Кіріспе

1955 елінің тұрақты бейтараптығын жариялайтын Австрия заңы Бейтараптық декларациясы (Neutralitätserklärung) - Австрия Парламентінің елін тұрақты бейтарап деп жариялаған декларациясы. Ол 1955 жылы 26 қазанда парламент конституциялық актісі ретінде, яғни Австрия Конституциясының бөлігі ретінде қабылданды. Австрияның мемлекеттік келісімінен кейін Федеративтік парламент мәжілісінің қарары бойынша Австрия "өзінің тұрақты бейтараптығын" жариялады. Бұл заңның екінші бөлімінде: "Австрия болашақта ешқандай әскери одаққа қосылмайды және өз аумағында шетелдік әскери базалардың құрылуына жол бермейді", - делінген.

Тарих

Аустрия Республикасы декларацияны ресми түрде ерікті түрде жариялады. Саяси тұрғыдан алғанда, бұл 1945-1955 жылдар аралығында Кеңес Одағы, АҚШ, Ұлыбритания және Франция тарапынан одақтас оккупацияның тікелей салдары болды, сол жылы 15 мамырдағы Австрия мемлекеттік келісім-шарты бойынша ел босатылды. Егер Австрия одақтас әскерлер елден кеткеннен кейін бейтараптығын жариялауға міндеттенмеген болса, Кеңес Одағы Мемлекеттік келісімге келіспейтін еді. 1955 жылдан бері бейтараптық Австрияның ерекшелігі болып табылады. 2022 жылдың наурызындағы сауалнамада 76% Австрияның бейтарап болуын, ал 18% НАТО-ға қосылуын қолдағанын көрсетті. Австрияның Еуропалық Одаққа (немесе оның алдыңғы ұйымдарына) мүшелігі Австрияның бейтараптығына деген міндеттемесіне байланысты даулы болды. Австрия 1995 жылы Финляндия мен Швециямен бірге блокка қосылды, олар да өзінің бейтараптығын жариялады. 1995 жылы Австрия НАТО-ның "Бейбітшілік үшін серіктестік" бағдарламасына Ресейден кейін ғана қосылды. 2023 жылдың наурызында Бостандық партиясының саясаткерлері Украина президенті Владимир Зеленскийдің Ресейдің Украинаға басып кіргенінің 400-ші күні Австрия парламентіне айтқан сөзінен шығып кетті. Олар бұл сөз Австрияның бейтараптығын бұзады деп, үстелдеріне "бейтараптыққа орын" және "бітімге орын" деген жазулар қалдырды. 2023 жылы Австрия 2022 жылы Украинаға Ресейдің басып кіруіне қарсылық ретінде құрылған Еуропалық Sky Shield бастамасына қосылды. Бұл жоба Еуропаның зымыраннан қорғаныс жүйесін қаржыландыруға мүмкіндік береді. Үкімет өздерінің ресурстары басқа елдермен біріктіріліп жатқандықтан, бұл олардың бейтараптығын бұзу емес деп дәлелдеді.