Кіріспе

Бельгиялық мүсінші (1940–2019)

Анри Ван Хервеген (5 ақпан 1940 – 14 желтоқсан 2019), Панамаренко атты псевдониммен танымал, бельгиялық көрнекті мүсінші-жинаушы. Ол ұшақтарды тақырып еткен жұмыстарымен әйгілі; алайда олардың ешқайсысы жерден көтерілуге қабілетсіз және олар көтерілу үшін құрастырылмаған.

Өмір және еңбек

Панамаренко Антверпен қаласында дүниеге келді, 1955-1960 жылдары Корольдік Көркемсурет академиясында оқыды. 1968 жылға дейін оның туындылары поп-арттың ықпалында болды, бірақ ол ерте кезден-ақ ұшақтар мен адам күшімен ұшуға қызығушылық танытты. Осы қызығушылық оның атында да көрінеді, ол, болжам бойынша, "Pan American Airlines and Company" деген сөздердің аббревиатурасы. Панамаренко есімі бұрынғы Кеңес Одағының саяшысы, елшісі Пантелеимон Пономаренконың әсерінен туындаған болуы мүмкін. 1970 жылдан бастап ол ойдан шығарылған көліктердің – ұшақтардың, ауа шарларының немесе тікұшақтардың алғашқы үлгілерін жасады, олар ерекше және таң қалдыратын сыртқы түрімен ерекшеленді. Оның көптеген мүсіндері – Икар туралы мифтің заманауи нұсқалары. Оның туындыларының ұша алатынына қатысты сұрақ олардың құпиясы мен тартымдылығының бір бөлігін құрайды. Оның "Аэромодельер" (1980) дирижаблі Генттегі Көркемсурет мұражайындағы MSK және S. M. A. K. көрмесінде маңызды экспонат болды. Ол құрмет тұтқан суретшілердің қатарында: Джозеф Бойс, Марсель Бродтаерс, Брюс Науман және Пабло Пикассо бар. 2003 жылы Панамаренко Эвелин Хуоренсқа үйленді. 2005 жылы Брюссельде оның туындыларының кең ауқымды көрмесінің ашылуында Панамаренко суретшілік қызметтен зейнетке шығуын жариялады. Бейнелеу өнерінен зейнетке шыққаннан кейін ол өзінің "PanamaJumbo" кофе брендін насихаттады. 2009 жылдың 24 сәуірінде Бельгияның Антверпен қаласындағы VLM Airlines әуе компаниясы өзінің бір Fokker 50 ұшағына оның құрметіне ат қойды. Панамаренко 2010 жылы Хассельт университетінен және 2014 жылы Монс университетінен екі құрметті докторлық дәрежесін алды. Зейнеткерлікте Панамаренко "Waving Crabs" атты су тасқынын жасады – үш тот баспадан жасалған жартылай иінді аралдарға орнатылған шабақтардан су шашыратылатын мүсін, ол Кнокке-Хейсттегі үлкен тоғанда орналасқан. Ол оны 2011 жылдың 7 қазанында ашып, идеяның 1975 жылдан бері қалыптасқанын мәлімдеді. 2020 жылдың шілдесінде оның бұрынғы ательесінің қарама-қарсы жағында оған арналған граффити туындысы жасалды.