Страсбург астрономиялық обсерваториясының тарихы мен қазіргі жағдайы

Страсбург обсерваториясы: тарихы, құрылысы, астрономдар есімдері. 1673 жылдан бастау алып, қазіргі жағдайына дейінгі астраномиялық зерттеулер орталығы.

Кіріспе

Страсбург обсерваториясы – Францияның Страсбург қаласындағы астрономиялық обсерватория.

Тарих

Бұл обсерватория іс жүзінде Страсбургтің үшінші обсерваториясы: біріншісі 1673 жылы қаланың төңірегіндегі мұнаралардың бірінде салынды (астроном Юлиус Райхелт оның құрылысына елеулі үлес қосты), ал екіншісі 1828 жылы Академия ғимараттарының шатырына орнатылды. 1870–1871 жылдардағы Франко-прусс соғысынан кейін Страсбург қаласы Германия империясының құрамына кірді. Страсбург университеті 1872 жылы қайта құрылды, ал 1875 жылы Нойштадт ауданында жаңа обсерваторияның құрылысы басталды. Басты құрал – 50 см-лік Репсольд рефракторы болды, ол 1880 жылы алғашқы жарық көрді (қараңыз, Ұлы рефрактор). Ол кезде бұл Германия империясының ең ірі құралы еді. 1881 жылы Астрономиялық қоғамның тоғызыншы жалпы жиналысы ресми ашылуды атап өту үшін Страсбургте өтті. Обсерватория орны бақылау мүмкіндіктеріне қарағанда, негізінен оқу және саяси мақсаттар үшін таңдалды. Бұл жер төменде жатқандықтан, жиі тұманға толып тұратын. 1914 жылға дейінгі кезеңде персонал жеткіліксіз болғандықтан құралдарды тиімді пайдалану мүмкін болмады, сондықтан Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейін аз ғылыми зерттеулер жарияланды. Негізгі бақылаулар кометалар мен өзгеретін жұлдыздарға қатысты болды. 1909 жылдан кейін құралдар екі жұлдызды бақылау және тұмандықтардың фотометриясын жүргізу үшін де қолданылды. Қазіргі уақытта обсерватория астрономиялық ақпаратты жинау және тарату үшін дерекқор – Centre de données astronomiques de Strasbourg-қа үй иесі болып табылады. Оған SIMBAD (астрономиялық объектілерге анықтамалық деректер базасы), VizieR (астрономиялық каталогтар қызметі) және Aladin (интерактивті аспан атласы) кіреді. Ғимараттың қазіргі заманғы қосымшасы 2023 жылға дейін Страсбург планетариумын орналастырды, содан кейін жақын жерде үлкен әрі заманауи планетарий ашылды. Обсерваторияны Страсбург университетінің ботаникалық бағы қоршап тұр. Обсерваторияның күмбезделген жертөлесінде университет басқаратын мұражай орналасқан. "Жұлдыздар криптасы" ("Crypte aux étoiles") деп аталатын бұл мұражайда ескі телескоптар және сағаттар, теодолиттер сияқты басқа да көне астрономиялық құралдар қойылған.

This observatory is actually Strasbourg's third observatory: the first was built in 1673 on one of the city's surrounding towers (the astronomer Julius Reichelt notably played a role in its establishment), and the second in 1828 on the roof of the buildings of the Academy. Following the Franco Prussian War of 1870–1871, the city of Strasbourg became part of the German Empire. The University of Strasbourg was refounded in 1872, and a new observatory began construction in 1875, in the Neustadt district. The main instrument was a 50 cm Repsold refractor, which saw first light in 1880 (see Great refractor). At the time this was the largest instrument in the German Empire. In 1881, the ninth General Assembly of the Astronomische Gesellschaft met in Strasbourg to mark the official inauguration. The observatory site was selected primarily for instruction purposes and political symbolism, rather than the observational qualities. It was a low lying site that was prone to mists. During the period up until 1914, the staff was too small to work the instruments and so there was little academic research published prior to World War I. The main observations were of comets and variable stars. After 1909, the instruments were also used to observe binary stars and perform photometry of nebulae. The observatory is currently the home for the Centre de données astronomiques de Strasbourg, a database for the collection and distribution of astronomical information. This includes SIMBAD, a reference database for astronomical objects, VizieR, an astronomical catalogue service and Aladin, an interactive sky atlas. The modern extension of the building used to house the Planétarium de Strasbourg until 2023, and the opening of a larger and more modern planetarium in the vicinity. The observatory is surrounded by the Jardin botanique de l'Université de Strasbourg. In the vaulted basement below the observatory, a university administered museum is located. Called Crypte aux étoiles ("star crypt"), it displays old telescopes and other antique astronomical devices such as clocks and theodolites.