Индия кәсіпкері және қайырымдылық шаруасы Диңшау Манекджи Петит
Dinshaw Maneckji Petit
Динашав Манекджи Петит – Индияның алғашқы тоқыма фабрикаларын құрған кәсіпкер, қайырымдылық шараларымен белгілі болған баронет. Тарихы мен өмірі туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Үндістан баронтесі, кәсіпкер және қайырымдылық жасаушы
Indian baronet, businessman and philanthropist
Сэр Диншоу Манекджи Петит, 1-ші баронте (30 маусым 1823 – 5 мамыр 1901) – Үндістан кәсіпкері және Үндістандағы алғашқы тоқыма фабрикаларын құрған негізін қалаушы, сондай-ақ зор қайырымдылық жасаушы. Ол Петит әулетінің мүшесі және Петиттер әулетінің алғашқы баронтесі болды.
Sir Dinshaw Maneckji Petit, 1st Baronet (30 June 18235 May 1901) was an Indian entrepreneur and founder of the first textile mills in India, as well as a great philanthropist. He was part of the Petit family and became the first Petit baronet.
Өмір жолы және тарихы
Диншау Манекжи Петит Британдық Үндістанның Бомбей президенттігіндегі Бомбей қаласында Манекжи Нусерванджи Петит пен Хумабай Петит отбасында дүниеге келген. Оның Нүсерванжи Манекжи Петит деген ағасы болған. 1837 жылы ол Сакарбай Пандайға үйленді, олардан 14 бала – алты ұл және сегіз қыз дүниеге келді. Балаларының арасында Рүтонбай Петит Пандай, Жейжебхой Фрамжи Петит, Боманжи Диншо Петит, Хиерабай Петит және Ковасжи Диншо Петит есімді балалары болды. Ол өмірден озған соң, ізі қалдырғандарының арасында 2-ші барон Джиджибхой Фрамжи Петит және оның бизнесінің көп бөлігін мұра еткен Боманджи Диншо Петит болды. Оның немересі Митхубен Хормусжи Петит – Үндістан тәуелсіздік қозғалысының белсенді мүшесі болған. Оның немересі Фали – 3-ші барон, сэр Диншо Манекжи Петит атанды және Тата отбасының мүшесі Силла Татаға үйленді. Фалидің әпкесі Ратанбай Петит Пакистанның негізін қалаушы Мұхаммед Әли Джиннаның әйелі болды. Оның тағы бір немересі – өнеркәсіпші Жәхангир Боманжи Петит. Оның шөбересі Дина Вадия Бомбей бояу компаниясының төрағасы Невилл Вадияға тұрмысқа шықты, ал шөбересі Хоми Дж. Бхабха – ядролық ғалым болды. Оның ұлы Диншау Манекджи Петит салықтан қашумен және салық жүктемесін азайту үшін фирмалар құрумен танымал болды. Диншау Манекджи Петит ісі – үкіметтің салықтан қашудың өте ауыр салдарына байланысты корпоративтік құпияны ашуға тура келген сирек жағдайлардың бірі.
Dinshaw Maneckji Petit was born in Bombay, Bombay Presidency, British India to Maneckji Nusserwanjee Petit and Humabai Petit. He had one brother, Nusserwanjee Maneckji Petit. In 1837, he married Sakarbai Panday, with whom he had 14 children, six sons and eight daughters. Among his children’s were, Ruttonbai Petit Panday, Jeejeebhoy Framji Petit, Bomanjee Dinshaw Petit, Heerabai Petit and Cowasji Dinshaw Petit. He was survived by, among others, his son Jeejeebhoy Framji Petit, the 2nd Baronet, and Bomanjee Dinshaw Petit, who inherited most of his business. His granddaughter Mithuben Hormusji Petit was a female activist in the Indian independence movement. His grandson Fali, went on to become Sir Dinshaw Maneckji Petit, the 3rd Baronet, and was married Sylla Tata, a member of the Tata family. Fali’s sister, Ratanbai Petit was the wife of the founder of Pakistan, Muhammad Ali Jinnah. His other grandson was industrialist Jehangir Bomanji Petit. His great granddaughter, Dina Wadia, was married to Bombay Dyeing chairman Neville Wadia, and his great grandson was the nuclear scientist Homi J. Bhabha. His son Dinshaw Maneckjee Petit achieved notoriety for his tax evasion and his penchant to set up shell companies to reduce his tax liability. The case of Dinsaw Maneckjee Petit is one of the few occasions where the government has seen fit to lift the corporate veil, due to the egregious nature of the tax avoidance.
