Берк (Франция): табиғи саяжай, құстар қорығы, тарихы терең қала. Берк Виль мен Берк Сюр Мер аймақтарын қамтиды. Жағажай, құм төбелер және табиғат сүйіктілеріне арналған орын.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Берк (bɛʁk), кейде Берк-сюр-Мер (bɛʁk syʁ mɛʁ, әдеби мағынасында "Теңіз жағасындағы Берк"; Пикард: Berck su Mér) деп те аталады, Францияның солтүстігіндегі Па-де-Кале департаментіндегі коммуна. Ол Маркентерре аймақтық паркінің, құстарды зерттейтін табиғи қорықтың ішінде орналасқан.
Berck (bɛʁk), sometimes referred to as Berck sur Mer (bɛʁk syʁ mɛʁ, literally Berck on Sea; Picard:Berck su Mér), is a commune in the northern French department of Pas de Calais. It lies within the Marquenterre regional park, an ornithological nature reserve.
География
Аути өзенінің сағасының солтүстігінде орналасқан Берк қаласының үлкен құмды жағажайлары мен солтүстікке қарай Англия арнасына қарап жатқан, шөппен жабылған әсерлі құм төбелері бар. Қала екі бөліктен тұрады: шығысында – ескі балықшы қаласы Берк-Виль, ал батысында – теңіз жағалауы Берк-сюр-Мер.
Situated just to the north of the estuary of the river Authie, Berck has a huge expanse of sandy beach and impressive grassy topped dunes facing north onto the English Channel and spreading over some The town itself comprises two parts: to the east, the old fishing town of Berck Ville, and to the west, the seaside area, Berck sur Mer.
Топонимика
Берк ғасырлар бойы әртүрлі формада кездеседі: 1215 жылғы Бергис және Берк жазбалары, 1282 жылғы Биерк. Оның шығу тегі герман тіліндегі "berg" – "төбе", "тау" сөзінен болған деген болжам бар. Қазіргі голланд тілінде "көңіл" деген мағынадағы сөз berk. Голландия тілінде бұл атау Berk aan Zee.
Berck is attested through the centuries in various forms: datum Bergis and Berc in 1215, Bierk in 1282. Its origin has been conjectured to come either from Germanic berg "hill", "mount" The Modern Dutch word for "birch" is berk. In Dutch the name is Berk aan Zee.
Тарих
Ескі қала бұрын балық аулау порты болған, 1301 жылы 800 тұрғыны бар 150 үйі болғаны тіркелген. Жергілікті тұрғындар оны фойер деп атаған ортағасырлық ағаш маяк құм үстіне салынған және көмір мен отынмен жарықтандырылған, бірақ ол бірнеше рет өртенді. Бір рет, кем дегенде, жүз жылдық соғыста ағылшындар мен француздар арасындағы үздіксіз қақтығыс салдарынан болды. Хроник Энгерран де Монстреле 1414 жылы Каледегі ағылшын гарнизоны оңтүстікке шабуыл жасап, қаланы өртеп жібергенін айтады. Соңында, 15 ғасырда маяк орнына тас мұнара салынды, оның қасына 15 ғасырда шіркеу салынды, бірақ бұл оны одан әрі апаттан сақтап қалмады. 1544 жылы Монтрейдің екінші қоршауында ағылшындар оңтүстіктен шабуылдап, Берк арқылы өткен кезде 200 үйді, шіркеуді және диірменді өртеп жіберді. Француздар қоршаудан құтқару үшін келген кезде, қаланың қалған бөлігін өртеп жіберді. Кейіннен шапел мұнарамен біріктіріліп, қазіргі Сент-Жан Баптист шіркеуіне айналды, бірақ мұнара теңіз шегініп, 1,5 километр қашықтыққа кеткеннен кейін ғана қоңырау мұнарасына айналдырылды. Осы себепті, қазіргі ауыл мен теңіз жағалауы арасындағы бөлініс сақталған. Соның салдарынан, қайықтардың түбі тегіс етіп жасалды, оларды жағаға тартып, аулауды арбамен алып жүруге болатын (төмендегі Эжен Буденнің суретін қараңыз). 19 ғасырдың ортасында Берк туберкулезді емдеуде емдеуші рөл атқарды. Теңіз ауруханасы 1869 жылы Евгения императрицасымен ашылды. Ауруларды, демалысқа және қалпына келтіруге мұқтаж адамдарды емдеу үшін жақын арада басқа ауруханалар мен қайырымдылық ұйымдары құрылды. Осы кезде теңізде шомылудың емдік қасиеттері туралы кеңінен айтылды және қала, Парижден үш сағаттық сапар деп жарнамаланып, теміржолдың көмегімен туризмді дамыта бастады. Бастапқыда Калеге баратын басты жолдағы Вертон қаласында тоқтауға тура келді, бірақ 1893 жылы аймақтың басқа қалаларымен байланыстыратын тармақ желісі салынды. Жолаушыларды тасымалдаудан басқа, Берк-Виллдегі кірпіш зауытынан жүк тасымалы да жүзеге асырылды. Жергілікті тұрғындар оны ізбезе жолы үшін "ле Тортильярд" деп атады, ол 1955 жылы жабылды. Берк Пляжтан Париж Пляжға дейін төбелер арқылы солтүстікке қарай тар жол желісі салынды, Ле Туке сол кезде осылай аталды. Ол 1909 және 1912 жылдар аралығында Мерлимонт