Алекс Фрейзер: Халық генетикасын модельдеудің новаторы және эволюциялық есептеулердегі жетістіктері

Кіріспе

Алекс Фрейзер (1923 – 14 шілде 2002 ж.) популяциялық генетиканың компьютерлік модельдеуін дамытудағы маңызды инноватор болды және оның еңбегі соңғы онжылдықтарда генетикалық зерттеулерде көптеген жаңалықтарға түрткіс берді. 1950-ші және 1960-шы жылдардағы оның жұмысы эволюциялық жүйелердің есептеу модельдерін әзірлеуге зор әсер етті. Оның маңызды еңбегі «Автоматты цифрлық компьютерлер арқылы генетикалық жүйелерді модельдеу» (1958) әдебиеттерде бүгінге дейін сілтеме жасалады. Фрейзер Англияның Лондонында дүниеге келді және жастық шағының көп бөлігін Гонконгта өткізді. Ол Жаңа Зеландия университетінде оқыды, содан кейін Эдинбург университетіне, одан әрі Австралияның Сидней қаласындағы Ұлттық ғылыми-өнеркәсіптік зерттеулер ұйымына (CSIRO) барды. Фрейзер эволюциялық есептеу саласындағы маңызды үлесін CSIRO-да жасады. Оның алғашқы жұмыстары 1956 жылы Сидней университеті үшін орнатылған SILIAC компьютерінде жүргізілді. SILIAC – Иллинойс университетінде жасалған ILLIAC машинасының австралиялық баламасы. Машинаның ішіндегі релелердің үнемі естілетін «ырғақты дыбысы» машинаның жақсы жұмыс істеп тұрғанын көрсетеді. Бұл дыбыс компьютердің бағдарламаның итерацияларын дұрыс өңдегенін білдірді. Фрейзер оны генетикалық таңдау процестерін модельдеу үшін пайдалана бастады. Фрейзер сонымен қатар Австралия теледидарының алғашқы жылдарында бірнеше телешоуда ойнады. «Science in Close Up» бағдарламасымен айналысқан кезде цензура бала туу процесін көрсетуге рұқсат бермегендіктен, ол драматикалық түрде бағдарламадан шықты. Бұл кадрлар қазіргі таңда кең таралған, бірақ сол кезде тыйым салынған, сондықтан ол бағдарламадан бас тартты. Оның «Білімге қадам» атты бағдарламасы күтпегендей танымал болды, себебі ол сағат 11-де көрсетілетін өте күрделі ғылыми мазмұнға ие еді. Ол бағдарламалар арқылы белгілі бір деңгейде танымал болды және қаланың бас газеті «Сидней Морнинг Геральдта» жиі пайда болатын. 1960-шы жылдары Фрейзер АҚШ-қа көшіп, Дэвис қаласындағы Калифорния университетінде қонақ профессор болып жұмыс істеді. 1967 жылы Цинциннати университетінің Биологиялық ғылымдар факультетінің меңгерушісі қызметін атқарды. 1983 жылы Фрейзер инсульт алды, ол оның қалыпты түрде сөйлеуіне кедерес келтірді. Бұл оқиғаның уақыты өте трагикалық болды, өйткені Фрейзер әріптестерімен байланыс құру мүмкіндігінен айырылды, дәл сол кезде компьютерлік ғылымда эволюциялық модельдер мен симуляцияларға қызығушылық артып келе жатқан еді. 1999 жылы Фрейзер Эволюциялық есептеулер саласындағы IEEE Neural Networks Council-дің «Пионер» сыйлығымен марапатталды. Ол 2002 жылдың 14 шілдесінде 78 жасында жүрек талмасынан туындаған асқынулар салдарынан қайтыс болды.

Alex Fraser (1923 – 14 July 2002) was a major innovator in the development of the computer modeling of population genetics and his work has stimulated many advances in genetic research over the past decades. His efforts in the 1950s and 1960s had a profound impact on the development of computational models of evolutionary systems. His seminal work, "Simulation of genetic systems by automatic digital computers" (1958), is quoted in the literature to this day. Fraser was born in London, England, and lived in Hong Kong for most of his youth. He studied at the University of New Zealand, and later went to the University of Edinburgh, and subsequently to the Commonwealth Scientific and Industrial Research Organisation (CSIRO) in Sydney, Australia. It was at the CSIRO where Fraser made his seminal contributions to evolutionary computation. His earliest work was done on the SILIAC computer that was installed for the University of Sydney in 1956. The SILIAC was the Australian cousin to the ILLIAC machine that was developed at the University of Illinois. The machine was said to be running well when one could hear a 'rhythmic clicking of the relays inside it.' The clicking indicated that the computer was processing the iterations of the program correctly. Fraser began using it to simulate genetic selection processes. Fraser also starred in multiple TV shows during the early days of Australian television. His time with "Science in Close Up" ended in a dramatic departure when censors refused to permit airing of a childbirth. Such footage is commonplace today but was forbidden at the time and that was why he walked out of the show. A surprisingly popular show was his "Doorway to Knowledge" as it was fairly sophisticated science that was broadcast at eleven o'clock in the morning. He achieved a certain measure of celebrity through the shows and he turned up quite regularly in the Sydney Morning Herald, the city's primary newspaper. In the 1960s, Fraser moved to the United States to act as visiting professor at the University of California at Davis. In 1967, he took over the Headship of Biological Sciences at the University of Cincinnati. In 1983, Fraser suffered a stroke which left him unable to converse normally. The timing of this event was most tragic because Fraser was left unable to engage his colleagues, just at the time when interest in evolutionary models and simulations was beginning to rise within computer science. In 1999, Fraser received the 1999 IEEE Neural Networks Council Pioneer Award in Evolutionary Computation. He died 14 July 2002 at the age of 78, as a result of complications from a heart attack.