Уильям Кинг Хейл (1874-1962) – Оклахомадағы осэйдж үндістерін қырған қылмыскер. Мүлік жинау үшін кісі өлтіруге және алаяқтыққа барған. Тарихы мен қылмыстары туралы біліңіз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық малшы және кісі өлтіруші (1874–1962)
American cattleman and murderer (1874–1962)
Уильям Кинг Хейл (24 желтоқсан 1874 – 15 тамыз 1962) – Оклахома штатының Осадж округіндегі американдық саяси және қылмыстық тұлға, ол Осадж үндістерін өлтіруге жауапты болды және кейіннен сотталды. Ол мал шаруашылығы, жалдамалы кісі өлтіру және сақтандыру алаяқтығы арқылы байлыққа ие болды. Техас штатының Хант округінде туған Хейл, 1900 жылға дейін Техас және Үндістан территориясында ковбой болып жұмыс істеді, содан кейін болашақта Осадж округіне қоныстанды. 1920 жылдары ол округте зор ықпалға ие болды және Осадж әйелі Молли Кайлдың отбасын олардың бас құқықтарын бақылауға алу үшін қылмыстық сөз байласып, өлтіруге бұйрық берді. 1929 жылғы қазан айында Генри Роанды өлтіруге бұйрық бергені үшін федералды сотта сотталып, өмір бойына түрмеге кесілді және 1947 жылғы шілдеде мерзімінен бұрын босатылды. Хейл 1962 жылы Аризонада қайтыс болды. Оның бұл кісі өлтірулердегі рөлі Дэвид Гранның 2017 жылғы «Гүл айының қаза тапқандары» кітабының негізгі тақырыбы болып табылады. Роберт Де Ниро оны Мартин Скорсезенің 2023 жылғы осы кітапқа сүйенген фильмде сомдады.
William King Hale (December 24, 1874 – August 15, 1962) was an American political and crime boss in Osage County, Oklahoma, who was responsible for the Osage Indian murders, for which he was later convicted. He made a fortune through cattle ranching, contract killings, and insurance fraud. Born in Hunt County, Texas, Hale worked as a cowboy in Texas and Indian Territory before settling in what would become Osage County around 1900. By the 1920s, he had amassed substantial influence in the county when he ordered the contract killings of Osage woman Mollie Kyle's family in a criminal conspiracy to gain control of their headrights. He was convicted in federal court for ordering the murder of Henry Roan in October 1929, sentenced to life in prison, and released on parole in July 1947. Hale died in Arizona in 1962. His role in the killings is a major focus of David Grann's 2017 book Killers of the Flower Moon. Robert De Niro portrayed him in Martin Scorsese's 2023 film adaptation of the book.
Ерте өмір
Уильям Хейл 1874 жылғы 24 желтоқсанда Техас штатының Хант округінде дүниеге келді. Оның анасы үш жасында қайтыс болды. Он алты жасында ол Батыс Техаста малшы болып жұмыс істеуге кірісті, ал 18 жасында Үндістан территориясындағы Киова-Команчи резервациясында мал өсірді. 20 ғасырдың басында ол Осадж ұлтына қоныстанды (сол кездегі Оклахома территориясы, қазіргі Оклахома штатының Осадж округі), ал 1900 жылы оның әйелі оған қосылып, шатырда тұрып, мал өсірді. Ол сонымен қатар Фэрфакс округінде резервтік шерифтік қызметте болды. Одан бөлек, ол ранчоның иесі болды (және Осадж жер иелерінен тағы бір ранчоны жалға алды). Молли ауырып қалды, бірақ кейін улануды анықтады және ол басқа жерге көшкеннен кейін жазылып кетті. Одан кейін ол Эрнесттен ажырасып, олардың балалары Моллидің мүлігін мұраға алды.
William Hale was born in Hunt County, Texas, on December 24, 1874. His mother died when he was three years old. At age sixteen he began working as a cowboy in West Texas, and by 18 was running cattle on the Kiowa Comanche reservation in Indian Territory. At the turn of the 20th century, he settled in the Osage Nation (then Oklahoma Territory, now Osage County, Oklahoma), and by 1900 his wife had joined him where they lived in a tent and raised cattle. He also served as a reserve deputy sheriff for Fairfax. In addition, he owned a ranch (and leased another from Osage landowners). Mollie fell ill, but later discovered the poisoning and recovered when she moved away. She divorced Ernest afterward, and their children inherited Mollie's estate.
