Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Обсерватория Лунд обсерваториясы - Лунд университетінің астрономия кафедрасының ресми ағылшынша атауы, қазіргі уақытта физика кафедрасы басқаратын астрономия немесе басқа да ғарышпен байланысты ғылыми-зерттеу жобалары шеңберінде зерттеу желісі ретінде қолданылады. 1867-2001 жылдар аралығында "Лунд обсерваториясы" обсерватория ғимаратының атауы болды, ол қазір "Лунд ескі обсерваториясы" деп аталады. 2023 жылға дейін Лунд обсерваториясы 2023 жылға дейін Лунд университетінің астрономия және теориялық физика кафедрасының құрамына кірді, ол кафедра таратылды және оның қызметкерлері көбінесе физика кафедрасына ауыстырылды. Ол Швецияның Лунд қаласында орналасқан.
Observatory
Lund Observatory was the official English name for the astronomy department at Lund University, and is currently used as a network of researchr within astronomy or other space related research projects, administered by the Department of Physics. Between 1867 2001 "Lund Observatory" was also the name of the Observatory building, which is now referred to as the "Lund Old Observatory". Prior to 2023, Lund Observatory was part of the Department of Astronomy and Theoretical Physics at Lund University until 2023, when that department was dissolved and its staff mostly transferred to the Department of Physics. It is located in Lund, Sweden.
Тарих
Бұл мекеме 1749 жылы құрылған, бірақ оған дейін 1672 жылы астрономия профессоры Андерс Споль (Андерс Цельсийдің атасы) салған обсерватория болды, ол 1676 жылы Лунд шайқасында қираған болатын. 1867 жылғы ескі обсерватория ортағасырлық қала шекарасынан тыс жердегі мәдени мұра қорғалған обсерваториялық паркте орналасқан. Департамент 2001 жылы осы үй-жайларды Лунд университетінің солтүстік кампусындағы жаңа ғимаратқа көшірді, ол 2001 жылы ашылды, жақын маңдағы ескі су мұнарасын астрономиялық байқаулар үшін жаңа орын ретінде пайдаланды. Лундта бес ғасыр бойы астрономияның тарихы туралы "Lundaögon mot stjärnorna" кітабында баяндалады
The institution was founded in 1749, but was preceded by an observatory built by astronomy professor Anders Spole (the grandfather of Anders Celsius) in 1672, which was destroyed at the Battle of Lund in 1676. The now old observatory from 1867 is located in a cultural heritage protected observatory park just outside the medieval city boundaries. The department left these premises in 2001 for a new building on the northern campus of Lund University, inaugurated in 2001, using the nearby old water tower as their new location for astronomical observations. The history of astronomy in Lund through five centuries is told in the book Lundaögon mot stjärnorna
Іс-шаралар
Бүгінгі күні Лунд обсерваториясының ғылыми-зерттеу қызметі бақылау және теориялық астрофизикаға бағытталған. Бұл салалар галактиканың пайда болуы мен эволюциясын, экзопланеталарды зерттеуді, зертханалық астрофизиканы, жоғары энергиялы астрофизиканы, жұлдыз шоғырларын және астрометрияны (Гиппаркос пен Гайя) қамтиды.
Today Lund Observatory research activity focuses on observational and theoretical astrophysics. Areas covered include galaxy formation and evolution, exoplanet research, laboratory astrophysics, high energy astrophysics, star clusters, and astrometry (Hipparcos and Gaia).
Құс жолының Лунд панорамасы
20 ғасырдың ортасына қарай Швециядағы Лунд обсерваториясының астроном профессоры Кнут Лундмарк екі инженер Мартин Кескула мен Татьяна Кескуланы бақылады, олар сүт жолының бұрын-соңды болмаған суреті үшін шамамен 7000 жеке жұлдыздың орналасуын мұқият картаға түсірді. Картаны жасау үшін екі жыл қажет болды (1955 жылы аяқталды), оның өлшемдері бойынша , және ол Құс жолының Лунд панорамасы деп аталады.
Towards the middle 20th century astronomer professor Knut Lundmark, of the Lund Observatory in Sweden, supervised the two engineers Martin Kesküla and Tatjana Kesküla who painstakingly mapped the positions of about 7000 individual stars to create an unprecedented drawing of the Milky Way. The map took two years to complete (it was completed in 1955), measures by , and is known as the Lund Panorama of the Milky Way.
Лунд университетінің планетарийы
Департамент Ваттенхален ғылыми орталығында планетарий жүргізеді. Планетарий 1978 жылы қазіргі ескі обсерватория деп аталатын жерде ашылды. Бұл сайтта 1988 жылы швед Нобель сыйлығының лауреаты Гарри Мартинсон жазған эпикалық ғылыми-фантастикалық поэма "Аниараның" алғашқы планетарий нұсқасының премьерасы өтті. 2001 жылдан бастап 2010 жылы Vattenhallen-дің ашылуына дейін планетарий қаланың ескі су мұнарасында орналасқан.
The department runs a planetarium in Vattenhallen Science Center. The planetarium started in 1978 in what is now called the Old Observatory. This site saw the premiere of the first planetarium version of Aniara, the epic sci fi poem written by Swedish Nobel laureate Harry Martinson, in 1988. Between 2001 and the inauguration of the Vattenhallen in 2010 the planetarium was housed in the city's old water tower.