Кіріспе

Эмилио Фернандестің 1945 жылғы фильмі.

"Ла Перла" ("Жеміс") – 1947 жылғы мексика-американдық фильм, режиссері Эмилио Фернандес. Ол Джон Стейнбектің 1947 жылғы "Жеміс" повесі негізінде түсірілген, ал сценарийін Стейнбек Фернандес пен Джек Вагнермен бірлесіп жазған. 2002 жылы Конгресс кітапханасы бұл фильмді "мәдени, тарихи және эстетикалық тұрғыдан маңызды" деп танып, АҚШ Ұлттық кино тізіміне енгізіп, сақтауға алды.

Сюжет

Мексикадағы Ла-Пас қаласындағы балықшылар ауылында перл аулаушы Кино мен оның әйелі Хуананың сәби ұлы Хуанитоны шаян шаққандықтан күйінішке толы. Ең жақын дәрігер, шетелдік, лайықты төлемсіз оны емдеуден бас тартады, сондықтан оны curandero-ға апарады. Дәрігер жергілікті тұрғындармен ісі жоқ. Кейін дәрігер мен оның інісі, қарыз есірткен адам, Кино бағалы перл тапқаннан кейін оны ұрлап алуға шешім қабылдайды. Бір күні Кино керемет перлге тап болады. Ол дереу оны алып, әйеліне қайтады. Киноның әйелі Хуана перл тек бақытсыздық әкеледі деп сеніп, Киноны оны теңізге қайтаруға көндіруге тырысады. Бірақ Кино тыңдамайды, өйткені ол перлді сатқаннан кейін өмірі жақсарады деп үміттенеді. Хуана үшін перл – өлімді білдірсе, Кино үшін ол – азаттықты. Енді Кино "бай" болған соң, қару мен жаңа аяқ киім алуды қалайды. Сондай-ақ, ұлының оқуға үйренгенін қалайды. Киноның ойынша, ұлы білім алса, олар да білім алады, бұл оларды босатады. Ауыл тұрғындары отбасымен бірге жүріп, перлді көруге тырысып, музыка ойнатады. Хуанитоға көмектесуден бас тартқан дәрігер, перлді отбасыдан алуға тырысады, сау балаға көмектесемін деп уәделейді, бірақ одан әлдеқайда құнды перлді талап етеді. Кино отбасымен қалаға келгеннен кейін, сатушылар оған перлдің құнынан әлдеқайда арзан баға ұсынады және бұл оның ала алатынының ең жақсысы екеніне көндіруге тырысады. Олар Киноның әлеуметтік жағдайының жақсаруына кедергі келтіргісі келеді және оның отбасының әлеуметтік иерархияның төменгі сатысында қалуын қалайды. Кино келісімге келіспейді және қалаға баруға шешім қабылдайды. Кино осы адамдармен ішімдік іше бастайды, олардың мақсаты оны мас етіп, перлді алу болғандықтан. Бірақ олар оны тонауға тырысқанда, перл оның жанында болмайды. Оның әйелі перлді өзінде сақтап, оған бір нәрсе болады деп сезген. Кейін оның інісі келіп, Киноның отбасына түнде қашып кетуге көмектеседі. Отбасы қуылды, Хуананың болжамы расталды. Бірде Хуана перлді Кинодан алып, теңізге лақтыруға тырысады. Кино оны қуып жетеді және ұрып жібереді. Екеуі де қашып кетуге шешім қабылдайды. Олар қайыққа мінгенмен, алысқа жетпей, қайық айналып құлайды. Олар қашып бара жатқанда, екі жергілікті адам мен ат үстіндегі адам артынан еріп барады. Әйел шаршап, жалғыз қалуды қалайды. Оның аяқ киімі жоқ, сондықтан аяғы қанға толы. Кино оны тастамайды, өйткені ол оның әйелі. Соңында оларды жартасқа тіреп алады. Бір адам атып, нәрестені өлтіреді. Ақырында Кино мен Хуана перлді ең биік жартастан лақтырып, одан құтылады. Перл Кино мен оның отбасына жақсы өмір сүруге мүмкіндік берді, бірақ олардың қоғамында мұндай нәрсеге жол жоқ еді. Фильмде тек ақ терілі адамдар ғана ақша мен ресурстарға ие болып, жайлы өмір сүретінін көрсететін колоризм мәселесі бейнеленген. Кино мен оның отбасы жергілікті тұрғындар деп есептелді, сондықтан олар әлеуметтік иерархияның төменгі сатысында болды. Қоғамдағылар олардың сол сатыда қалуын және перлді ұрлап алуын қалады. Ақырында перлдің еш пайдасы болмады, себебі мәселе қоғамның құрылымында және ақ терілі адамдарға артықшылық берілуінде.

Сыни жауап

Фильм жарық көрген кезде The New York Times газетінің кино сыншысы Босли Кроутер фильмді жоғары бағалап, былай деп жазды: "Мазмұны мен жасалу жолы жағынан ерекше фильм – Джон Стейнбектің "Жемшік" повестісінің әдемі әрі мазасыз бейнелеуі, кеше Саттон театрында лайықты көрсетілімге жетті. Оның ерекшелігі Мексикада мексикалық компания және ағылшын тілінде сөйлейтін мексикалық актерлердің қатысуымен түсірілгендігінде. Ал мазмұнының ерекшелігі – ежелгі күштің тарихы, ол сөзсіз камера арқылы мінсіз адалдықпен жеткізілген". Бүгінгі күнге дейін фильм зор мәдени маңызға ие және жоғары дәрежеде танымал.