Кіріспе

Бахрейндегі шиит саяси партиясы Аль-Вейфак Ұлттық Ислам қоғамы (جمعية الوفاق الوطني الإسلامية;), кейде қысқаша Аль-Вейфак деп аталатын, Бахрейннің жоғарғы соты таратылып, мүлігі жойылды деген бұйрықтан кейін құпия жұмыс істейтін шиит саяси партиясы болды. 2006 жылдан 2011 жылға дейін Бахрейннің 40 мүшелі парламентінде 18 өкілімен ең ірі партия болғанымен, сайлау округтерінің манипуляциялануына байланысты оппозициялық сунниттік партиялар мен тәуелсіз депутаттардың коалициялары одан көбірек дауыс жинады. 2011 жылдың 27 ақпанында Аль-Вейфактың 18 парламент мүшесі, реформа талап етушілерге қарсы үкімет тарапынан көрсетілген зорлық-зомбылыққа наразылық білдіріп, отставкаға кету туралы өтініштерді ұсынды. Аль-Вейфактың діни бағыты шииттік және оны дін қызметкері Әли Салман басқарады. Партия Бахрейндегі шиит дін ғалымдары кеңесімен, Ислам ғалымдары кеңесімен жақын байланыста, ол Аль-Вейфакты «Имандылар блогы» деп сипаттайды. 2006 жылы үкіметті қолдайтын ағылшын тілді Gulf Daily News газеті Аль-Вейфактың 1500 белсенді мүшесі бар екенін мәлімдеді, бірақ Аль-Вейфак өзінің 80 000 мүшесі бар екенін хабарлады. 2011 жылғы Араб көктемінен кейін Аль-Вейфак және басқа оппозициялық топтар 2014 жылғы сайлауды бойкоттады. 2016 жылдың 17 шілдесінде Сауд Арабиясына тиесілі Al Arabiya телеарнасы мен халықаралық баспасөз Бахрейннің жоғарғы соты Аль-Вейфакты таратып, партияның қаражатын жойғанын хабарлады. Бұл шешімді АҚШ Мемлекеттік департаменті айыптады.

Тарих

Аль-Вейфактың бірқатар басшылары Хамад патшаның таққа отырғанда бастаған реформалар процесі аясында Бахрейнге оралды, ол 1990-шы жылдардағы саяси көтерілістердегі барлық саяси белсенділерді кешірді. Оның басшылығы Хамад патшаның саяси реформалар жөніндегі Ұлттық хартасын қолдады. Патша елдің жетекші оппозициялық дінбасыларын, 1973 жылғы Конституцияда белгіленгендей, тек сайланған парламент палатасы ғана заң шығару билігіне ие болатынына көндірді, бұл туралы жетекші діни тұлға Саид Алауи әл-Гураифидің үйінде қол қойылған мәлімдеме арқылы хабарланды. Бірақ, биліктегі режим 2002 жылғы Конституцияны жариялағаннан кейін Аль-Вейфак басшылығы қолдауын кері алды, онда патша тікелей тағайындаған палатаға да сайланған палатамен тең заң шығару өкілеттігі берілді. Аль-Вейфак 2002 жылғы парламент сайлауын бойкоттады, оған қоса үш саяси ұйым да қатыспады: бұрынғы маоистік Ұлттық Демократиялық Әрекет Қоғамы, Баасқа байланысты Ұлттық Демократиялық Жиналыс Қоғамы және Ислам Әрекет Қоғамы. Оппозициялық саяси топтар патшаны конституцияны бір жақты түрде қабылдады деп айыптады, себебі мұндай маңызды құжат міндетті болу үшін көпжақты келісімді қажет етеді. Дегенмен, Аль-Вейфак сол жылы өткен жергілікті сайлауға үміткерлерді тікелей ұсынды, өйткені жергілікті үміткерлер саяси емес, қызмет көрсету мәселелерімен айналысады деп санайды, ал бұл мәселелер 2002 жылғы Конституцияға енгізілген өзгерістерге көп әсер етпеуі керек. 2014 жылдың шілдесінде Бахрейнге сапармен келген АҚШ Мемлекеттік хатшысының демократия, адам құқықтары және еңбек мәселелері жөніндегі көмекшісі Том Малиновски Аль-Вейфак мүшелерімен кездескеннен кейін елден кетуге бұйрық берілді. АҚШ Бахрейнге қолдауын растайтын мәлімдеме жасады, бірақ өкілдерінің оппозициялық партиялармен кездесуі – бұл қалыпты дипломатиялық тәртіп екенін мәлімдеді.

Бас конференция

Жоғары билікке ие, жарғыны өзгертетін, Бас хатшыны, оның орынбасарын, Консультативтік кеңес мүшелерін және төрелік сотты сайлайтын реттеуші орган.

Бас хатшылық

Қоғамның атқарушы органы болып табылады, саясатты, жоспарларды және саяси бағыттарды жасауға, оларды іске асыруға және жалпы конференцияның шешімі қажет болмаса, ағымдағы мәселелер бойынша шешім қабылдауға жауапты.

Бахрейн жастар орталығы

Қоғамның жастар қанаты ретінде, орталық жастар ұрпағының саяси, әлеуметтік және студенттік мәселелерімен айналысады. Орталық құрылғанда, алғашқы президенті Матар Матар болды, кейіннен ол "Әл-Вефак" партиясының депутаты атанды.