арқылы кезең-кезеңмен салынды, бірақ уақыт өте келе құмға көміліп, 1929 жылы жабылды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде теңіз жағалауы нацистік Атлантика қабырғасының құрылысымен бұзылды және қала 1944 жылы одақтастардың шабуылы кезінде бомбалаудан зардап шекті. Бұл ежелгі балық аулау өнеркәсібінің құлдырауына әсер етті, ол ғасырдың басында 150-ге жуық қайықтан тұрды және 1960 жылдары толығымен жойылды. Бүгінде, аурухана секторы экономикалық тұрғыдан маңызды болып қала береді, қала өзін тағы да туристік орталық ретінде насихаттап жүр. Опал жағалауындағы ұсақ құмды жағажайлары бар теңіз серуендеу орны, ол әлі де құм яхтингі және серфинг сияқты жаңа спорт түрлерінің орталығы болып табылады. Бұрынғы Берк Пляж теміржол станциясы казиноға айналдырылды. 1974 жылы қала Германиядағы Бад-Хоннеф қаласымен, ал 1981 жылы Англиядағы Хайт қаласымен бауырластық байланыс орнатты.
The old town was formerly a fishing harbour, which in 1301 was recorded to have 150 homesteads with 800 inhabitants. A mediaeval wooden lighthouse, known locally as a foïer, was built on a dune and lit by charcoal and faggots but this burned down several times. On one occasion at least it was as a result of the continuous conflict between the English and the French in the Hundred Years War. The chronicler Enguerrand de Monstrelet mentions that during 1414 the English garrison in Calais raided south and burned the town. Eventually the lighthouse was replaced by a stone tower at the side of which a chapel was built in the 15th century, but this did not save it from further mishap. During the second siege of Montreuil in 1544, the English advanced from the south and burned 200 houses, the church and the mill as they passed through Berck. What was left of the place was then burned by the French on their way to relieve the siege. The chapel was later extended to join the tower, making what is now the church of St Jean Baptiste, but the tower was only converted to a belfry after the sea retired, leaving it 1.5 kilometres inland. It is for this reason that the present division between the original village and the sea front area exists. As a result, boats were then designed with flat bottoms so that they could be drawn up on the beach and a cart was driven out to them in order to bring in the catch (see Eugène Boudin's painting below). In the mid 19th century, Berck took on a therapeutic role in the treatment of tuberculosis. The Maritime hospital was inaugurated in 1869 by Empress Eugenie. Other hospitals and benevolent institutes were soon created to cater for the sick and those in need of rest and recuperation. It was at this time that the medical benefits of sea bathing were being recommended and the town, advertised as just a three hour journey from Paris, began to build up its tourist trade with the help of the railways. At first one had to alight at the nearby town of Verton on the main line to Calais, but in 1893 a branch line was built connecting it with other towns in the region. As well as carrying passengers, there was also goods traffic from the brick works at Berck Ville. Known locally as le Tortillard for its wandering route, it was closed in 1955. There was a later narrow gauge line running northwards through the dunes from Berck Plage to Paris Plage, as Le Touquet was then known. It was built in stages via Merlimont between 1909 and 1912 but gradually sanded over and closed in 1929. During World War II the sea front was disrupted by the installation of the Nazi Atlantic Wall and the town suffered from bombing during the allied invasion in 1944. This contributed to the diminishing of the ancient fishing industry, which numbered some 150 boats at the turn of the century, and had all but disappeared by the 1960s. Today, although the hospital sector remains economically important, the town has again promoted itself as a tourist attraction. A seaside bathing station, with an immense beach of fine sand on the Opal Coast, it continues to be a centre for sand yachting and the new sport of surfboarding. The former Berck Plage railway station has been converted into a casino. In 1974 the town twinned with Bad Honnef in Germany and in 1981 with Hythe in England.
