Уппсала астрономиялық обсерваториясы – Швециядағы ең көне обсерватория. 1741 ж. құрылған, астрономия тарихы 1480-жылдарға дейін жетеді. Андерс Цельсий зерттеулер жүргізген.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Уппсала астрономиялық обсерваториясы (UAO, Astronomiska observatoriet i Uppsala) – Швециядағы ең көне астрономиялық обсерватория. Ол 1741 жылы құрылған, бірақ 1593 жылдан бері Уппсала университетінде астрономия кафедрасы болған және университет архивінде 1480 жылдарға дейінгі астрономия бойынша лекция жазбалары сақталған. 18 ғасырда Андерс Цельсий мұнда зерттеу жұмыстарын жүргізіп, 1741 жылы алғашқы обсерваторияны салған. Цельсий университет консисториясынан Уппсаланың орталығындағы ортағасырлық үлкен тас үйді сатып алуға рұхсат алды, содан кейін үйдің шатырында обсерватория салдырды. Цельсий осы үйде жұмыс істеп, жеке тұрғын үйі ретінде де пайдаланды. Бұл обсерватория 1853 жылға дейін, қазір "ескі обсерватория" деп аталатын жаңа обсерватория салынғанға дейін қолданыста болды. Цельсий үйі қазіргі заманғы сауда көшесіндегі сирек сақталған ескі ғимараттардың бірі болып табылады, бірақ шатырдағы обсерватория 1857 жылы бұзылыпты. 19 ғасырда Андерс Йонас Ангстрем обсерваторияның меңгерушісі болды және астрономия, физика және оптика салаларында тәжірибелер жүргізді. Оның ұлы Кнут Ангстрем де обсерваторияда күн сәулесін зерттеумен айналысты. 2000 жылы обсерватория Ғарыш физикасы институтымен бірігіп, Астрономия және ғарыш физикасы факультетін құрды және Ангстрем зертханасына көшіп өтті. 2008 жылы тағы бір бірігу нәтижесінде Физика және астрономия факультеті құрылды, ал Астрономия және ғарыш физикасы оның бөлімшесіне айналды. Уппсаладағы нысандардан басқа, обсерватория Швециядағы Квистаберг обсерваториясын және Австралиядағы Сайдинг Спринг обсерваториясындағы Уппсала Оңтүстік станциясын да ұстап тұр. Обсерваторияда жылдар бойы жүргізілген зерттеулерге жұлдыздық параллакстар, жұлдыздық статистика, галактикалық құрылым, сыртқы галактикалар, жұлдыздық атмосфералар және Күн жүйесін зерттеу кіреді.
The Uppsala Astronomical Observatory (UAO), Astronomiska observatoriet i Uppsala) is the oldest astronomical observatory in Sweden. It was founded in 1741, though there was a professorial chair of astronomy at the University of Uppsala from 1593 and the university archives include lecture notes in astronomy from the 1480s. In the 18th century, Anders Celsius performed his research there and built the first observatory proper in 1741. Celsius got the university consistory to buy a large stone house of medieval origin in central Uppsala, where he had an observatory constructed on the rooftop. Celsius both worked and had his personal living quarters in the house. This observatory remained in use until the new observatory, now known as the "old observatory", was built in 1853. The Celsius house itself remains as one of few older buildings on a modern shopping street, but the observatory on the roof was demolished in 1857. In the 19th century Anders Jonas Ångström was keeper of the observatory and conducted his experiments in astronomy, physics and optics there. His son, Knut Ångström, also conducted research on solar radiation at the observatory. In 2000 the observatory merged with the Institute of Space Physics to form the Department of Astronomy and Space Physics and moved to the Ångström Laboratory. In 2008, another merger resulted in the Department of Physics and Astronomy, Astronomy and Space Physics becoming one of its divisions. In addition to facilities in Uppsala, the observatory maintains the Kvistaberg Observatory in Sweden and the Uppsala Southern Station at the Siding Spring Observatory in Australia. Research at the observatory over the years includes stellar parallaxes, stellar statistics, galactic structure, external galaxies, stellar atmospheres and Solar System research.