Кіріспе
Солтүстік армиясы немесе Armée du Nord – француз армиясының бірнеше тарихи құрамаларына берілген атау. Алғашқысы 1792-1795 жылдары Бірінші коалицияға қарсы айрықша көзге түсіп соғысқан Француз революциялық армияларының бірі болды. Басқалары Пиреней түбегіндегі соғыс, Жүз күн және Франко-пруссия соғысы кезінде де болды.
The Army of the North or Armée du Nord is a name given to several historical units of the French Army. The first was one of the French Revolutionary Armies that fought with distinction against the First Coalition from 1792 to 1795. Others existed during the Peninsular War, the Hundred Days and the Franco Prussian War.
1815 жыл
Бұл атау 1815 жылы Ватерлоо шайқасында Наполеон Бонапарт басқарған әскерге де берілген. Ең күшті кезінде, резервтерді қоса алғанда, онда 130 000 сарбаз болды және көптеген бұрынғы науқандардың қатысушыларынан құралды. Сапасы жағынан, бұл Наполеонның 1812 жылы Ресейде апатқа ұшыраған Ұлы армиясынан (Grande Armée) бергі ең жақсы армиясы болды. Сонымен қатар, ол 1813 және 1814 жылдардағы науқандардағы француз армияларына қарағанда пропорционалды түрде көбірек артиллерия (344 дана) мен айтарлықтай көп атты әскерді (кавалерия) қолданды. Оның сол және оң қанаттары (Aile Gauche және Aile Droite) Ней және Грауши маршалдарының жеке басқаруында болды, егер Наполеон оларды тікелей басқаруға қатыспаған жағдайда. Бұл Солтүстік армия (Armée du Nord) көбінесе Армия де ла Резервтен (резервтік армия) бөлек деп қате түсініледі, олар 1815 жылғы науқанда бірге шайқасты. Шындығында, Резервтік армия – Наполеонның тікелей басқаруында болған Солтүстік армияның ірі корпусы еді. Бұл Солтүстік армияның толық құрамы туралы толық ақпарат алу үшін Ватерлоо шайқасының әскер тізіміне қараңыз.
1870-1871 жылдар
Франко-Прус соғысы кезінде Париж қоршауын солтүстіктен бұзуға тырысу үшін Луи Файдербе басқаратын Солтүстік армиясы құрылды. Файдербе әскері Хам, Ла-Халлуэ, Амиен сияқты қалаларда бірнеше шағын жеңіс одны және солтүстік Франциядағы бекіністер қатарымен қорғалды, бұл Файдербе әскеріне оқшауланған пруссиялық бөлімшелерге жылдам шабуыл жасап, содан кейін бекіністерге шегінуге мүмкіндік берді. Лильдегі қару-жарақ фабрикаларына қол жеткізілгеніне қарамастан, Солтүстік армиясы ауыр жабдықтау қиындықтарына тап болды, бұл әскерлердің рухын түсірді. 1871 жылдың қаңтар айында Леон Гамбетта Файдербені әскерін бекіністерден тысқары шығарып, пруссиялықтармен ашық шайқасқа түсуге мәжбүр етті. Армия төменгі рух, жабдықтау мәселелері, қатыгез қысқы ауа райы және әскерлердің нашар сапасынан қатты әлсіреген еді, ал генерал Файдербе Батыс Африкадағы ондаған жылдық науқандардың салдарынан денсаулығының нашарлауына байланысты басқаруға қабілетсіз болды. Сент-Квентин шайқасында Солтүстік армиясы ауыр жеңіліске ұшырап, шашырап кетті, нәтижесінде мыңдаған пруссиялық әскерлер шығысқа жөнелтілді.