Ғимараттар
Сент-Жан Баптист шіркеуі 1954 жылы қайта жаңартылды, ал оның қабырғаларындағы 15 ғасырлық мүсіндері бояумен бөлініп көрсетілді. Хор және қоңырау мұнарасы қазір ескерткіштер тізіміне енгізілген. Нотр-Дам де Сабель шіркеуі 1886 жылы жағажай базар алаңында ашылды. Ондағы 1500 орын, маусымдық демалыс жасаушылар мен теңіз ауасынан ем алатын көптеген медициналық орталықтардың науқастары үшін арналған. Хор қабырғаларында картиналар бар. Медициналық орталықтарынан басқа, жағажай аймағы 19 ғасырдың екінші жартысында бай адамдарға қызмет көрсетті және сәнді виллалар, қонақ үйлер мен ыңғайлы жағдайлармен толып қалды. Олардың ішінде әдемі казинолар болды, олардың ең ірісі – «Эден», сондай-ақ «Гранд Казино де ла Плаж» деп белгілі, онда театр мен музыка залы бар еді. Бұл ғимарат 1944 жылы қирады, бірақ оның теңдесі жоқ көркем бәсекелесі – «Курсаль» сақталды. 1913 жылы сәнді қонақ үй мен казиноны біріктіруге тырысқан «Cottage des Dunes» коммерциялық жағынан сәтсіз аяқталды. Қысқа ғана уақыт аурухана ретінде пайдаланылғаннан кейін, ол ресми мақсаттар үшін қолданысқа берілді. Бомбалаудан зардап көрмеген тағы бір ресми ғимарат – 1893 жылы салынған қала әкімшілігі, оның қабырғаларында Ян Лавеццари салған суреттер бар. Иоанн Баптисттің тас мұнарасы маяқ ретінде қолданыстан шыққаннан кейін, бастапқыда өзен сағасындағы құмдарды белгілеу үшін дюналарда ілініп тұрған қарапайым май шаммен ауыстырылды. Екі жылдан кейін күзетші үйінің үстіне 10 метрлік мұнара орнатылды, бірақ 1861 жылы теңіз ауруханасы салынғанда және 1868 жылы жаңа, биік мұнара тұрғызылғанда ол көрінбей қалды. Жергілікті тұрғындар «әке мен бала» деп атаған екі ғимарат 1944 жылы немістер оларды жарғанға дейін бірінің қасына бірін орналасқан еді. Жорж Турри жобалаған қазіргі бетон маяк 1951 жылы аяқталды және биіктігі 45 метрге жетеді. Оның жарығы алыстан көрінеді.
