Кіріспе

Майкл Прессманның 1996 жылғы фильмі «Гиллианға 37 жасқа толған күні» – Майкл Прессманның режиссерлік еткен, Дэвид Э. Келлидің Майкл Брейдидің осы аттас пьесасы негізінде жазған американдық романтикалық фантастикалық драмалық фильм. Басты рөлдерде Питер Галлахер, Мишель Пфайффер және Клэр Дэнс ойнаған. Музыкасын Джеймс Хорнер жазған. Әке мен қызы Дэвид пен Рейчел әйелі мен анасы Гиллианның трагикалық өліміне қатысты күресіп жатыр. Олар қараңғы күннің екі жылдығын еске алу үшін оның әпкесі мен күйеуін шақырады. Пьесадан бейімделген бұл фильм АҚШ-та 1996 жылдың 25 қазанында шықты және сыншылар тарапынан көбінесе жағымсыз бағаланды.

Сюжет

Әйелі Джиллианның (оның туған күніне орай яхтаның мачтасынан құлап кеткенінен) қайтыс болуына терең қайғы басқан Дэвид Льюис Нантакеттегі жазғы үйін тұрақты мекенге айналдырады. Ол көбінесе сол жағалауда уақыт өткізеді, Джиллианның рухымен сөйлесіп, қызы Рейчелге немқұрайлы қарайды. Джиллианның қайтыс болған күнінің екінші жылдығында Дэвид оның қарындасы Эстер Уилер мен күйеуі Полды демалыс күндеріне шақырады. Эстер өзінің досы Кевин Доллофты алып келуді талап етеді, оның Дэвидке романтикалық қызығушылық тудыратынына үміттенеді. Бірақ ол оны елемей, Джиллианның туған күнін тойлау рәсімін жалғастырады. Жағажайдағы үйде Пол Эстердің Дэвидтің ісіне араласпауын өтінеді. Рейчелдің досы Синди оны жігіттермен еркін қарым-қатынас жасауға ынталандырады. Дэвид жүгіріп кеткенде, Пол оның усаулы мінез-құлқы туралы сөйлесуге тырысады. Рейчел Эстерге әкесінің жағажайдағы сағаттап өткізетін рәсімдері туралы айтады. Апта соңындағы арнайы той ретінде олар үйде әсем кешкі ас дайындайды. Сол жерде Эстер Дэвидті өзін-өзі оқшаулап, Рейчелді ескермей, әдебиет профессоры болған кезін ұмытқаны үшін кінәлайды. Ол кітап жазу үшін демалыс алғанын айтып, кейін жағажайға серуендеуге кетеді. Сол жерде Дэвид Джиллианмен сөйлеседі. Ол баршаның келгенін және олардың оны өмірін жалғастыруға қысым жасағанын айтады. Джиллиан оған Рейчел әрқашан бірінші орында болуы керектігін еске салады. Ол қайтадан жоғалып кеткен соң, Дэвид Рейчелмен бетпе-бет келіп, ол оның ойдағы арбасымен сөйлесетінін және шын мәнінде кітап жазбайтынын мойындайды. Рейчел кіргенде, тәтесі Эстер оны сұраққа тартып, бірақ ол уайымдауға ештеңе жоқ дейді. Сол түні оның ұйқысыздығын сезінген Пол, Эстердің дүйсенбі күні Дәуіттің қамқорлығын жоғалту үшін сотқа баратынын біледі, өйткені Рейчел көбірек оқшауланып, оқу үлгерімі нашарлап барады. Келесі күні Дэвид бірнеше апта бойы дайындалып келген құмнан мүсін жасау байқауына қатысады, ол өткен жылы жеңген баладан озуға бейілді. Синди Рейчелді әуесқой бикини киіп, жағажайда мақтанышпен жүруге шақырады. Олар жағажайдағы еркектердің көпшілігін, оның ішінде Полды да қызықтырады. Дэвид қызын қарағанда, Рейчелді жасыруға асығады. Кейінірек Дэвид ыстықтан басы ауырып, бір әйелге шақырады. Оны Джиллиан деп ойлап, құлап түседі. Оянғаннан кейін Дэвид жарыста жеңіске жеткенін біледі. Рейчел оның өмірін жалғастыруын қалайды. Пол Дэвидке әйелінің дүйсенбі күні сотқа баратынын айтып, оны Джиллианға деген қайғысын жасыруға көндіруге тырысады, сондықтан ол оған қарсы шығуға асығады. Дэвид оны сыртқа шығуын айтады, содан кейін Эстер оның бір кезде өзін-өзі өлтіруге талпынғанын сәтсіз аяқтағанын еске салады. Рейчел жағажайда танысқан Джоймен бірге кешкі асқа барады. Дэвид Джиллианмен сөйлесу үшін жағалауға барады. Эстер Кевинді онымен сөйлесуге жібереді, ол оның қайтыс болған әйеліне құлшылық ететінін, оның кемшіліктерін мойындамайтынын айтады. Рейчел ешқашан ішімдік ішпегендіктен, Джоуи оны тек екі рет ішкеннен кейін мас күйінде қайтарып әкеледі. Ол ұйықтап, ұйықтап жатыр. Рейчел түсінде Джиллиан оны түнгі велосипедпен алып кетеді, бірақ трактордың трейлері шабуға келгенде айқайлап оянады. Ол әкесіне енді ол жерде қалуы мүмкін емес екенін айтады, өйткені ол Джиллианды жібермейді. Демалыс күніндегі оқиғалар Эстер мен Полдың қарым-қатынасын қайта қарастыруға мәжбүр етеді, өйткені Синдидің әуесқойлығы мен оның ишаралары жұпқа керіспір тудырады. Жасөспірімдер блефін жасаса, ештеңе істемейді. Пол Эстерге екеуі де Дэвидтің Джиллианмен байланысына қызғанышпен қарайтынын айтады, өйткені ол әлі де оған жиырма жыл бойы қызғанады, ал олар көбінесе серіктес. Уилерлерді, Кевин мен Рейчелді паромға шығарып салып, Дэвид қызымен қоштасады, ол оны тастамайтынын мәлімдейді. Дэвид үйді тақтаймен жабу үшін тағы бір күн қалатынын айтады, содан кейін ол да кетеді, өйткені ол Джиллианның естелігіне сатқындық жасамастан Рейчелге қамқор әке бола алатынын түсінеді.

