Кіріспе
Гомбе штатының астанасы, Нигерия Гомбе (Fula: Gelle / Wuro Gombe / ) - Солтүстік-шығыс Нигериядағы Гомбе штатының астанасы, оның шамамен 450 000 халқы бар. Гомбеде негізгі тілдер - хауса және фулфулли, тера және тангале.
Gombe (Fula: Gelle/Wuro Gombe 𞤺𞤫𞥅𞤤𞥆𞤫/𞤱𞤵𞥅𞤪𞤮 𞤺𞤮𞤥𞤥𞤦𞤫) is the capital city of Gombe State, north eastern Nigeria, with an estimated population of around 450,000. The major spoken languages in Gombe are Hausa and Fulfulɗe, Tera and Tangale.
Халық саны
Гомбе штатында фулани халқы тұрады, олар штаттың халқының жартысынан астамын құрайды. Басқа этностық топтарға Болева, Тера, Ваджа және Хауса халықтары жатады.
Саясат
Қазіргі жергілікті үкімет төрағасы - Әлхәли Ашака.
Көлік
Гомбеге Гомбе Лаванти халықаралық әуежайы қызмет көрсетеді, сондай-ақ ұлттық темір жол желісінің шығыс магистральдық желісі мен Гомбе желісінің ортасындағы станция қызмет көрсетеді. 1 ақпанда президент Гудлак Джонатан Гомбе Кафанча Кадуна қалааралық пойыз қызметі "қайта қалпына келтірілді" деп мәлімдеді. "Пойыз қызметінің ашылуы Гомбе және басқа да көршілес мемлекеттердің өсуі мен дамуы үшін маңызды болды" деді. "Көлік министрі Идрис Умар Гомбе Кафанчан Порт Харкорт пен Гомбе Кафанчан Кадуна қалааралық пойыз қызметін ашты".
Мәдениет және білім беру
Гомбе, Гомбе штатының астанасы ретінде, Гомбе штатының атақты университеті (GSU) орналасқан. Университет 2004 жылы губернатор Джанжума Годжедің үкіметі кезінде құрылған. Бұл - штаттағы алғашқы университет. Сонымен қатар, Гомбеде Федералды білім беру колледжі (Техникалық), Гомбе орналасқан. Гомбедегі тағы бір мемлекеттік жоғары оқу орны - Джекадефариде орналасқан Гомбе штатының медбикелер және акушерлер колледжі. Сонымен қатар, Медициналық ғылымдар колледжі де Гомбеде орналасқан. Сонымен қатар, Гомбеде бірқатар мемлекеттік және жеке бастауыш және орта оқу орындары бар, соның ішінде MATRIX International Academy, Gombe Central, Government Science Secondary School, Government Day Secondary School (Pilot) және Pen Resource Academy, олардың ішінде бірнешеуін атап өтсек болады.
Экономика
Гомбе штатының тұрғындары үшін ең басты табыс көзі - ауыл шаруашылығы. Штат бойынша жүгері, қарақұмық, Гвинея жүгері, күріш, мақта, жаңғақ, бұршақ, Бени тұқымы және басқа да азық-түлік және ақшалай өнімдер өсіріледі. Мал шаруашылығы да кең таралған. Тюдун Хаци - Гомбе жергілікті билігінде астық бизнесі дамыған елеулі нарық. Базар жергілікті билік пен жалпы мемлекет үшін үлкен табыс әкеледі. Гомбе қалалық нарығы, хауса тілінде (Баббар kasuwa) деп те аталады, Гомбе жергілікті үкіметінің Хервагана ауданында орналасқан. Мемлекеттің географиялық орналасуы мен достық экономикасы оны кәсіпкерлер, тіпті көршілес мемлекеттердің өз ШОБ-тарын орнатқан сауда аймағына айналдырады. Бұл шағын және орта бизнес көптеген адамдарға жұмыс орындарын ашуға және табыс табуға мүмкіндік береді. Солтүстік-шығыстың орталығында орналасқан Гомбе қаласының ерекше орналасуы оны геосаяси аймақтың барлық жерлерінен және одан тыс жерлерден келген саяхатшылар мен саудагерлердің демалатын және жиналатын танымал жеріне айналдырды. 2008 жылы "Гомбедегі Калтунго бас ауруханасында уға қарсы зауыт құру" және жылан шаққан науқастарға медициналық оқыту беру туралы келісімге қол жеткізілді. Гомбе штатының үкіметі 2009 жылы ауруханаға қосымша 4 миллион теңгелік у-затты тапсырды, себебі жергілікті жерде жылан шаққандар көбейді.
Gombe town's unusual location in the heart of the North East has made it a popular resting and gathering spot for travelers and traders from all over the geopolitical zone and beyond. In 2008 an agreement was reached "to set up anti venom manufacturing plant in Kaltungo General Hospital in Gombe," and provide medical training for snakebite patients. The Gombe State government ordered an additional N4 million in anti venom for the hospital in 2009, due to a local increase in snakebites.
Спорт
Гомбеде жаңа Пантами стадионы орналасқан, ол 12000 адам сыйымдылығы бар спорт кешені, 2010 жылы сол кездегі губернатор Джанжума Годже әкімшілігімен штаттың спорттық өсуіне көмектесу үшін салынған. Ол бұрынғы Абубакар Умар мемориалдық стадионының орнына келді және 2017 жылғы Нигерия премьер-лигасының жүлдегері (баскетбол) Гомбе Юнайтед ФК мен Гомбе Буллс клубының үйі болып табылады.
Боко Харам
Гомбеде 2010 жылдың ортасында бірнеше рет шабуыл жасалған, онда "Боко Харам" джихадистік тобының көтерілісі болды. 2014 жылдың 22 желтоқсанында автобус аялдамасында болған жанкешті бомбалық шабуылда 20 адам қаза тапты. 2015 жылдың 1 қаңтарында шіркеуде жаңа жыл мерекесінде өткен ғибадатқа жанкешті бомба шабуыл жасап, бірнеше адамды жарақаттады. 2015 жылдың 14 қаңтарында Гомбе мешітінде жанкешті бомбалаушы екі адамды өлтіріп, 14 адамды жарақаттады. 2015 жылдың 2 ақпанында президент Гудлак Джонтанданың сайлау науқанынан бірнеше минут өткен соң, жанкешті әйел бомбаға толып, бір адам қаза тауып, он сегіз адам жарақат алды. Алдыңғы күні қалада екі жарылыс болып, бес адам қаза тапты. Жергілікті тұрғындар "Гомбеді қорғау үшін бақылау бекеттерін құрды" деп хабарлайды BBC.