The church of Saint Jean Baptiste was restored in 1954 and the 15th century carvings on its corbels were then highlighted in paint. The choir and belfry are now listed monuments. The new church of Notre Dame des Sables was opened in 1886 on the marketplace of the beach quarter. Its seating for 1,500 was to cater principally for holiday makers in season and the patients from the many medical establishments profiting from the sea air. There are paintings on the choir walls. Beside its medical establishments, the beach quarter catered to the moneyed classes in the second half of the 19th century and slowly filled with grandiose villas, hotels and amenities. Among these were handsome casinos, of which the principal was the Eden, also known as the Grand Casino de la Plage, with its theatre and music hall. This was destroyed in 1944 but is survived by its equally gorgeous rival, the Kursaal. The ambitious Cottage des Dunes, which tried to unite a luxury hotel and casino, failed commercially in 1913. After a brief spell as a hospital, it entered into official use. Another official building that survived the bombing was the town hall, which was built in 1893 and has murals painted by Jan Lavezzari. After the stone tower of St John the Baptist fell into disuse as a lighthouse, it was replaced at first by a primitive oil lamp suspended in the dunes to mark the sandbars at the river mouth. Two years later a 10 metre tower was mounted above a keeper's cottage but this became masked when the maritime hospital was built in 1861 and a new, taller tower was constructed in 1868. The two buildings, referred to locally as father and son (le père et fils), stood next to each other until they were dynamited by the Germans in 1944. The current concrete lighthouse, designed by Georges Tourry, was completed in 1951 and is 45 metres high. Its light can be seen from a distance of .
Аэронавигациялық эксперименттер
Теңіздің тұрақты желдері және көрші дюналардың құратын жоғары көтерілу ағыны бір кезде қаланы бірнеше әуе шаруашылығы тәжірибелерінің орталығына айналдырды. Бұл 19 ғасырдың соңғы онжылдықтарында адамсыз желкендермен фотосуретке түсірудің алғашқы сынақтарынан басталды. Жергілікті жерде алғашқы жұмыстарды 1887 жылы ағылшын метеорологы Э. Д. Арчибальд бастады, одан кейін келесі жылы Артур Батут, ал 1889-1891 жылдары Эмиль Венц қосылды. Тәжірибелер 1914 жылға дейін жалғасты, ал кейбір фотосуреттер пошта карточкаларында коммерциялық мақсатта пайдаланылды. Қалада 1917 жылдан бері әуежай бар. Бұл, ішінара, 20 ғасырдың басында аймақ әуеге көтерілу жарысына үлес қосуының нәтижесі болды. Алғашқыда инженерлік мамандықты оқыған суретші Ян Лавеццари 1904 жылдың ақпанында Мерлимонт құм төбелерінен қос латин туалды желкенді аспалы ұшқышты сынақтан өткізді. Одан кейін, сол көктемде Габриэль Воазин келді, ол Райт ағай-інілерінің үлгісімен жасалған ұшқышта сынақ ұшу жасады және бірнеше секундтың ішінде 50 метрге дейін көтерілді. Оның бұрынғы серігі Луи Блерио Беркте ұшуды ешқашан сынап көрмеді, бірақ ол 1911 жылы құм яхтасын (l'aeroplage) жасап, сынақтан өткізді және 1913 жылы құмдағы алғашқы жарысты ұйымдастырды. 1966 жылдан бері жергілікті Эол клубы алты сағаттық төзімділік жарысын өткізіп келеді. 1986 жылдан бері әр сәуір айында құмда жыл сайынғы желкендер фестивалі өтіп, әртүрлі елдерден келген көркем және жаңашыл туындыларды тартады.
The steady sea breezes and the updraft created by the neighbouring dunes once made the town the centre of a number of aeronautical experiments. These began in the final decades of the 19th century with early trials of photography from unmanned kites. Among the first working locally was the English meteorologist E. D. Archibald in 1887; he was followed the next year by Arthur Batut and during 1889 91 by Emile Wenz. The experiments continued until 1914 and some of the photos found commercial use on postcards. The town has had an aerodrome since 1917. This was in part because at the start of the 20th century, the area played its part in the race to take to the air. The artist Jan Lavezzari, who had originally studied engineering, tested a double lateen sail hang glider from the Merlimont sand dunes in February 1904. He was followed there that Easter by Gabriel Voisin, who made a trial flight in a glider plane modelled on that of the Wright Brothers and over a few seconds was airborne for 50 metres. His one time partner Louis Blériot never experimented with flight at Berck, but he did develop and test the sand yacht (l'aeroplage) there in 1911 and pioneered the first race over the sands in 1913. Since 1966 a six hour endurance race has been hosted by the local Eole Club. And since 1986 there has been an annual kite flying festival each April on the sands, attracting international exhibits of great beauty and inventiveness.
