Кіріспе

Шектелген лицензия

Жүргізуші куәлігіне жолдама, оқушы куәлігі немесе сынақ куәлігі – жүргізуді үйренуші, бірақ толыққанды жүргізуші куәлігін алуға қажетті шарттарды орындамаған адамға берілетін шектеулі лицензия. Белгілі бір мерзімге оқушы куәлігі болу, әдетте, толық жүргізуші куәлігіне үміткер болу үшін қажетті талаптардың бірі (жүргізушілерді оқыту және жол сынағымен бірге) болып табылады. Оқушы куәлігін алу үшін, әдетте, жазбаша сынақтан өту, көлікте негізгі біліктерді тексеру немесе екеуі де қажет.

Австралия

Австралияда оқушы рұқсатына қатысты заңдар әр штат бойынша өзгеше. Дегенмен, барлық штаттарда бақылаушының қатысуымен белгілі бір сағат жүргізу және рұқсатты белгіленген мерзімге сақтау талап етіледі. Оқушы рұқсатын алуға болатын жас барлық штаттар мен аумақтарда 16 жас, тек ACT-де 15 жас 9 ай. Оқушы рұқсаты бар адам штатына қарай 50-120 сағат, сондай-ақ кем дегенде 5-20 түн сағаттарын тіркеуі керек. Оларды толық құқықты лицензиясы бар кез келген адам бақылап немесе журналдағы сағаттарында оқытуға болады. Бөлінген сағаттар үшін журналға қол қою міндетті. Оқушы жүргізушілер көліктеріне "L" таңбасын қоюы және қандағы алкогольдің мөлшері 0% болуын қамтамасыз етуі керек. Кейбір штаттар осы сағаттарды цифрлық түрде тіркеу үшін онлайн өтінімдер ұсынады.

Бельгия

Теориялық емтиханды үш жыл ішінде тапсырғаннан кейін уақытша оқушы куәлігін алуға болады. Оқушы куәлігіне жіберуге арналған ең төменгі жас – 17 жас. Оқушы жарамды жүргізуші куәлігі бар белгіленген адаммен бірге жүруі керек. Көлік құралында анық көрінетін, алдын ала белгіленген "оқушы" таңбасы болуы тиіс, онда "L" әрпі жазылуы керек. Егер сіз автомектепке барып, 20 сағат оқысаңыз, сізге тағы бір оқушы куәлігі беріледі. Осы куәлікпен сіз кемінде 8 жылдан бері жүргізуші куәлігі бар екі адаммен бірге немесе өздігіңізбен жүре аласыз, бірақ кейбір шектеулер бар: сіз жұма, сенбі және жексенбі күндері сағат 22:00-ден таңғы 06:00-ға дейін жүре алмайсыз; сондай-ақ, заңды мереке күнінен бұрынғы кештерде немесе мереке күнінің кешінде жүре алмайсыз.

Италия

Италияда 14 және одан жоғары жастағы кез келген адам жүргізуші куәлігін (patente di guida) алуға өтініш бере алады. 18 жастан бастап берілетін "В" санаты бойынша оқушы, жол қозғалысы ережелері, жол белгілері, сақтандыру, жазалар және т.б. білімін тексеру үшін теориялық емтихан тапсырады. Емтиханды сәтті тапсырғаннан кейін (оқушы екі рет талпынуға құқылы), ол "foglio rosa" (түсті қызғылт қағаз) деп аталатын оқушы куәлігін алады, бұл оған 10 жылдан астам тәжірибесі бар жүргізушінің қасында көлік жүргізуге рұқсат береді. Көліктің қуатына ешқандай шектеулер қойылмайды (толық лицензия алғаннан кейінгі алғашқы жылда шектеулер енгізіледі). Оқушы тас жолда жүргізуге құқылы және көліктің алдында да, артында да "P" (Principiante – бастаушы) деген белгіні орнатуы керек. "Foglio rosa" алғаннан кейін, толық лицензия алу үшін 6 ай ішінде практикалық емтихан тапсыру қажет; егер оқушы 6 ай ішінде практикалық емтиханды тапсыра алмаса (бір ай аралығында екі рет талпыну мүмкіндігі бар), ол тағы бір "foglio rosa" үшін төлеуі керек.

