Кіріспе

Бинакл – кеме палубасында, әдетте рульшінің алдына орнатылатын, белдік деңгейіндегі тұғыр немесе шкаф. Оның ішінде навигациялық құралдар тез және оңай қолжетімділік үшін, сондай-ақ нәзік құралдарды қорғау мақсатында орналастырылады. Дәстүрлі мақсаты – кеменің магниттік компасын гимбалдарға орнатып, кеменің қозғалысы кезінде оны тең сақтау. Бинакл бөлімдерге бөлінуі мүмкін, әдетте бір немесе бірнеше компас, май шамдары немесе басқа жарық көзі болады. Сонымен қатар, жылдамдықты шамалауға арналған құм сағаты сияқты құрылғылар да бинаклде сақталуы мүмкін. Бинакл автомобильдің руль бағанасына немесе оның жанындағы дөңгелек корпусына орнатылған аспаптар мен қосқыштар жиынтығын да білдіруі мүмкін.

Этимология

18 ғасырға дейін bittacle, француз тілінен bitacle арқылы, латын тіліндегі habitaculum, "кішкентай тұрақ" сөзінен шыққан.

Тарих

Көптеген ерте (18 ғасырдың ортасы) бинаклдардың құрылысында темір шегелер қолданылған, кейіннен олар компастың көрсеткіштерінде магниттік ауытқулар тудыратыны анықталды. Компас пен магнетизмді түсіну дамыған сайын, темірдің компасқа кедергі келтірмеуі үшін бинакл құрылысына көбірек назар аударылды. Темір қапталған кемелердің пайда болуымен компаста байқалатын магниттік ауытқулар одан да күшейді. Бинаклдың жанына темір немесе магниттік заттарды орналастыру арқылы бұрылыстарды компенсациялау әдістері әзірленді. 1854 жылы Ливерпульдік Джон Грей бұрандалар немесе тісті рельстерге орнатылған реттелетін түзету магниттерін тікелей енгізетін бинаклдың жаңа түрін патенттеді. Бұл 1880 жылдары Лорд Келвин компастың тағы бір жүйесін патенттегенде және екі компенсациялық шарды енгізгенде одан әрі жетілдірілді. Бұл Ұлыбританияда "Келвин шарлары" деп, ал АҚШ-та "навигатор шарлары" деп аталады. Лондонның Гринвич қаласындағы Корольдік теңіз мұражайында бинаклдардың кең жинағы бар. Кемедегі "бинакл тізімі" – медициналық бөлімнің сол күні қызметтен босатылған адамдар туралы есебі.