Саяси идеология

Әлемдегі кез келген діни партия сияқты, «Әл-Вейфақ» та рухани және зайырлы билік арасындағы қарым-қатынас мәселесін қарастыруға мәжбүр болды. Бахрейннің отбасылық заңдарын реформалау туралы даулы мәселе бойынша 2005 жылдың қазан айында «Әл-Вейфақ» сайланған депутаттардың да, үкіметтің де заңды өзгертуге құқығы жоқ екенін, себебі бұл институттар «Құдай сөзін дұрыс түсінбеуі мүмкін» деп мәлімдеді. «Әл-Вейфақ» әйелдер мен отбасыға қатысты заң шығару құқығының тек діни лидерлерге ғана тиесілі екенін қатыстыра айтты. Сонымен қатар, партияның заң шығарушылары елдегі саяси жағдайдың, сайлау округтері биліктің тілегін ескере отырып құрылатынын ескере келе, биліктің өздерінің мақсаттарына сәйкес заңды өзгерту үшін болашақта араласпауына кепілдік беруге болмайтынын мәлімдеді. Батыс сарапшылары арасында «Әл-Вейфақ»тың күнтәртібінде идеологияның қандай рөл атқаратыны туралы пікірталас болды: Свартмор колледжінің докторы Тоби Джонс «Әл-Вейфақ нақты идеологиялық көзқарас ұстанбайды» десе, Сыртқы қатынастар кеңесінің өкілі Стивен Кук «Әл-Вейфақтың» әйелдерге қатысты саясатын «адамгершілікке сыймайтын» деп сипаттады. 2005 жылдың 9 қарашасында әйелдер құқығын қорғаушылардың демонстрациясына қарсы тұру мақсатымен «Әл-Вейфақ» дін қызметкерлерімен бірлесіп, әйелдердің Жоғарғы кеңесінің (зайырлы әйелдер ұйымы) жеке мәртебе туралы заңды қабылдауына қарсы үлкен қарсы демонстрация ұйымдастырды. Партияның (және негізгі оппозициялық топтың) депутаттары 2007 жылдың 8 мамырында Бахрейн парламентінен наразылық білдіріп шықты. Себебі, корольдік отбасының мүшесі, Кабинет істері жөніндегі мемлекеттік министр шейх Ахмед бин Атеят Алла Аль Халифаның сыбайлас жемқорлық қызметін тергеу туралы олардың өтініші қабылданбады. 40 мүшелі төменгі палата ұсынысты қабылдамады, себебі тергеуге тек 19 заң шығарушы қолдау көрсетті, ал қажетті көпшілікке екі дауыс жетіспеді. 2006 жылы парламентке енгеннен бері «Әл-Вейфақ» қаржылық және әкімшілік сыбайлас жемқорлық, кемсітушілік сияқты құқық бұзушылықтарға айыпталған адамдарды іздестіру бойынша қадамдар жасады.

2006 жылғы сайлау

"Аль-Вейфак" өзінің сайлауға бойкот жариялаудан бас тартып, 2006 жылғы парламент сайлауына қатысатынын мәлімдеді. Партия 2006 жылдың қарашасында өтетін сайлауда 12-14 орынға ие болады деп үміттенді. Партия әйелдер кандидаттарын ұсынбайтынын жоққа шығарып, бұл айыптауларды "таза болжам" деп атады. Партия, сондай-ақ, Әли Маттар сияқты салафиттер де үкіметтің кандидаттардың сайлау науқанын насихаттау үшін діни уағыздарды қолдануына тыйым салуына қарсылық білдірді. "Аль-Вейфак"тың белгілі діни қайраткері Джассим Аль Хаят: "Бұл тыйымның мәні жоқ, өйткені мешіт адамдардың күнделікті өмірінің ажырамас бөлігі ретінде әрқашан саяси аренаға жақын болды" деді. Салафит депутаты Жасим Аль Саиди партияның 2002 жылғы Конституцияны мойындамайтынын айтып, сайлауға қатысуына тыйым салу үшін үгіт жүргізді. Оның талаптары үкімет тарапынан қабылданбаған кезде, Саиди Әділет министрі доктор Мохаммед Аль Ситриді партияның "алдынан жүргізушісі" және олардың "заңгері" ретінде әрекет етуімен айыптады. Саиди парламенттегі сессияда доктор Аль Ситриге: "Сізді олардың өкілі етіп таңдаған сияқтысыз, өйткені сіз оларды жақсы қорғайсыз" деді. "Аль-Вейфак" мүшелерінің парламенттік сайлау науқаны саяси аренадағы маңызды мәселелерді көтеріп, оларды талқылауға мүмкіндік берді. Мысалы, "Аль-Вейфак" өз науқанында "Бандаргейт" жанжалын кеңінен пайдаланды және оған кінәлілерді анықтап, жазалауға уәде берді. Сонымен қатар, "Аль-Вейфак" сайлау нәтижелеріне қатысты алаңдаушылық білдіріп, сайлау процесінің көптеген аспектілеріне күмән тудырды. Шындығында, сайлау басталмас бұрын алаяқтық пен ашықтықтың жетіспеуі туралы айыптаулар көтерілді. 2006 жылғы парламент сайлауында "Аль-Вейфак" партиясынан түскен 18 кандидаттың 17-сі жеңіске жетті. Бахрейн сайлаушыларының 62%-ы "Аль-Вейфакқа" дауыс берді, олар парламенттің сайланған палатасындағы орындықтардың 42,5%-ын (барлығы 40 орын) иеленді, бұл оларды Бахрейндегі қолдаушылар мен өкілдер саны бойынша ең күшті саяси партияға айналдырды. Бұған қоса, "Аль-Вейфак" либералды кандидатты қолдап, тағы бір орын жеңіп алды.

Парламент блогының 2011 жылы шығуы

2011 жылдың 18 ақпанында «Аль-Вейфак» партиясы Бахрейн көтерілісі кезінде Бахрейн полициясы екі наразыны өлтіргеннен кейін, жалпы саны 40 депутаттың арасындағы 18 депутатынан тұратын парламенттік фракциясын қайтарды.