Оқушы лицензиясы

Жаңа Зеландияда 16 жасқа толған кез келген адам 1-сыныпты көлік (автомобиль) немесе 6-сыныпты көлік (мотоцикл) үшін оқушы куәлігіне емтихан тапсыра алады, бұл жол ережелері бойынша теориялық, көп таңдаулы тест. Оқушы куәлігі емтиханын сәтті тапсырып, куәлігін пошта арқылы алғаннан кейін, кем дегенде екі жыл бойы бірдей сыныптағы толық куәлігі бар ересек адаммен (бақылаушы) бірге жүргізе алады. Олар көлікте бақылаушының қатысуымен жолаушыларды тасымалдай алады, бірақ мотоциклмен оқушылар жолаушы алмайды. Көлік жүргізіп бара жатқанда әрдайым "L" таңбасын көрсетуі керек және белгіленген жылдамдық шегін сақтауы тиіс.

Шектелген лицензия

Кем дегенде 6 ай өткен соң, олар шектеулі лицензия алу үшін практикалық сынақтан өтуі керек. Шектеулі лицензиясы бар оқушы тек таңғы сағат 5 пен кешкі сағат 10 аралығында ғана жүргізе алады, оның асырауындағы балалары, жұбайы немесе оған басты қамқорлық ететін адамнан басқа жолаушылармен жүруіне рұқсат жоқ; бірақ, олар жетекшінің қасында болғанда кез келген уақытта жүргізе алады. Егер оқушы практикалық сынақты автоматты көлікте тапсырса, онда шектеулі лицензия кезеңінде тек автоматты көлік жүргізуге құқылы болады. Егер жүргізуші мақұлданған қорғаныс жүргізу курсын сәтті аяқтаса, шектеулі лицензияның практикалық сынағын тапсырғаннан кейін толық лицензияның практикалық сынағын тапсыруға дейінгі күту мерзімі 18 айдан 12 айға дейін қысқартылады.

Норвегия

Норвегияда оқушы, егер 16 жасқа толған болса, жол ережелері мен алғашқы медициналық жәрдем курсын бітірген болса, және 25 жастан асқан, жүргізуші куәлігі 5 жылдан бері бар адамның қасында болса, көлік жүргізе алады.

Сингапур

Сингапурда 18 және одан жоғары жастағы кез келген адам негізгі теориялық сынақтан өткеннен кейін 25.00 С$ төлемақысына уақытша жүргізуші куәлігін ала алады. Уақытша жүргізуші куәлігі 2017 жылдың 1 желтоқсанына дейін алынған болса, 6 айға жарамды. 2017 жылдың 1 желтоқсанынан бастап, PDL куәлігінің жарамдылық мерзімі төлем күнінен бастап 2 жылды құрайды, құны өзгермейді. Бұл куәлік иесіне, сертификатталған жүргізуші нұсқаушының қатысуымен, қоғамдық жолдарда (кейбір ерекше жағдайларды қоспағанда) көлік жүргізуге рұқсат береді. Оқушы жүргізушінің көлігінде алдыңғы және артқы бөліктерде «L» тақтасы орнатылған болуы керек. Қорытынды теориялық сынақтан сәтті өткен оқушы, практикалық жүргізушілік сынағына өтініш бере алады, ал оның жарамдылық мерзімі 2 жылды құрайды. Практикалық сынаққа қатысу үшін жарамды уақытша жүргізуші куәлігі, өткен FTT және фотосуреттің бар жеке куәлігі ұсынылуы тиіс. Егер оқушының уақытша жүргізуші куәлігінің мерзімі практикалық сынақ күніне дейін бітсе, оны сол құнмен жаңалау қажет. Мерзімі өткен PDL қабылданбайды және практикалық сынаққа жіберілмейді. Практикалық сынақтан сәтті өткен және 50.00 С$ біржолғы төлем жасаған адамға Құзыретті Жүргізуші Куәлігі (QDL) беріледі. QDL-ді бір жылдан кем уақыт бойы иеленген кез келген адам алдыңғы және артқы терезелердің оң жақ жоғарғы бұрышында сынақ тақтасын орнатуы керек. Сынақ тақтасы жарықтандыратын материалдан жасалған, сары түс фонға салынған қызыл үшбұрыштан тұрады. Бұл талап орындалмаса, бұзушы жүргізушіге алғаш рет айыппұл салынып, кейіннен жүргізу құқығынан айырылуы мүмкін. Әр түрлі куәліктер кластарының егжей-тегжейлі талаптарын қараңыз: Сингапурдағы жүргізуші куәлігі.