Мансап
Еуропалық фирмалардың брокері ретінде Петит Америка Азамат соғысы кезінде Бомбей қаласындағы спекуляция кезеңінде зор байлық жинады. Ол «Манокжи Петит» иіру және тоқу фабрикасын құрды. 1854 жылы Петит «Парсы зороастрийлерінің әл-ауқатын жақсарту қорын» құрды, мақсаты – Ирандағы жағдайы нашар зороастрий дінтастастарының жағдайын жақсарту. Қор бірқатар ирандық зороастрийлерді Үндістанға көшіруге көндірді (бүгінде олар ирандықтар деп танылады) және 1882 жылы олардың дінтастастары үшін джизья салығын алып тастауға көмектескен болуы мүмкін. 1886 жылы ол генерал-губернатордың заң шығару кеңесінің мүшесі болды, онда кеңеске бейресми кандидат ретінде кіргеніне қарамастан, отаршылдыққа ықпал еткені үшін сынға ілікті. Ұлтшылдар оны «алтынмен жалатылған жалғандық» және «маңызды емес тұлға» деп атады. Петит байлығын қайырымдылыққа жұмсады, оның қаржылаған мемлекеттік және жеке қайырымдылықтарының арасында үнсіздік мұнаралары мен парсы зороастрий қауымы үшін от ғибадатханалары, әйелінің құрметіне аталған Бай Сакарбай Диншау Петиттің жануарлар ауруханасы, әйелдер колледжі және Петит ауруханасы бар. Техникалық білім беруді дамыту үшін Петит Бомбейдің Байкулла қаласында Виктория мерекелік техникалық институтына (Бомбей үкіметі Бомбей провинциясының Орталық технологиялық институты деп таныған) 300 000 рупийлік құны бар ғимараттарды сыйға берді. 1923 жылдың қысында институт Бомбейдің (қазіргі Мумбай) Матунга ауданындағы қазіргі орнына көшірілді. 1887 жылы ол Ұлыбритания тажымен рыцарь дәрежесіне ие болды, ал 1890 жылдың 1 қыркүйегінде Бомбейдің Петит Холлының алғашқы Петит бароны атанды. Барондық атағы бірінші баронның екінші ұлы Фрамжи Петит пен оның еркек ұрпақтарына, егер олар болмаса, бірінші баронның еркек ұрпақтарына берілді. Үндістанның заң шығару кеңесінің арнайы заңымен, атақтың барлық иелері мұрагерлікке өтер кезде өздерінің тегін тастап, бірінші баронның тегін қабылдауға міндетті болды. Петит тегі парсылардың дәстүрлі тегі емес және 18 ғасырда сэр Диншаудың атасының кезінде пайда болған. Ол Британдық Шығыс Үндістан компаниясында кеме жөнелткіші және аудармашы болып жұмыс істеген. Француз саудагерлері осы сергеңдеу, бойы аласа парсы кеңсе қызметкерін «le petit Parsi» деп атаған.
As broker to European firms, Petit amassed a large fortune during the period of speculation in Bombay at the time of the American Civil War. He founded the Manockji Petit Spinning & Weaving Mills. In 1854, Petit founded the "Persian Zoroastrian Amelioration Fund" with the aim of improving the conditions for the less fortunate Zoroastrian co religionists in Iran. The fund succeeded in convincing a number of Iranian Zoroastrians to migrate to India (where they are today known as Iranis), and may have been instrumental in obtaining a remission of the jizya poll tax for their co religionists in 1882. In 1886, he became a member of the Governor General's Legislative Council, where he was criticized for playing a pro colonial role despite being a non official nominee to the council. He was referred to as a "gilded sham" and a "magnificent non entity" by the nationalists. He devoted his wealth to philanthropic objects, among the public and private charities which he endowed being the Towers of Silence and fire temples for the Parsi Zoroastrian community, a hospital for animals named Bai Sakarbai Dinshaw Petit Hospital for Animals (named after his wife), a college for women, and the Petit hospital. For the advancement of technical education, Petit also donated premises worth Rs. 3,00,000 at Byculla, Bombay, to the famous Victoria Jubilee Technical Institute (VJTI) (recognized by the Government of Bombay as the Central Technological Institute, Bombay Province). In winter 1923, the institute relocated to its present location in Matunga, Bombay (now Mumbai). He was knighted by the British Crown in 1887, and on 1 September 1890, he became the first Petit baronet of Petit Hall, Bombay. The baronetcy was created with remainder to Framjee Petit, second son of the first Baronet, and the heirs male of his body, failing which to the heirs male of the body of the first Baronet. By Special Act of the Legislative Council of India, all holders of the title were to relinquish their own name on succession and assume those of the first Baronet. The Petit surname is not traditionally Parsi and had come about in Sir Dinshaw's great grandfather's time in the 18th century. He had worked as a shipping clerk and interpreter for the British East India Company. French merchants who dealt with the lively, short Parsi clerk called him "le petit Parsi".
Өлім
Петит 1901 жылдың 5 мамырында Бомбей қаласында қайтыс болды. 1-ші баронеттің қайтысынан кейін оның портретін сэр Джеймс Линтон салған.
Petit died on 5 May 1901 in Bombay. A posthumous portrait of the 1st Baronet was painted by Sir James Linton.