Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
4 ғасыр б.з.д. Персияның Хельлеспонтин Фригиясының сатрабы
4th century BC Persian satrap of Hellespontine Phrygia
Артабазос II (грекше Ἀρτάβαζος) (шамамен 389 – 328 ж.б.д.) – парсы генералы және Хельлеспонтин Фригиясының сатрабы. Ол Персияның Хельлеспонтин Фригиясының сатрабы Фарнабаз II-нің ұлы және шамамен 356 ж.б.д. шамасында Артаксеркс II-ге қарсы көтерілген Фригиялық Ариобарзанның жақын туысы (көптеген деректер бойынша, сіңілі баласы) болды. Оның бірінші әйелі – Родостан шыққан, есімсіз грек әйелі, Родостан Ментор және Родостан Мемнон деген екі жалдамалы әскердің қарындасы. Өмірінің соңында ол Александр Македонский үшін Бактрияның сатрабы болды.
Artabazos II (in Greek Ἀρτάβαζος) (fl. 389 – 328 BC) was a Persian general and satrap of Hellespontine Phrygia. He was the son of the Persian satrap of Hellespontine Phrygia Pharnabazus II, and younger kinsman (most probably nephew) of Ariobarzanes of Phrygia who revolted against Artaxerxes II around 356 BC. His first wife was an unnamed Greek woman from Rhodes, sister of the two mercenaries Mentor of Rhodes and Memnon of Rhodes. Towards the end of his life, he became satrap of Bactria for Alexander the Great.
Датамес көтерілісі
362 ж.б.д. Артабазосты Артаксеркс II Каппадокия сатрабы Датаместі тұтқындау үшін жіберді. Датамес сатраптардың көтерілісіне қатысқан еді, онда Артабазостың інісі Ариобарзан да болған. Бірақ Артабазос Датаместен жеңіліс тапты. Артаксеркс II соңында жеңіске жетті, Ариобарзанды айқышқа тартып, Датамеске қатылғандар өлтірді.
In 362 BC, Artabazos was sent by Artaxerxes II to capture Datames, the satrap of Cappadocia, who had joined in the Satraps' revolt in which Artabazus' brother, Ariobarzanes, was a participant. However, Artabazos was defeated by Datames. Artaxerxes II ultimately prevailed, and Ariobarzanes was crucified and Datames assassinated.
Артаксеркс ІІІ-ге қарсы көтеріліс
Ағасының тұтқындалуы мен өлімінен кейін Артабаз Геллеспонт Фригиясының сатрабы болды, бірақ б.з.б. 356 жылы ол жаңа парсы патшасы Артаксеркс III-тің бағынуын бас тартты. Артаксеркс Кіші Азияның барлық сатраптық әскерлерін таратуға бұйрық берді, себебі ол олар батыстағы бейбітшілікті сақтауға қабілетсіз деп санады және осы әскерлер батыс сатраптарын көтеріліс жасауға қажетті құралдармен қамтамасыз етеді деп алаңдады. Артабаз бұл бұйрықты орындамады және патшаға қарсы көтеріліске көмек сұрап Афинаға жүгінді. Содан кейін Артабаз патшаға, сондай-ақ Артаксеркс III-тің билігін мойындаған басқа сатраптарға қарсы көтеріліс бастады. Алғашында Артабазосты афиналық генерал Харес және оның жалдамалы әскерлері қолдады, ол оларды жомарт сыйлықтармен марапаттады. Артабазостың алтын монеталары Харес әскерін марапаттау үшін ғана шығарылған деп есептеледі. Мизия сатрабы Оронт I де оның жағында болды. Кейіннен Артабазос тебандықтардың да қолдауын алды, олар Паммен басшылығымен 5000 сарбаз жіберді. Осы және басқа да одақтастарының көмегімен Артабаз патшаны екі ірі шайқаста жеңді. Алайда, Артаксеркс III кейіннен Артабазостың афиналық және бооттық одақтастарынан сатып алып, олардан айырды, содан кейін патшаның генералы Автофрадат Артабазосты жеңіп, тұтқынға алды. Артабазостың екі қайын інісі – Ментор мен Мемнон, оны қолдаған болатын, бірақ афиналық жалдамалы әскер басшысы Харидемнің көмегімен көтерілісті жалғастырды. Олар бірлесіп Артабазосты босатышты.
