Кіріспе

Ísafjörður (айсберг фьорды деген мағына береді, сөзбе-сөз – мұздың фьорды) – Исландияның солтүстік-батысындағы қала. Ísafjörður қаласының ең көне бөлігі Skutulsfjörður фьордындағы құм сілкінісі немесе eyri-де орналасқан, бұл фьорд үлкен Ísafjarðardjúp фьордының суларымен қосылады. 2600-ге жуық халқы бар Ísafjörður – Вестфирдр (Батыс фьордтар) түбегіндегі ең ірі елді мекен және Ísafjarðarbær муниципалитетінің әкімшілік орталығы, оған Ísafjörður-дан басқа, жақын орналасқан Hnífsdalur, Flateyri, Suðureyri және Þingeyri ауылдары да кіреді.

Тарих

Landnámabók (ел қоныстану кітабы) бойынша, Skutulsfjörður алғаш рет Хелги Магри Хрольфссонмен 9 ғасырда қоныстанды. 16 ғасырда қала шетелдік саудагерлер үшін сауда орталығына айналып өсті. Осы кезеңде Вестфьордтар аймағында сот процестері жиі болды, көптеген адамдар жақын орналасқан Хорнстрандир түбегіне қуылды, қазір ол ұлттық табиғат қорығы. Ísafjörður қаласына 1786 жылы қалалық мәртебе берілді. 18 ғасырда құрылған бұрынғы даниялық сауда бекеті Неðстikaupstaður, Исландиядағы ағаш каркасты үйлердің ең көне жиынтығын қамтиды. Олардың ішінде Krambúð (1757), Faktorshús (1765), қазір Дания консулдығы, Tjöruhúsið (1781), қазіргі уақытта мейрамхана, және Вестфьордтар мұражайы орналасқан Turnhúsið (1784) бар.

География және климат

Вестфьордтар теңіз деңгейінде Исландияның ең суық аймағы болып табылады. Исафьёрдурдың тундралық климаты (Кеппен климаттық жіктелуі: ET) бар, ол құрғақ жазғы субарктикалық климатқа (Кеппен климаттық жіктелуі: Dsc) немесе салқын жазғы Жерорта теңізі климатына (Кеппен климаттық жіктелуі: Csc) жақын, қолданылатын изотермияға байланысты. Климат суық қыстармен және салқын жаздармен сипатталады. Ең жылы ай – шілде, орташа температурасы ; ең жауынды ай – қараша, жауын-шашын мөлшері . Атлантикалық көп жылдық осцилляцияның әсерінен климат соңғы жылдары айтарлықтай жылындады. Исландияның қалған бөлігі сияқты, Исафьёрдурда да жыл бойы күшті жел соғады және ашық күндер өте сирек кездеседі. Исафьёрдурдегі жағалау температурасы туралы мәліметтер:
Ай қаңтар ақпан наурыз сәуір мамыр маусым шілде тамыз қыркүйек қазан қараша желтоқсан Жыл
Орташа теңіз температурасы °C (°F) 3.3(37.94) 3.3(37.94) 3.0(37.40) 3.1(37.58) 4.7(40.46) 6.9(44.42) 9.1(48.38) 10.4(50.72) 9.6(49.28) 7.2(44.96) 5.7(42.26) 4.2(39.56) 5.9(42.58)
Источник: Seatemperature.net

Шолу

Қала жол және жол туннелі арқылы солтүстік-батыстағы Болунгарвикке және шығыстағы Судавик ауылына қосылған. 1996 жылы құрылысы аяқталған, жартылай бір жолақты Vestfjarðagöng (Вестфьордтар туннелі) Флатейри және Судурейри қалаларына, сондай-ақ Вестфьордтардың батыс бөліктеріне апарады. Ísafjörður қаласында Рекьявикке жүйретін рейстері бар әуежай орналасқан. Балық аулау – Ísafjörðurдың негізгі саласы, қалада Исландиядағы ең ірі балық шаруашылықтарының бірі бар. 1980 жылдардың басында балық аулауға шектеу қойылғандықтан және балық популяциясының азаюы сияқты түрлі себептерге байланысты балық аулау саласының күрт төмендеуі тұрғындарды басқа жерде жұмыс іздеуге мәжбүр етті, нәтижесінде қала халқы азайды. Порт жақын маңдағы елді мекендерге паромдармен, сондай-ақ аймаққа келетін туристер үшін үлкен круиздік кемелермен де қызмет көрсетеді. Туристік индустрия дамып келеді; ол Хорнстрандир түбегіндегі табиғат қорығына барудың маңызды нүктесі болып табылады, ол жазда апта сайын паромдар қатынайтын, адам қоныстанбайтын дала аймағы. Шағын аумағына, азат халқына және елден тарихи оқшаулануына қарамастан, қалада салыстырмалы түрде қалалық атмосфера бар. Ísafjörðurда музыка мектебі мен аурухана бар. Ескі аурухана ғимаратында қазір кітапханасы мен көрме залдары бар мәдени орталық орналасқан. Соңғы кезде бұл шағын қала Исландиядан тыс жерлердегі балама музыка орталығы ретінде танымал болды. Жыл сайын өткізілетін Aldrei fór ég suður фестивалі жергілікті музыканттар мен Исландияның және тіпті шетелдің басқа аймақтарынан келген топтарға платформа ұсынады. 2005 жылдың наурыз айында Вестфьордтардың 7000 тұрғыны үшін қашықтықтан оқыту орталығы ретінде жұмыс істейтін Háskólasetur Vestfjarða университет орталығы құрылды.

Білім

Ísafjörður қаласы Батыс Фьордтар университетінің орталығына үй иесі. Университет орталығы төрт магистрлік бағдарламаны ұсынады: Жағалау және теңізді басқару, исланд тілі, жағалау қауымдастықтары мен аймақтық даму, және теңіз инновациялары. Студенттер Акурейри университетін бітіреді. Батыс Фьордтардағы жалғыз гимназия, Менттасколинн а Исафирди, Ísafjörður қаласында орналасқан. Оқушылардың жасы 16-дан 20-ға дейін, бұл исланд гимназияларындағы дәстүрлі жас диапазоны.

Бизнес

Аймақтағы ірі жұмыс берушілер қатарында Arctic Fish, Hraðfrystihúsið Gunnvör, Íslandssaga, Klofningur, Orkubú Vestfjarða және Skaginn 3X компаниялары бар. Іsafjörður қаласы сонымен қатар Fossadalur және Kerecis сияқты бірнеше перспективті стартап компаниялардың да орналасқан жері болып табылады.

Спорт

Ísafjörður қаласы Íþróttafélagið Vestri және Knattspyrnufélagið Hörður көптеген спорт түрлерін дамытатын клубтардың отаны. Vestri баскетбол, футбол, волейбол және велосипед спорты бөлімдерінде жұмыс істейді. Оның ерлер және әйелдер баскетбол командалары елдегі жоғары лигаларда ойнаған, ал ерлер волейбол командасы 2019 жылы жоғары дивизионға көтерілді. Knattspyrnufélagið Hörður бастапқыда футбол клубы болған, бірақ гандбол, жеңіл атлетика, шаңғы және исланд күресі сияқты басқа да бөлімдерін ашты.