Халық саны
Тұрғындары беркуаздар деп аталады. Соңғы екі ғасырда қала халқының саны тұрақты түрде өсті, 1793 жылғы халық санауында 983 адамды құрады, бұл 1301 жылы тіркелген 800-ден сәл ғана көп. 1851 жылы бұл көрсеткіш екі есеге артып, 2216-ға жетті, ал сол ғасырдың екінші жартысындағы коммерциялық дамудан кейін 1901 жылы 7799-ға дейін өсті. 1936 жылға қарай ол тағы да екі еседен астамға көбейді (16 700), бірақ 1946 жылы 11 529-ға төмендеді және 2017 жылғы мәліметтер бойынша 14 189 адамды құрады. Эжен Буден алғаш рет 1874 жылы келді және келесі жиырма жыл ішінде Беркті бейнелейтін 120-ге жуық картина жазды. 1876 жылы Людовик Наполеон Лепик одан ілесіп, осы жерге қатты әсерленіп, студия ашып, 1885 жылға дейін жылдың жартысын аймақты және балықшылардың өмірін суреттеуге арнады. Олардың жолын жергілікті отбасылардың ұлдары жалғастырды, олар шамамен 1914 жылға дейін «Берк мектебі» деп аталды. Олардың қатарында Лепиктің өнерге баулыған Франсис Таттеграйн, Лепиктің досы, қала архитекторларының ұлы Ян Лавеццари және Эжен Тригуле (1864–1910) болды. Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін қала мен оның тұрғындары Руссель және Луи Монтейгу (1905–1988) арқылы көркемдік тұрғыда бейнелене берді. Соңғысының ерекшелігі – интерьердегі балықшылардың суреттері. Осы және басқа Опал жағалауы суретшілерінің коллекциясы 1979 жылы Берктің ескі жандармериясында орналасқан қалалық мұражайда ашылды, ол 19 ғасырдың соңында Эмиль Лавеццари салған.
The inhabitants are called Berckois. Over the past two centuries there has been a steady growth in the population of the town, which in the 1793 census was 983, only a little more than the 800 recorded in 1301. In 1851 this had doubled to 2,216 and after the commercial development during the second half of that century had climbed to 7,799 by 1901. It more than doubled again by 1936 (16,700) but fell to 11,529 by 1946 and as of 2017 stands at 14,189. and the beachscape now in the Musée d'Orsay. Eugène Boudin first visited in 1874 and over the next twenty years made Berck the subject of some 120 paintings. He was followed in 1876 by Ludovic Napoléon Lepic, who was so taken with the place that he set up a studio there and until 1885 devoted some six months of the year to recording the area and the fisherman's life. Following in their footsteps came the sons of local families who, until about 1914, constituted what has been called 'the Berck School'. These included Francis Tattegrain, who was encouraged to take up art by Lepic; Jan Lavezzari, son of the town architect who was also a friend of Lepic; and Eugène Trigoulet (1864–1910). After World War I the town and its inhabitants continued to be represented artistically by Roussel and by Louis Montaigu (1905–1988). Fishermen in interiors were a speciality of the latter. A collection of these and other Opal Coast painters was opened in 1979 in the Municipal Museum, sited in Berck's old Gendarmerie, which was built at the end of the 19th century by Emile Lavezzari.
Берк өнер саласында
Беркті өз жұмыстарында бейнелеген шағын суретшілердің арасында Пауль Лауге (1853–1937); Эжен Чиго (1860–1923), 1893 жылы мұнда студиясы болған; және демалыс күндері аймақта сурет салған және фотосурет түсірген судья Жорж Марониз бар. Тағы екеуі қаланың медициналық жағдайларына байланысты келді. Альберт Беснард 1895 жылы туберкулезбен ауырған ұлының емделуі үшін келді. Ұлының жазылуына алғыс айту ретінде Беснард пен оның әйелі Шарлотта 1898–1901 жылдары Казин Перрошо институтындағы капелланың қабырғаларын безендірді. Сол уақытта ол майлы бояулармен суреттер салып, гравюралар жасады. Жан Ларонзе (жоғарыда қараңыз) да 1904 жылы осы себеппен келді және қалада болған кезінде бірнеше картина жазды. Сильвия Платтың "Берк Плаж" атты ұзын поэмасында қала жағымсыз сипатталады. Ол 1961 жылы Беркте болып, бір жылдан кейін поэманы жазды, онда Берк ауруханасындағы соғыстан қайтқан мүгедек жауынгерлер туралы естеліктері мен көршісінің жақындағы қайтысы және қоштасу рәсімі туралы әсерлері араласқан. Жан-Поль Сартрдың "Сурсис" ("Мерзім") романында Шарль кейіпкері Екінші дүниежүзілік соғыс басталмас бұрын Берктегі әскери госпитальден эвакуацияланады. Қала Кристиан Морель де Саркустың "Une année à Berck" ("Беркте бір жыл") романында да кездеседі (Париж, 1997).