Following the capture and death of his brother, Artabazos was made satrap of Hellespontine Phrygia, but in 356 BC he refused obedience to the new Persian king, Artaxerxes III. Artaxerxes had ordered the disbanding of all the satrapal armies of Asia Minor, as he felt that they could no longer guarantee peace in the west and was concerned that these armies equipped the western satraps with the means to revolt. The order was ignored by Artabazus, who asked for the help of Athens in a rebellion against the king. Artabazos then became involved in a revolt against the king and against other satraps who acknowledged the authority of Artaxerxes III. Artabazos was at first supported by Chares, an Athenian general, and his mercenaries, whom he rewarded very generously. The gold coinage of Artabazos is thought to have been issued specifically to reward the troops of Chares. The Satrap of Mysia, Orontes I, was also on his side. Later, Artabazos was also supported by the Thebans, who sent him 5,000 men under Pammenes. With the assistance of these and other allies, Artabazos defeated the King in two great battles. However, Artaxerxes III was later able to deprive Artabazos of his Athenian and Boeotian allies by counter bribing them, whereupon Artabazos was defeated by the king's general, Autophradates, and was taken prisoner. Mentor and Memnon, two brothers in law of Artabazos, who had supported him, still continued the revolt, as they were aided by the Athenian mercenary leader, Charidemus. Together they were able to free Artabazos.
Македониядағы Филип II сарайындағы жер аударылу (352342 б.з.д.)
Осыдан кейін Артабаз бүлікшіл әрекеттерін жалғастырған немесе кем дегенде жаңа көтеріліс бастаған болуы мүмкін. Бірақ, соңында ол Мемнон мен оның отбасымен бірге қашуға мәжбүр болды. Олар 11 ұл мен 10 қызын алып, Пелладағы Македония патшасы Филипп II сарайына қашып, елден жер аударылды. 37 жастағы Артабаз отбасымен бірге 352 жылдан 342 жылға дейін шамамен он жыл Филипп II сарайында жер аударылды, және осы уақыт ішінде ол болашақ Александрмен танысты. Артабаздың қызы Барсина, Александрдың болашақ әйелі, Македония сарайында өсті.
After this, Artabazos seems either to have continued his rebellious operations or at least started a fresh revolt. However, eventually, he had no choice but to flee with Memnon and his family. They went into exile and took refuge at the court of Philip II of Macedonia in Pella, together with their 11 sons and 10 daughters. Artabazos, who was 37, and his family were exiled at the court of Philip II for about ten years, from 352 to 342, and during that time Artabazos became acquainted with the future Alexander the Great. Barsine, daughter of Artabazos, and future wife of Alexander, grew up at the Macedonian court.
Отбасы
Артабазостың қызы Барсина Ескендірге үйленген болуы мүмкін және Гераклдің анасы болған делінеді. Тағы бір қызы, Артакама, Птолемейге берілді; ал үшінші қызы Артонис Евменге тұрмысқа шықты. 328 ж.б.з. Артабазос сатрапиядан бас тартты, ол Клейт Қараға берілді. Артабазостың Фарнабаз (шамамен 370–320 ж.б.з.) деген ұлы да болған.
Artabazos' daughter, Barsine, may have married Alexander and may have been the mother of Heracles. Another daughter, Artacama, was given in marriage to Ptolemy; and a third daughter, Artonis, was given in marriage to Eumenes. In 328 BC, Artabazos resigned his satrapy, which was given to Cleitus the Black. Artabazos also had a son named Pharnabazus (fl. 370–320 BC).