Өндіріс

Фильм Массачусетс штатының Нантакет қаласында және Солтүстік Каролина штатының Уилмингтон қаласы мен айналасында түсірілді, бірақ жағажай сахналарының бір бөлігі Калифорния штатының Лонг-Бич қаласында, ал желкен қайықтың апаты Калифорния штатының Марина-дель-Рей қаласында түсірілді. Екеуінің арасындағы айқын ерекшеліктерді The New York Times газетінің сыншысы Джанет Маслин де атап өтті. Variety журналында Эммануэль Леви фильмді "арзан бағалы "Адамдық рух" деп сипаттады, ол – шынайы, көтеріңкі пьеса мен епті, есептелген Lifetime телефильмінің қоспасы. Джанет Маслин The New York Times газетінде былай деп жазды: "Кейіпкерлер өздерінің қайғысын тілек карточкаларына жазғандай білдіргенде, олардың көз жастарын шығару әлеуетін іске асыру оңай емес". The Washington Post газетінің Рита Кемпли: "Айдың жарығы мен сиқырға қарамастан, фильм көңіл көтеруге лайық емес" деп жазды. Көптеген сыншылар басты кейіпкердің қайтыс болған әйеліне деген шексіз қайғысының оның айналасындағыларға қаншалықты зиян келтіретінін қабылдау қиын болды. Роджер Эберт әсіресе наразылығын білдірді: "Фильм Эстердің өзінің ісімен айналысуы керек екенін, Дэвид қайғыруға құқылы екенін, Рахель аралда бақытты өмір сүретінін және егер Джиллиан Дэвидке көрінсе, одан да жақсы екенін түсіне алмайды". Лос-Анджелес Таймс газетінің Джек Мэтьюс: "Ghost фильміне ұқсас көріністеріне қарамастан, Gillian мүлдем басқа бағытқа бұрылады. Ghost фильмінде біз Патрик Суэйздің адасқан жаны мен қайғылы Деми Мурдың қайта қосылуын күткенбіз. Gillian фильмінің мақсаты – Дэвидтің өткенге қыналып, азаптануын тоқтату". Сан-Франциско Хроникасының Мик ЛаСалл фильмде драмалық күш жетіспейді деп ойлады: "Қайғырып жүрген күйеу ешқашан жеткілікті түрде ақымақ көрінбейді, ал әпке ешқашан жеткілікті түрде ашуланбайды, драмадан қашынылады. Мәселелер түсініксіз. Және барлығы жақсы адамдар болып қалады. Шындығында, фильмнің драмалық емес таңдауларына тән – күйеуі оның (Джиллианның) иллюзия екенін біледі, сондықтан ол ақылдан безген емес. Ол жын емес. Ал қайын сіңлісі, жамандықтан алыс, тек алаңдаушылық танытады. Неге біз осы адамдарды бақылап отырмыз?" Барлық сыншылар бірауыздан мақтаған бір жайт – Дэйнстің қиын жағдайдағы қыз рөліндегі өнері. Леви: "Дэйнс өзінің буынының ең талантты актрисаларының бірі екенін тағы да дәлелдеді" деп жазды.