Among minor artists who have made Berck a subject in their work are Paul Laugée (1853–1937); Eugène Chigot (1860–1923), who had a studio there in 1893; and Georges Maroniez, a judge who painted and photographed in the area during holidays. Two others stayed in the town because of its medical facilities. Albert Besnard was there in 1895 on account of his tubercular son. As a thanks offering for his cure, Besnard and his wife Charlotte decorated the walls of the chapel in the Cazin Perrochaud Institute between the years 1898–1901. While he was there, he also executed oil paintings and etchings. Jean Laronze (see above) was also there in 1904 for the same reason and painted several canvases during his stay. The town figures unfavourably in the long poem "Berck Plage" by Sylvia Plath. She had visited it in 1961 and wrote the poem a year later, mixing there memories of maimed war veterans at the Berck hospital with impressions of the recent death and funeral of a neighbour. In Jean Paul Sartre's Le Sursis (The Reprieve) the character of Charles is evacuated from the military hospital at Berck just before the outbreak of the Second World War. The town also figured in the novel Une année à Berck by Christian Morel de Sarcus (Paris, 1997).
Тіл
Бастапқыда бұл жердегі тұрғындар пикард тілінде сөйлеген, содан балықшылар қолданатын бірнеше тіркес пайда болған. Қазір ол стандартты француз тіліне ығысып, қолданысы азайғанмен, оны сақтап қалуға тырысатындар бар. Беркте пикард тілінің қауымдастығы бар, "Т'ин сувьин ту?" және жергілікті диалектті лингвистикалық зерттеулер жүргізілді. Олардың ішінде ақын Эдуард Гранделдің "Берк диалектісінің сөздігі" (Пикардия университеті, Амиен, 1980), Люсьен Тетудің "Берк сөйлесінің глоссарийі" (Пикардия тілдік қоғамы, 1981) және оның "Берк тұрғындарының сөзінде: Нақыл сөздер мен мақал-мәтелдер, лақап аттар" (Пикардия тілдік қоғамы, 1988) кітаптары бар. Пикард диалектісінің ақыны Ивар Ч'Вавар 1951 жылы осы қалада дүниеге келді. Қазір ол Амиенде тұрса да, осы қала туралы жиі жазған, ең белгілісі – 1997 жылы жарық көрген "Берк" (поэма).
The language originally spoken by the inhabitants was Picard, from which originated several expressions used by fishermen. Although it has now retreated before standard French, there are still those who seek to preserve it. Berck has a language association, T'yn souvyin tu? and there have been linguistic studies of the local dialect. These include the poet Edouard Grandel's Lexique du patois berckois (Université de Picardie, Amiens, 1980), Lucien Tétu's Glossaire du parler de Berck (Société de linguistique picarde, 1981) and his À l'écoute des Berckois : Dictons et proverbes, sobriquets (Société de linguistique picarde, 1988). The Picard dialect poet Ivar Ch'Vavar was born in the town in 1951 and, though he now lives in Amiens, has often written about it, most notably in Berck (un poème), published in 1997.
Тұлғалар
Анет Мессажер, тұжырымдамалық суретші. Жан Доминик Боби, француз тіліндегі ең көп сатылған «Le scaphandre et le papillon» кітабының авторы, бұл фильм де осы қалада түсірілген.
Annette Messager, conceptual artist. Jean Dominique Bauby, author of the French best seller Le scaphandre et le papillon, which was also filmed in the town.