Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Неміс химигі (1848–1897)
German chemist (1848 1897)
Виктор Мейер (8 қыркүйек 1848 – 8 тамыз 1897) – неміс химигі, органикалық және бейорганикалық химияға елеулі үлес қосушы. Ол бу тығыздықтарын анықтауға арналған Виктор Мейер аппаратын ойлап тапқанымен және гетероциклді қосылыс – тиофенді ашқанымен танымал. Кейде оны Виктор Майер деп те атайды, бұл ат оның кейбір жарияланымдарында қолданылған.
Viktor Meyer (8 September 18488 August 1897) was a German chemist and significant contributor to both organic and inorganic chemistry. He is best known for inventing an apparatus for determining vapour densities, the Viktor Meyer apparatus, and for discovering thiophene, a heterocyclic compound. He is sometimes referred to as Victor Meyer, a name used in some of his publications.
Ерте өмір
Виктор Мейер 1848 жылы Берлинде саудагер және мақта басушы Жак Мейер мен анасы Бертаның ұлы болып дүниеге келді. Оның ата-анасы яһуди болғанмен, ол яһуди дінінде белсенді тәрбиеленбеді. Кейіннен ол реформалық яһуди қауымында нақтыланды. Ол Хедвиг Дэвидсон есімді христиан әйелге үйленіп, балаларын да солай тәрбиеледі. Ол он жасында гимназияға екі жас үлкен ағасы Ричардпен бірге түсті. Ол ғылымда өте жақсы білім алса да, актер болу тілегі өлеңге деген сүйіспеншілігіне негіделген. Химияны Хайдельберг университетінде оқып жүрген ағасы Ричард келгенде, ол химияға қызығушылық таныта бастады. 1865 жылы, әлі 17 жасқа толмаған, бірақ ата-анасының ынтасымен, Мейер Берлин университетінде химияны оқуға түсті, сол жылы Август Вильгельм фон Хофман Эйльхард Митшерлихтің химия кафедрасының меңгеріушісі болып тағайындалды. Бір семестрден кейін Мейер Гейдельбергке Роберт Бунсеннің жетекшілігімен жұмыс істеуге барды, онда ол сонымен қатар Эмиль Эрленмайердің органикалық химия бойынша лекцияларын тыңдады. Бунсеннің кезінде зерттеу жұмысы талап етілмегендіктен, Мейер 1867 жылы 19 жасында докторлық диссертациясын қорғады. Бұл оның өте табысты карьерасына жол ашты, оның арқасында ол өз заманының ең маңызды химиктерінің біріне айналды.
Viktor Meyer was born in Berlin in 1848, the son of trader and cotton printer Jacques Meyer and mother, Bertha. His parents were Jewish, though he was not actively raised in the Jewish faith. Later, he was confirmed in a Reform Jewish congregation. He married a Christian woman, Hedwig Davidson, and raised his children as such. He entered the gymnasium at the age of ten in the same class as his two year older brother Richard. Although he had excellent science skills his wish to become an actor was based on his love for poetry. At a visit from his brother Richard, who was studying chemistry at the University of Heidelberg, he became attracted to chemistry. In 1865, when not yet 17 years old but pushed by his parents, Meyer began studying chemistry at the University of Berlin, the same year that August Wilhelm von Hofmann succeeded Eilhard Mitscherlich as the Chair of Chemistry there. After one semester, Meyer went to Heidelberg to work under Robert Bunsen, where he also heard lectures on organic chemistry by Emil Erlenmeyer. As no research was required under Bunsen at the time, Meyer received his doctorate in 1867, at the age of 19. This opened the doors to a very successful career in which he became one of the most important chemists of his time.
