Кіріспе

Томас Бакланд Джеффри (5 ақпан 1845 – 2 сәуір 1910) – АҚШ-қа эмиграциялаған британдық. Ол "Гормулли және Джеффри" компаниясын бірлесіп құрды, бұл компания "Рэмблер" велосипедін шығарды. Велосипедтер мен алғашқы автомобильдерге шиналарды орнату үшін кеңінен қолданылған "клинчер" дөңгелек жиегін ол өнертапты. 1900 жылы ол автомобильдер жасау үшін "Томас Б. Джеффри" компаниясын құрды, қайтадан "Рэмблер" тауарлық белгісін пайдаланды.

Ерте өмір

Джеффри 1845 жылдың 5 ақпанында Англияның Девон графтығындағы Стоук Дамерел қаласында, 3 Милл Плезант мекенжайында Томас Хельер мен Элизабет (Бакланд) Джеффри отбасында дүниеге келді. Он алты жасында ол "математикалық құралдар жасаушы" болып жұмыс істеді. Он сегіз жасында ол Америка Құрама Штаттарына эмиграциялап, Чикаго қаласына қоныстанды, онда "телескоптар өндірісімен айналысты". Кейін ол патент бюросы үшін модельдер жасаумен шұғылданды.

Велосипед өндірушісі

1879 жылы Джеффри Р. Филипп Гормуллимен бірге «Гормулли және Джеффри» өндірістік компаниясын құрып, «Рамблер» велосипедін шығара бастады. Джеффри – өзінің серіктесі Р. Филипп Гормуллимен бірлесе «Рамблер» велосипедтерін жасап, сатқан өнертапқыш және велосипед өндіруші болды. Олар 1878 жылдан 1900 жылға дейін Чикагодағы «Гормулли және Джеффри» өндірістік компаниясы арқылы велосипедтерді өндірді. «Рамблер» бұл кезде сападан гөрі төмен бағаға басымдық берілгенде де құрметті машина болып саналды. Оның корпусы буындардағы беріктікті арттыру үшін кеңейтілген металл құбырлардан жасалған, ал буындар балқытылған мысқа батыру арқылы біріктірілген. Бұл технологиялар «Гормулли және Джеффри» мен «Рамблер» американдық велосипед компаниясының (немесе Велосипед трестінің) атына айналғаннан кейін де қолданыла берді, бірақ бұл компания барлық өнімдерінде ең жақсы өндіріс сапасын ұстамады. 1900 жылға қарай «Гормулли және Джеффри» елдегі екінші ірі велосипед өндірушісіне айналды, ал Джеффри пневматикалық шиналарды қолдануға мүмкіндік берген «клинчер» дөңгелегін жасауымен танылды. Джеффри мен Гормулли осы саладағы пионерлер еді.

Клинчерлік жиектің өнертабысы

Dunlop-тың бастапқы пневматикалық дөңгелектері дөңгелек жиегіне оралғандықтан, оларды күтуге қиындық туды. Мәселе дөңгелекті дөңгелекке сенімді түрде бекіту болды, сонымен қатар оны қызмет көрсету үшін оңай алып тастауға мүмкіндік беру қажет еді. Бұл аттың пішінді шегелері мен басқа да өткір бөлшектердің жолдарда көп кездесетін дәуір болды, сондықтан дөңгелектерді әдетте әр 100 миль сайын жөндеу қажет болатын. 1889 жылдан 1895 жылға дейін дөңгелектерді дөңгелектерге бекітудің әртүрлі әдістері бойынша көптеген патенттер тіркелді. Джеффри дөңгелек жиегіндегі арналарға кіріп тұратын қатты резеңке қаптамалармен дөңгелекке бекітілген жақсартылған дөңгелек ойлап тапты. Бұл "Клинчер" дөңгелегі деп аталды. Джеффри 1892 жылы барлық клинчер дөңгелектерінің алғашқы нұсқасына патент алды (АҚШ патенті 466,789). 1900 жылдан 1913 жылға дейін клинчер дөңгелектері (қазір де кейбір велосипедтерде қолданылады) АҚШ автомобильдерінде ең көп қолданылатын дөңгелек түрі болды. Уильям Эрскин Бартлетт Ұлыбританияда ұқсас клинчер технологиясын патенттеді, ал тиісті патенттер британдық компаниялардың АҚШ-та және керісінше өндіріс жүргізуіне кедерес келтірді. 1903 жылы G&J компаниясы Clincher Tire Manufacturer's Association (Клинчер дөңгелек өндірушілер қауымдастығы) құрды, олар өздерінің патенттерін дөңгелек компанияларына лицензиялау үшін пайдаланды. CTMA Goodyear және Firestone компанияларының жаңадан пайда болуына қарсы болды, бұл компанияларды барлық заманауи автомобиль дөңгелектерінің негізі болып табылатын "түзу бүйірлі" дөңгелектерді әзірлеуге итермеледі. Түзу бүйірлі дөңгелектің алғашқы нұсқасын 1890 жылы Чарльз Кингстон Уэлч ойлап тапқан. 1906 жылы CTMA G&J патентіне қатысты патенттік құқық бұзушылыққа байланысты сот ісін ұтып алып, АҚШ нарығын басқа клинчер дөңгелек өндірушілерге ашты. 1917 жылы CTMA өзінің атын Tire and Rim Association (Дөңгелек және дөңгелек жиегі қауымдастығы) деп өзгертті, және бұл ұйым әлі күнге дейін дөңгелектер мен дөңгелек жиектері стандарттарын қамтитын жылдық жылнама жариялап келеді.

