Кіріспе

Бахрейн адам құқықтары орталығы (БХҚР; مركز البحرين لحقوق الإنسان) – Бахрейнде адам құқықтарын қолдау үшін жұмыс істейтін коммерциялық емес, үкіметтік емес ұйым. Ол 2002 жылдың маусым айында Бахрейн активістерінің тобы тарапынан құрылған. Орталықтың бұрынғы президенті Абдулхади Аль Хауажа 2004 жылдың қыркүйегінде ел Премьер-министрі Халифа ибн Сұлман Аль Халифаны сынға алғаннан кейін, орталықты тарату туралы бұйрық шығарылды. Ол семинарда Премьер-министрді барлық азаматтар үшін кең ауқымды экономикалық дамудың жетіспеушілігіне кінәлады. БХҚР үкімет тарапынан әлі де тыйым салынған, бірақ белсенді қызметін жалғастыруда.

Қор

2002 жылдың маусым айында Бахрейндегі адам құқықтары орталығы Абдулхади Алхаважа, Набиль Раджаб, Абдулазиз Абул, Рамла Джавад, Джавад Аль Асфур, Дженан Аль Шейх және тағы басқалар тарапынан құрылды.

2004 жылғы таратылу

2004 жылғы 25 қыркүйекте БАҚҚ жабылды және Алхауажа премьер-министрді және Бахрейн үкіметін сыбайлас жемқорлық және адам құқықтарын бұзу туралы айқын сынағаннан кейін бір күннен соң тұтқындалды. 21 қараша күні таңертең сот Алхауажаны бір жылға бас бостандығынан айырды, бірақ сол күні корольдің кешірімімен ол босатылды.