Швеция

Швецияда негізгі көлік жүргізушісінің куәлігін алу үшін ең төменгі жас 16 жас; жеңіл көлік құрамалары үшін 17 жыл 6 ай, ал ауыр көлік құрамалары үшін 23 жасқа дейін болуы керек. Körkortslag 4kap 2§ Швецияда жаңа жүргізушіге арналған рұқсат алу үшін емтихан тапсыру қажет емес, тек оқытушымен бірге жаттығу жасауға рұқсат беріледі. Оқытушы, соның ішінде жеке оқытушы, мысалы, ата-ана да рұқсатқа ие болуы тиіс. Емтиханды сәтті тапсырғаннан кейін, екі жылдық сынақ мерзімімен толыққанды жүргізуші куәлігі беріледі. Осы мерзім ішінде, жүргізуші куәлігінен айырылуға әкелетін, мысалы, жолдың жылдамдық режимін бұзу немесе өте бейсақтықпен жүргізу сияқты қатысты бұзушылықтар жүргізуші куәлігін күштен шығарады. Жүргізуші куәлігін қайта алу үшін барлық емтихандар қайта тапсырылуы керек.

Тайланд

Таиландта автомобильдер мен мотоциклдерді уақытша жүргізуге арналған, 2 жылға жарамды жүргізуші куәлігін алу үшін ең төменгі жас 18 жас болуы керек. 110 см³ немесе одан кішкентай мотоциклдер үшін ең төменгі жас 15 жас. Уақытша жүргізуші куәлігінің иесі ешкімнің бақылауысыз көлік жүргізе алады, бірақ халықаралық жүргізуші куәлігіне өтініш бере алмайды. Уақытша жүргізуші куәлігін кемінде 1 жыл бойы иеленгеннен кейін, куәлік иесі сол түпкі көлік түріне толық 5 жылдық жүргізуші куәлігін алуға өтініш бере алады (2 жылдық автомобиль => 5 жылдық автомобиль немесе 2 жылдық мотоцикл => 5 жылдық мотоцикл). Медициналық анықтама және көру қабілеті мен реакция уақытын бағалау қажет. Бұл процедура көбінесе "екі жылдан бес жылға" деп аталады, бұл екі жылдық куәлікті бес жылдық куәлікке ауыстыруды білдіреді, толық куәлікті жаңарудан ("бес жылдан бес жылға") өзгеше. Егер уақытша кішкентай мотоцикл жүргізуші куәлігінің мерзімі иесі 18 жасқа толмағанда бітсе, жаңа куәлік екі жылдық уақытша куәлік болады. Уақытша куәлік мерзімі бір жылтан асып кеткен жағдайда, жазбаша емтихан тапсыру қажет. Егер үш жыл немесе одан да көп уақыт өткен болса, тәжірибелік емтихан мен лекция да қажет болады.