Автомобиль өндірушісі

Джеффри Америкада автомобильге қызығушылық танытқан алғашқы адамдардың бірі болды және 1897 жылы ол алғашқы "Рэмблер" моторлы көлігін жасады. Ол рульдік басқаруға және орындықтың астына орнатылған қозғалтқышпен жұмыс істеді.

1900 жылғы "Рэмблер Стенхоуп" моделі Мэдисон Сквер Гарденде Нью-Йорктегі алғашқы Ұлттық автошоуда көрсетілді. Бұл 1900 жылдың 3 қарашасында басталып, бір аптаға созылған, 160 түрлі көлікті көруге 48 000 төлемақылы келушіні тартқан алғашқы ұлттық автомобиль көрмесі болды. Шоуда көрме алаңдарының айналасында 20 фут (6 метр) енді жолда жүргізу және маневрлеу көрсетілді. Джеффри 1910 жылы Италиядағы Помпей қаласында демалыс кезінде қайтыс болды. Оның қайтысынан кейін оның ұлы Чарльз Т. Джеффри автомобиль брендін құрылтайшының құрметіне "Рэмблер"-ден "Джеффри"-ге өзгертті.

Мұра

1916 жылы Джеффри отбасы өндіріс бизнесін Чарльз В. Нэшке сатты, ол компанияны Nash Motors деп атап, өнімдерін және өндірісін едәуір кеңейтті. Нэш сонымен қатар Rambler автомобиль таңбасын қайта енгізді, ал өнім желісі Нэш және Хадсон бірігіп American Motors Corporation құрғаннан кейін де жалғасты, бұл компания Rambler атауын 1970 жылдарға дейін АҚШ және шетелдік нарықтарда сақтап келді.

Уақыт шкаласы

1878 жылы Джеффри Филипп Гормуллимен серіктес болып, Иллинойс штатының Чикаго қаласында Гормулли мен Джеффри өндіріс компаниясын құрады. 1892 жылы Джеффри «Клинчер» доңғалағын ойлап тапты. 1897 жылы Джеффри G&J компаниясының сәтті велосипедтер желісінде бұрын қолданылған «Rambler» атауын пайдалана отырып, артқы қозғалтқышты «Rambler» прототипін жасады. 1899 жылы 1899 жылғы Чикаго халықаралық көрмесі мен турниріндегі жағымды пікірлер және Нью-Йорктегі алғашқы Ұлттық автомобиль көрмесі Джеффрилерді автомобиль бизнесіне кіруге ынталандырды. 1900 жылы Джеффри G&J-дегі үлесін American Bicycle Company компаниясына сатты. 1900 жылдың 6 желтоқсанында Томас Б. Джеффри G&J-дегі үлесін сатудан түскен қаражатқа құлаған Sterling Bicycle Co. компаниясының Кеношадағы зауытын 65 000 долларға сатып алу туралы келісімді аяқтады. 1901 жылы тағы екі прототип – А және В модельдері жасалды. 1902 жылы алғашқы өндірістік «Rambler» көліктері – 750 долларлық C модельді ашық runabout және 850 долларлық D модель (бірдей көлік, бірақ бүктелетін шатыры бар) шығарылды. Екеуі де 8 ат күшіне, 98 куб. дюймге және 1 цилиндрлі қозғалтқышпен жабдықталған, ал қозғалтқыш орындықтың астына орнатылған. Сонымен қатар, екеуі де оң жақтан басқарылатын рульмен жабдықталған (сол кезде бұл жаңа ұғым еді). Бірінші жылғы өндіріс көлемі 1500 дананы құрады, бұл Джеффриді Olds Motor Works компаниясынан кейінгі екінші ірі автомобиль өндірушісі етті. 1910 жылдың 21 наурызында Томас Б. Джеффри Италияның Помпей қаласында демалыс кезінде қайтыс болды. 1910 жылдың 10 маусымында Чарльз Т. Джеффри отбасылық автомобиль бизнесін 3 миллион долларлық акционерлік қоғам ретінде тіркеді. 1914 жылы Чарльз Т. Джеффри Томас Б. Джеффридің құрметіне «Rambler» атауын «Jeffery» лақап атымен ауыстырды. 1915 жылы Чарльз Т. Джеффри Ирландия жағалауында «Люзитания» кемесінің қазасына аман қалды.