қазіргі уақытта "Falcone e Borsellino" Palasport-тың паркет еденінде (4000 орындық) ойнайтын екі баскетбол командасы бар. 1966 жылы құрылған Баскетбол қауымдастығы өткендегі ойыншылардың көрнекті тізімін, соның ішінде ортақ шабуылшы Валтер Магнификоны мақтан тұтады. Оның түстері сары және қара, бірақ команда жанкүйерлері үшін қара түс басты түс болып саналады. Команда 2010/2011 жылдары А2 лигасы турнирінде өнер көрсетті. Тағы бір әуесқой клуб – Сан-Северо Марвин мектебі клубы. Қаланың үш футбол командасы бар. 1922 жылы құрылған тарихи U.S.D. San Severo (түстері: сары-гранат) Филд стадионында өнер көрсетеді. Риккардели стадионы жақында синтетикалық шөппен жаңартылды. Басқа командалар – Микеле Пациенца құрған GS Apocalypse және 2008 жылы құрылған Pol Sanseveresi. Сан-Северо ерлер волейбол командасы және GS Intrepid әйелдер волейбол командасы (түстері: көк) PalaMarconi алаңында ойнайды.