Ұлыбритания

Ұлыбританияда уақытша лицензияның жарамды болу ең төменгі жасы – 17 (трактор жүргізуге, мопедпен жүруге немесе мүгедектерге арналған көлік құралын пайдалануға 16). Уақытша лицензиямен жүргізу кезінде оқушымен бірге кемінде үш жыл толық жүргізуші куәлігі бар және 21 жастан асқан жүргізуші болуы керек. Бақылаушы жолды көргені жөн, бірақ 1988 жылғы Жол қозғалысы туралы заңға сәйкес, бақылаушының міндетті түрде жолаушы орындығында отыруы қажет емес, алайда алдыңғы орындықтағы жолаушының жасы 15-тен асуы тиіс. Көптеген басқа елдерден айырмашылығы, толық лицензияны уақытша лицензия алғаннан кейін бірден алуға болады, мұнда өтініш берушілер толық лицензия алу үшін кемінде 6-12 ай күтуге тиіс. Уақытша лицензияны емтихансыз алуға болады, бірақ толық, шектеусіз лицензия алу үшін өтініш беруші 50 көп таңдаулы сұрақтан тұратын жазбаша «Теория» емтиханынан және 14 бейнежазбадан тұратын қауіпті сезу емтиханынан өтуі керек. Екеуі де DVSA (Көлік және көлік құралдары стандарттары агенттігі) орталықтарының бірінде компьютерде өткізіледі. Теориялық емтиханды сәтті тапсырғаннан кейін практикалық жүргізу емтиханына түсуге болады. Дегенмен, практикалық жүргізу емтиханы теориялық емтиханды тапсырғаннан кейін 2 жыл ішінде өткізілуі керек, өйткені теориялық емтихан куәлігін алғаннан кейін 2 жыл өткен соң күші жояды. Практикалық жүргізу емтиханынан сәтті өткеннен кейін толық жүргізуші куәлігі автоматты түрде беріледі. Теориялық емтиханнан кейін бірден практикалық емтихан тапсыруға болады, бірақ көптеген оқушылар жүргізу сабақтарын алу үшін, әдетте кәсіби жүргізуші нұсқаушымен, біраз уақыт алады. Оқушы жүргізуші басқаратын көлік құралының алдыңғы және артқы бөлігінде L тақталары болуы керек. Бұл басқа жол пайдаланушыларға көлік құралын толық лицензиясы жоқ жүргізуші басқарып отырғанын, олардың қате жасауы мүмкін екенін және жүргізушінің әлі толыққанды білікті емес екенін көрсетеді. L тақтасы – ортасында үлкен қызыл L әрпі бар ақ түсті төртбұрышты тақта (көбінесе көлікке байланып немесе магниттермен бекітіледі). (Уэльсте L тақтасының орнына D тақтасын (D – dysgwr, валлий тілінде «оқушы») пайдалануға болады). Егер көлік құралын бірнеше жүргізуші басқаратын болса (автокөлік сақтандыру полисінде көрсетілгендей), толық лицензиясы бар жүргізуші көлік құралын басқарғанда L тақтасын алып тастау керек. Оқушы емтиханды тапсырғаннан кейін міндетті емес «P» тақтасын орнатуға болады, бұл олардың жақында емтихан тапсырғанын және жолда олардың тәжірибесі аз болуы мүмкін екенін көрсетеді. P тақтасы – ақ түсті фонға жасыл «P» әрпі бар. Ұлыбританияда уақытша лицензия иелері жүргізуші нұсқаушысымен бірге және екі педальды басқару жүйесі бар көлікте болмаса, тас жолдарда жүргізуге құқылы емес. Толық лицензия алғаннан кейін жүргізуші сынақ кезеңінен өтеді: емтихан тапсырғаннан кейін екі жыл ішінде жиналған алты немесе одан көп айып ұпайы лицензияның күшін жояды және екі емтиханды қайта тапсыру қажет болады. Солтүстік Ирландияда жүргізушілік емтиханнан өткеннен кейін бір жыл бойы жүргізуші «шектелген жүргізуші» ретінде қарастырылады, ол «R» тақтасын орнатуға құқылы емес және ақ түсті фонға қара түсті «R» әрпі бар «R» тақтасын көрсетуі керек.