Тергеулер
Хейл сегрегационист және Осадж округінің Демократиялық партиясының ықпалды мүшесі болды. Ол Осадж округінің прокурорына елеулі ықпал етті. Сайлау науқаны барысында прокурор Хейлдің қолдауын іздеді және оны алғаннан кейін Хейлдің ранчосына жақын жердегі барлық округтерде жеңіске жетті. Хейл осы байланысты пайдаланып, Анна Браунның кісі өлтіру ісі бойынша алғашқы тергеу кезінде жергілікті тергеушілермен кеңес өткізді. Генри Роанның денесі шатқалда табылғаннан кейін, Хейл оны алып шығу үшін орынбасар шериф пен маршалға ілесіп барды. Сонымен қатар, 1921 жылы Хейл жеке тергеушіні кісі өлтірулерді тексеруге жалданды. Кейіннен тергеуші федералды агенттерге оның кісі өлтіруді ашу үшін емес, дәлелдерді жасау және куәгерлерге Хейл мен оның серіктестері үшін "алиби құруға" көмектесу үшін жалдалғанын айтты. Тергеу бюросының (BOI) есебінде Понка қалалық полициясының бастығы, Фэрфакс полициясының бастығы, Осадж округінің прокуроры және жергілікті Үнді істері жөніндегі агенттің Хейлдің ықпалында болғаны және тергеуге көмектесе алмайтыны көрсетілді. Осадж тайпасының кеңесі кісі өлтірулерді тексеруді Тергеу бюросына тапсырды. Бюро жасырын агенттерді тергеу үшін жіберді. Тергеушілер куәгерлерді табуда қиындықтарға тап болды, Ал Спенсер тобының бұрынғы мүшесі Дик Грегг – жалғыз тірі куәгер еді. Грегг тергеушілерге Хейлдің Билл мен Рета Смиттерді өлтіру үшін Аль Спенсер тобын жалдауға тырысқанын, бірақ топ жетекшісі Спенсер әйелді өлтірудің "өзінің стилі емес" деп бас тартқанын айтты. Грегг тергеушілерді Аль Спенсерге, Генри Граммерге және Керли Джонсонға көбірек ақпарат бар деп бағыттады, бірақ үш ер адамның бәрі де қайтыс болған еді. Соңында, Граммермен байланысы бар сейфші Аса Кирбиді бомбалаушы ретінде атады, бірақ агенттер Кирбимен сұхбаттасуға үлкермей, ол "сәтсіз қарақшылық әрекеті" кезінде атып өлтірілді. Тергеушілер Хейлдің Кирбиге және дүкен иесіне алмаз партиясын ұрлау мүмкіндігі туралы ақпарат беріп, кісі өлтіруді ұйымдастырғанына сенді. Осы жайттан кейін тергеушілер Хейл куәгерлерді өлтіріп жатқан болуы мүмкін деп ойлай бастады, кейбір айыптаулар бойынша ол Граммердің машинасының тежегіштерін бұзған және Джонсонды улаған. Ақырында, Оклахома штатының МакАлестер қаласында түрмеде жазасын өтеп жатқан Берт Лоусон Хейл мен Эрнест Беркхарттың тапсырмасымен Смиттердің үйіне жарылғыш құрылғыны орнатқанын куәлікке берді. Хейл Генри Роанның өмірлік сақтандыру полисін алу үшін сотқа жүгінген кезде қосымша күдік тудырды. Хейл 1921 жылы өмірлік сақтандыру полисін сатып алған; оның алғашқы өтініші қабылданбағаннан кейін, ол Роанның Хейлге 25 000 доллар қарызы бар екенін растайтын Роан қол қойған хат қоса, екінші өмірлік сақтандыру компаниясына қайтадан өтініш берді және ол мақұлданды. Полис үшін қажетті дәрігерлік сараптаманы алу кезінде дәрігер Хейлден: "Билл, сен не істемексің, осы үндіні өлтіресің бе?" деп сұрады, ол: "Иә, әрине" деп жауап берді. Агенттерге сондай-ақ, кісі өлтірулердің тәртібі мен әдістері Моллидің мұрасын барынша арттыру үшін жасалғаны туралы хабар берілді. Мысалы, Анна Браун ажырасқаннан кейін мұрасының бұрынғы күйеуіне емес, отбасына өтуін қамтамасыз ету үшін бірінші болып өлтірілді, ал Рета мен Билл Смиттердің өсиеттерінде бір мезгілде өлім туралы шарттарды орындау үшін бомбалаудан бірдей көз жұмды.