Набил Ражаб

2005 жылдан бері Набил Раджабқа қатысты физикалық шабуылдар мен БАҚ-та (ресми телеарналар, радиоарналар, Бахрейн ақпарат агенттігі және үкіметке жақын газеттер) жамандау науқаны жалғасып келеді. Раджаб пен оның әйеліне қарсы пошталық кампанияда мыңдаған хат таратылды, онда олардың екеуі де сатқындық жасады деп айыпталып, оның суреті де қосылды. Бахрейндегі адамдарға Оңтүстік Африкадағы компания арқылы мыңдаған телефондық хабарламалар жіберілді, олар үшін Шейх Ахмет бин Атеяталла әл-Халифаның жеке шоты арқылы төлем жасалды, ол бұрынғы мемлекеттік министр болған. Раджаб пен оның әйелі прокуратураға берген шағымдары қарастырылмады және тергеу жүргізілмеді. 2005 жылдың 15 шілдесінде Раджабты жұмыссыздар комитетіне қолдау көрсету мақсатындағы бейбіт демонстрацияға қатысқан кезде арнайы күштер ұрып-соқты. Ол омыртқа жарақаты, саусақ сынуы, қол сынуы және бас жарақаты алды, нәтижесінде екі апта ауруханада жатты (суреттерге қараңыз). Ол омыртқа жарақатының салдарынан әлі де зардап шегуде. 2007 жылдың наурыз айында Раджабты Бахрейннің көпшілігін құрайтын шиит қауымын ығыстыруға бағытталған үкіметтік жоспар – «Бандаргейт» дабылы туралы BCHR жариялаған мақаласы бойынша прокуратура тергеді. 2007 жылы Адам құқықтары жөніндегі жалпы декларацияда бекітілген құқықтар үшін зорлық-зомбылықсыз жұмыс істейтін, қауіп төндіретін адам құқықтарын қорғаушыларды қолдау үшін науқан жүргізетін Front Line (Адам құқықтарын қорғаушыларды қорғау жөніндегі халықаралық қор) ұйымы Раджабты Бахрейндегі адам құқықтарын қорғау бойынша заңды бейбіт қызметтерін жүзеге асырудан тайдыру мақсатындағы жалғасып жатқан қорқыту мен мазақтауларға қатты алаңдаушылық білдірді, әсіресе сөз және пікір еркіндігі, жиналыс және бірлесу еркіндігі құқықтарын атап өтті. 2009 жылдың тамызында Раджаб Сауд Арабиясының елшілігі алдында Аль Мурбати отбасына қолдау білдіру үшін бейбіт түрде отырысқа қатысқаннан кейін бірнеше сағатқа қамауға алынды, оның отбасының бір мүшесі Сауд Арабиясында 7 жылдан бері сотсыз түрмеде отыр. 2010 жылдың қыркүйегінде Раджабтың суреті үкіметке тиесілі «Аль-Ватан» газетінде бірнеше рет жарияланды, онда ол терроризм желісін қолдауда және «жалған хабарлар мен ақпарат таратуда белсенді» деп айыпталды. 2010 жылдың 4 қыркүйегінде Бахрейннің Ұлттық ақпарат агенттігі (BNA) ұлттық қауіпсіздік қызметтерінің мәлімдемесін жариялады, онда Раджаб ресми түрде террористік желіге қатысы бар деп айыпталды және оның суреті агенттіктің веб-сайтына жарияланды. Келесі күні агенттік Раджабтың аты мен суретін мәлімдемеден алып тастады. Осы кезеңде билік Раджабқа Бахрейнде жаңа бизнеспен айналысуға тыйым салды, бұл оның күнкөрісін табуын қиындатты. Кейіннен бұл тыйым ешқандай негізсіз алынып тасталды. 2010 жылдың тамызының ортасында қауіпсіздік күштері күшті шаралар қолданған кезде көптеген адам құқықтарын қорғаушылар қамауға алынды. Набил Раджабты қамауға алуға бұйрық 2010 жылдың 8 қыркүйегінде шығарылды, бірақ 2010 жылдың 18 қазанында күшін жойды. Набилге 2010 жылдың қыркүйегінен қазан айына дейін елден шығуға тыйым салынған. 2010 жылдың 2 желтоқсанында Набил Раджабты ұлттық қауіпсіздік полициясы Манама әуежайында бір сағатқа ұстады, ол Грекияға ұшуға дайындалып жатқан еді. Оған қатаң қауіпсіздік шаралары қолданылды, ол қорқытылды және оның жеке ноутбугі мен ұялы телефоны тәркіленді (оның басқа электрондық құрылғыларымен бірге). Бұл құрылғылардағы барлық файлдар мен ақпарат, соның ішінде отбасылық суреттер мен Раджабтың адам құқықтары жөніндегі жұмысына қатысты файлдар көшірілді. Раджабтың телефоны мен электрондық байланысы мұқият бақыланады, бұл туралы қазіргі тұтқындардан олардың Раджабпен қарым-қатынасы мен жұмысы туралы жауап алудан белгілі болды. 2010 жылдың желтоқсан айында Human Rights Watch Бахрейн басшылары Бахрейн үкіметі адам құқықтарын құрметтейтінін бірнеше рет мәлімдегенімен, Набил Раджабты мазақтауы басқаша оқиғаны көрсетті деп мәлімдеді.

Мәриям Әлқауажа

Maryam Alkhawaja – BCHR Сыртқы қатынастар басқармасының басшысы. Ол көп уақытын Лондон, Еуропа және АҚШ-та адам құқықтарын ілгерілетуге жұмсайды. Обсерватория хабарлағандай, "сенімді дереккөздер" 2011 жылдың мамыр айының басында Набиль Раджаб пен Марьям Алхауажаға қарсы анонимді қаралау кампаниясы Бахрейн билігінің "белсенді және бей-белсенді қолдауымен" жүргізілгенін мәлімдеді.

Басқа адам құқықтары жөніндегі топтармен қарым-қатынас

АҚШ елшілігінің құпия хаттарына сәйкес, 2010 жылы Бахрейндегі АҚШ елшісі Адам Эрели адам құқықтары ұйымдары, оның ішінде "Freedom House" және "Human Rights Watch" Бахрейн туралы ақпарат алуда Раджаб пен BCHR-ге тым көп сенеді деп атап өтті. 2010 жылдың қаңтар айында "Freedom House" саяси құқықтар мен азаматтық бостандықтар жөніндегі 2010 жылғы жаһандық сауалнамасында Бахрейнді "еркін емес" деп бағалағаннан кейін, Эрели BCHR-дің "елішіліктегі кеңесулер кезінде жеткілікті зерттеу жүргізбеген Freedom House зерттеушілеріне артық ықпал еткен болуы мүмкін" деп мәлімдеді.