Америка Құрама Штаттары

АҚШ-тағы барлық штаттар мен Вашингтон округінің жасөсперімдерге арналған кезеңдік жүргізуші куәлігін алу бағдарламалары бар. Нақты талаптар штаттар бойынша өзгеше болғанымен, әдеттегі бағдарламада кәмелетке толмаған бала ең алдымен оқушыға арналған рұқсат алып, кейін толыққанды жүргізуші куәлігіне қол жеткізу үшін белгілі талаптарды орындауы тиіс.

Оқушылардың рұқсаттары

Кәмелетке толмаған балаға оқушы рұқсатын алу үшін, кейде оқу рұқсаты деп аталады, штаттар әдетте баланың рұқсат алудан бұрын кемінде 6 сағат тәжірибе жинауын және ата-анасының немесе қамқоршысының жазбаша рұқсатын талап етеді. Нью-Гэмпшир штатында рұқсат берілмейді, бірақ жас жүргізуші 15 жас жарымға толған кезде ата-анасымен, қамқоршысымен немесе 25 жастағы ересекпен бірге жүргізуді бастауы мүмкін. Әдетте, оқушы рұқсатымен жүргізедін жүргізушінің қасында кемінде 21 жастағы лицензиясы бар ересек адам болуы керек, ол көліктің жолаушы орындығында отыруы тиіс. Кейбір штаттарда рұқсат иелеріне мектепке немесе жұмысқа баратын және қайтып келетін жолда бақылаушы жүргізушісіз жүргізуге рұқсат беріледі. Флорида, Индиана, Аризона, Калифорния, Юта, Айова, Техас, Мэриленд, Виргиния және Кентукки штаттарында 15 жарымнан 18 жасқа дейінгі рұқсат иесі жұмысқа немесе мектепке бара жатса, заңды түрде ешкімнің көмегінсіз жүргізуге құқылы. Сондай-ақ, көлікте болуға рұқсат етілген адамдардың саны да ескеріледі. Кейбір штаттар рұқсат иесінен аралық лицензия алу үшін рұқсат аясында жүргізудің белгілі бір сағаттарын құжаттауды талап етеді, мысалы, 50 сағат тәжірибе. Уақытша лицензия алу үшін өтініш беруші әдетте 16 жасқа толуы керек және кемінде алты ай бұрын оқушы рұқсатын алған болуы керек. Бұл талаптар штаттар бойынша өзгереді. Мысалы, Флоридада оқушы рұқсатын алу үшін бұрынғы мерзім 12 айды құрайды. Көптеген штаттарда егер өтініш беруші 18 жастан асқан болса, оқушы рұқсатымен жүргізу мерзімі қысқартылады. Мысалы, Оклахома штатында егер жүргізуші 18 жасқа толған немесе одан үлкен болса, аралық лицензия алу үшін оқушы рұқсатын тек бір ай ұстауы керек. Кейбір штаттар 21 жастан асқан жүргізушілерге лицензия алудың барлық кезеңдерін айналып өтуге мүмкіндік береді. Мысалы, Колорадо штатында 21 жастан асқан жүргізуші бір күні рұқсат және толық жүргізуші куәлігіне өтініш бере алады және емтиханды тапсыра алады. Егер емтиханды сәтті тапсырса, жүргізуші жоспарланған жүргізу сынағынан өткеннен кейін бірден толық жүргізуші куәлігін ала алады. Аралық кезеңдегі жүргізушілерге жолаушыларды, әсіресе кәмелетке толмағандарды, бақылаусыз тасымалдау шектеулері қойылады. Кейбір штаттарда, мысалы, Калифорния, Небраска, Орегон, Мэн, Нью-Йорк, Флорида, Канзас, Иллинойс, Оклахома және Аризонада, рұқсат алған жүргізушілер 21 жасқа толмаған отбасы мүшелерін ересектердің қадағалауынсыз, егер олар заңды қамқоршыдан жазбаша рұқсат алған болса, заңды түрде тасымалдай алады.