Hale was a segregationist and an influential member of the Democratic Party in Osage County. He had considerable influence over the local Osage County prosecutor. During his election campaign, the prosecutor sought Hale's endorsement and after receiving it won every precinct near Hale's ranch. Hale used this connection to confer with local investigators during the initial investigation of Anna Brown's murder. After Henry Roan's body was discovered in a ravine, Hale accompanied the deputy and marshal to recover the body. Additionally, in 1921, Hale hired a private investigator to look into the murders. The investigator would later reveal to federal agents that he was hired, not to solve the murders but to manufacture evidence and to coach witnesses to "shape an alibi" for Hale and his accomplices. A Bureau of Investigation (BOI) report eventually concluded the chief of Ponca City Police, chief of Fairfax Police, Osage County prosecutor, and local Office of Indian Affairs agent were all under Hale's influence and would not be able to assist the investigation. The Osage Nation Tribal Council requested the Bureau of Investigation to examine the murders. The Bureau sent undercover agents to investigate. Investigators initially had trouble finding witnesses with Dick Gregg, a former member of the Al Spencer gang, being the only living witness. Gregg told investigators Hale had attempted to hire the Al Spencer gang to kill Bill and Reta Smith, but Spencer, the leader of the gang, had declined because killing a woman was "not my style." Gregg pointed investigators to Al Spencer, Henry Grammer, and Curley Johnson as having more information, but the three men were already dead. Eventually, a safecracker associated with Grammer named Asa Kirby as the bomber, but before agents could interview Kirby he was shot dead in a "failed jewel heist". Investigators believed that to orchestrate the killing, Hale had tipped off both Kirby and the store owner as to a potential heist of a shipment of diamonds. After this revelation, investigators began to believe Hale was possibly murdering witnesses, with some accusations he tampered with Grammer's car brakes and had poisoned Johnson. Eventually, Burt Lawson, a man serving a prison sentence in McAlester, Oklahoma, came forward to testify he was instructed by Hale and Ernest Burkhart to plant the explosive device in the Smiths' home. Hale generated additional suspicion when he brought suit to collect a life insurance policy for Henry Roan. Hale had bought the life insurance policy in 1921; after his first application had been denied, he reapplied to a second life insurance company with a note signed by Roan certifying that Roan owed Hale $25,000 and was approved. When obtaining the required doctor's evaluation for the policy, Hale was asked by the doctor "Bill, what are you going to do, kill this Indian?" to which he responded "Hell yes." Agents were also tipped off when they realized the order and methods of the murders appeared to be done in a particular fashion to maximize Mollie's inheritance. For example, Anna Brown was murdered first after her divorce to ensure that her inheritance went to family instead of her former husband, and Reta and Bill Smith were killed simultaneously in a bombing to trigger a simultaneous death clause in their will.
Сынақтар
Хейл 1926 жылы шілдеде Генри Роанды өлтіргені үшін Джон Рамсимен бірге федералды сотта сотталды (АҚШ Жоғарғы Сотының «АҚШ қарсы Рамси» (1926) ісі федералды соттардың құзыреті бар екенін анықтағаннан кейін), Оклахома штатының Гатри қаласында. Олардың алғашқы сот процесіне дейін Эрнест Беркхарт Оклахома сотында өмір бойына түрмеге кесілді. Хейл сол жерде туберкулез бөлімінде және түрме шаруашылығында жұмыс істеді. Түрмеде отырған кезінде ол ешқашан кісі өлтіргенін мойындаған жоқ, ал психолог бағалаушы «ол өзінде болған ұят немесе өкініш сезімін жойды» деп атап өтті.
Hale was tried alongside John Ramsey in July 1926 for the murder of Henry Roan in federal court (after the United States Supreme Court case United States v. Ramsey (1926) held that federal courts had jurisdiction) in Guthrie, Oklahoma. By the time of their first trial, Ernest Burkhart had been sentenced to life imprisonment in Oklahoma courts. There Hale worked in the tuberculosis ward and on a prison farm. During his sentence he never admitted to the murders, and a psychological evaluator noted "he has put behind him any feeling of shame or repentance he may have had."
Уақытша босатылу және өлім
Хэйл өмір бойы түрмеге кесілді, бірақ 1947 жылдың 31 шілдесінде мерзімінен бұрын босатылды. Бір кезде туыстарына ол: "Егер сол Эрнест тыныштық сақтағанда, бүгін бай болар едік" деген екен. Ол Канзас штатының Вичита қаласында жерленді.
Hale was sentenced to life in prison but was paroled on July 31, 1947. During a visit, Hale's relatives said he once remarked, "If that damn Ernest had kept his mouth shut we'd be rich today." He was buried in Wichita, Kansas.
Медиада
Дэвид Граннның 2017 жылғы "Гүлді айдың қаны" кітабы Хейлді кісі өлтірулердің басты ұйымдастырушысы деп, толыққанды дәлелдермен көрсетеді.
David Grann's 2017 book Killers of the Flower Moon reports Hale as mastermind of murders with detailed evidence.