Жұмыс
Мейер Бунсенмен бір жыл бойы аймақтық деңгейде бұлақ суын талдау үшін жұмыс істеді. Бұдан бөлек, ол Ph.D. студенттеріне де дәріс берді. Берлинде ол өмірінің кейінгі жылдарындағы ең жақын достарының бірі болған Адольф Баердің тобына қосылды, олар камфораның құрамын зерттеу сияқты бірқатар мәселелермен айналысты. 23 жасында Баердің ұсынысымен Мейер Фелингпен Штутгарт политехникалық институтында көмекші болып жұмысқа қабылданды, бірақ бір жыл өткен соң Цюрихте Йоханнес Вислиценустың орнына келді. Ол он үш жыл осы қалада тұрды, осы кезеңде бу тығыздықтарын анықтауға арналған әйгілі әдісін жасады және галогендердің диссоциациясы бойынша тәжірибелер жүргізді. 1882 жылы Цюрих университетінің химия профессоры Вильгельм Вайт (1844–1881) қайтыс болғаннан кейін, ол бензол туындылары бойынша лекцияларды жалғастыруға кірісті, бұл оны тиофенді ашуға жеткізді. 1885 жылы ол Геттинген университетінде Ханс Хюбнердің (1837–1884) химия профессоры лауазымын иеленді, онда стереохимиялық мәселелерге ерекше назар аударды. 1889 жылы бұрынғы ұстазы Бунсен отставкаға шыққаннан кейін Гейдельберг университетінде химия кафедрасының меңгері болып тағайындалды. Ол 1897 жылдың 8 тамызында қайтыс болды.
Meyer stayed one year with Bunsen for an area wide analysis of spring water. Besides this he was also able to teach some Ph. D. students. In Berlin he joined the group of Adolf Baeyer, one of his best friends in later life, attacking among other problems that of the composition of camphor. At the age of 23 on Baeyer's recommendation, Meyer was engaged by Fehling as his assistant at Stuttgart Polytechnic, but within a year he left to succeed Johannes Wislicenus at Zurich. There he remained for thirteen years, and it was during this period that he devised his well known method for determining vapour densities, and carried out his experiments on the dissociation of the halogens. In 1882, on the death of Wilhelm Weith (1844–1881), professor of chemistry at Zurich University, he undertook to continue the lectures on benzene derivatives, and this led him to the discovery of thiophen. In 1885 he was chosen to succeed Hans Hübner (1837–1884) in the professorship of chemistry at Göttingen University, where stereo chemical questions especially engaged his attention; and in 1889, on the resignation of his old master, Bunsen, he was appointed to the chair of chemistry in Heidelberg University. He died on 8 August 1897.
Денсаулық және өз-өзіне қол жұмсау
Шамадан артық жұмыс істеген және салықпен тым ауыр жүктелген Мейердің психикалық күйі нашарлап, өмірінің соңғы жылдарында бірнеше ұсақ-көлемді және ауыр жүйкелік құлауларға әкелді. Ол ешқашан толыққанды қалпына келген жоқ, бірақ жұмысын жалғастыра берді. Ұйықтау үшін таблетка ішетін, бірақ олар оның жүйке жүйесіне зиян келтірді. Бір күйзеліс кезінде Мейер өз өмірін өзіне қол жұмсауға шешім қабылдады және цианид ішіп суицид жасады. Ол 1897 жылдың 7-8 тамыз түнде Гейдельбергте 48 жасында қайтыс болды, 49 жасқа толуға бір ай қалғанда.
Overworked and overtaxed, Meyer's mental status suffered, leading to several minor and major nervous breakdowns during the last years of his life. He always failed to recover completely, yet continued working. He took pills to fall asleep, but these had a damaging effect on his nervous system. In one of his depressions, Meyer decided to take his own life, and committed suicide by taking cyanide. He died at the age of 48 during the night of 7–8 August 1897 in Heidelberg, just one month away from 49.
Құрметтер
Оның көрнекті тәжірибелік қабілеттері мен химия ғылымына жасаған көптеген үлесі үшін, 1891 жылы Корольдік қоғам оған Дэви медалін табыс етті.
In recognition of his brilliant experimental powers, and his numerous contributions to chemical science, he was awarded the Davy Medal by the Royal Society in 1891.