Кіріспе

Екі жанаспайтын атомды тізбекпен байланыстыратын сақина молекуласы Органикалық химияда циклофан - ароматтық бірліктен (әдетте бензол сақинасынан) және ароматтық сақинаның екі жанаспайтын позициясы арасында көпір құрайтын тізбектен тұратын көмірсутек. Көптеген ароматты бірліктер мен тор тәрізді құрылымдарды құрайтын көпiрлерi бар күрделi туындылар да белгілі. Циклофандар - тартылған органикалық қосылыстардың жақсы зерттелген үлгілері.

Құрылыстар

Парациклофандар циклогександарда байқалатын қайық пішінін қабылдайды. N-дің кішігірім мәні үлкен бұрмалауларға әкеледі. Рентген кристаллографиясы '[6]парациклофан' бойынша ароматты көпіршік көміртек атомының жазықтықпен 20.5° бұрыш жасағанын көрсетеді. Бензил көміртектері тағы 20,2° ауытқыйды. Көміртектегі байланыстың ұзындығы бензол үшін 0-ден 39 pm-ге дейін өсті. Бұрмаланған құрылысына қарамастан циклофандар UV-визовый спектроскопия арқылы анықтағандай, хош иістілігін сақтайды. Диметил ацетилендикарбоксилатпен [6] метациклофан Диелс Альдер реакциясына тез өтеді. Пиридинофанның аренге байланбайтын азот аралығы 244 pm, ал әдеттегідей суперфанда екі бензол сақинасы 262 pm аралығында болады. Бұл топтың басқа өкілдері метилциклофандар, кетоциклофандар және бисциклогендер.

NMR қасиеттері

Циклофанның протондық МРТ спектрлері бензол сақинасының ароматикасына түсінік алу үшін жан-жақты зерттелді. Сондай-ақ, көмірсутекті белбеудегі ароматтық сақинаның қалқандау әсері де өте қызықты. Әдетте ароматты протондар әдеттегі орнына 7,2 ppm шамасында келеді, бұл қатты бұрмалану кезінде да сақинаның ароматтылығын сақтайтынын көрсетеді. Алифалық көпірдегі метиленнің орталық протондары шамамен 0,5 ppm-ге дейін қалқандалады. Метациклофандар, әдетте, аз тартылады және парациклофандарға қарағанда оңай дайындалады. Төменде сульфонды 3 алкенге айналдыратын Ramberg Bäcklund реакциясын көрсететін схема 4 схемасындағы [14][14] метапарациклофанға жол көрсетілген.

Табиғи түрде кездесетін [n]-циклофандар

Табиғатта циклофандар аз кездеседі. Метациклофанның бір мысалы - кавикулярин. Хауамин А - бұл параклофан, ол туниканың белгілі бір түрінде кездеседі. Ол қатерлі ісікке қарсы препарат ретінде қолданылуы мүмкін болғандықтан, ол сондай-ақ карбон диоксиді шығарылатын маңызды кезеңде (сызба 5) алкин пирон Диелс Альдер реакциясы арқылы толық синтезден болады. Бұл қосылыста жазықтықтан ауытқу бензол сақинасы үшін 13° және көпіршік көміртектер үшін 17° болып табылады. 6-шы схемадағы циклофанды қалыптастырудың баламалы стратегиясы көпiр қалыптасқаннан кейiн сақинаның ароматизациясы негiзiнде әзiрлендi. Циклофанның тағы екі түрі табиғатта Nostocacae тұқымдасына жататын цианобактериялардың екі түрінен оқшауланған кезде табылды. Циклофанның бұл екі класы да [7,7] парациклофан болып табылады және олар алынған түрдің атымен аталды: Cylindrospermum lichenforme және Nostoc linckia цилиндроциклофандары.

Жалпы көздер

Б. Х. Смит, Ароматты қосылыстар, Академиялық баспасөз, Нью-Йорк, 1964. П. М. Кин, С. М. Розенфельд (ред. ), Циклофандар, Т. 1 және 2, Академиялық баспасөз, Нью-Йорк, 1983. Ф. Вогтель, Ф., Г. Хонер, Топ. Керр. Химиялық. 1978, 74, 1 ж. Ф. Вогтель, П. Нойман, Топ. Керр. Химиялық. 1983, 113, 1; 1985, 115, 1. Осыған байланысты