Кіріспе
Жапондық велосипед бөлшектері, балық аулау және қайық есу жабдықтарын өндіретін Shimano, Inc. (株式会社シマノ) компаниясы, бастапқыда Shimano Iron Works (島野鉄工所) деп аталған, кейін Shimano Industries, Inc. (島野工業株式会社) болып өзгерген, велосипед бөлшектері, балық аулау және қайық есу жабдықтарын өндіретін жапондық көпұлтты компания. 2005 жылға дейін гольф жабдықтарын, ал 2008 жылға дейін сноуборд жабдықтарын да өндірген. Іргесін қалаушы Шозабуро Шиманоның (島野庄三郎, 1894–1958) есімімен аталып, Осака префектурасының Сакай қаласында орналасқан. Компанияның 32 біріктірілген және 11 біріктірілмеген еншілес компаниясы бар. Негізгі өндіріс орналасқан жерлер: Куншань (Қытай), Малайзия және Сингапур. 2017 жылы Shimano компаниясының таза кірісі 3,2 миллиард АҚШ долларын құрады, оның 38%-ы Еуропаға, 35%-ы Азияға және 11%-ы Солтүстік Америкаға тиесілі. Велосипед бөлшектерінің үлесі 80%, балық аулау құралдарының үлесі 19%, ал қалған өнімдердің үлесі 0,1% болды. Компания акциялары биржада саудаланып, 93 миллион акциясы болады. Сондай-ақ, Shimano UCI World Tour-дың көп бөлігіне ресми бейтарап қолдау көрсетеді.
Shimano, Inc. (株式会社シマノ), originally Shimano Iron Works (島野鐵工所) and later Shimano Industries, Inc. (島野工業株式会社), is a Japanese multinational manufacturing company for cycling components, fishing tackle and rowing equipment, who also produced golf supplies until 2005 and snowboarding gear until 2008. Named after founder Shozaburo Shimano (島野庄三郎, 1894–1958) and headquartered in Sakai, Osaka Prefecture, the company has 32 consolidated and 11 unconsolidated subsidiaries, with the primary manufacturing plants based in Kunshan (China), Malaysia and Singapore. In 2017, Shimano had net sales of US $3.2 billion, 38% in Europe, 35% in Asia, and 11% in North America. Bicycle components represented 80%, fishing tackle 19%, and other products 0.1%. The company is publicly traded, with 93 million shares of common stock outstanding. They are also the official neutral support for most of the UCI World Tour.
Велоспорт
Shimano компаниясының дүниәжүзілік велосипедтік компоненттер нарығының құны бойынша шамамен 70–80%-ын құрайтыны бағаланады. Оның өнімдеріне жол, тау, трек және гибридтік велосипедтерге арналған жетек, тежегіш, доңғалақ және педаль компоненттері кіреді. Компоненттердің ішінде жетектер мен тізбектік жұлдызшалар, төменгі кронштейндер, тізбектер, артқы тізбектік жұлдызшалар мен кассеталар, алдыңғы және артқы доңғалақ орталықтары, жылдамдық ауыстыру тұтқалары, тежегіштер, тежегіш тұтқалары, кабельдер және алдыңғы және артқы ауыстырғыштар бар. Shimano Total Integration (STI) – Shimano-ның жол велосипедтері үшін біріктірілген ауыстыру және тежегіш тұтқалары. Итальяндық Campagnolo және АҚШ-та орналасқан SRAM компаниялары Shimano-ның велосипедтік нарықтағы негізгі бәсекелестері болып табылады. 1970 жылдардағы АҚШ-тағы велосипедтік жарылыс еуропалық велосипедтік компоненттер өндірушілерінің қуатын асып кеткен кезде, жапондық SunTour және Shimano өндірушілері тез арада бос орынды толтыруға кірісті. Екі компания да нарықтың барлық баға диапазондарына арналған өнімдер ұсынса, SunTour жоғары деңгейдегі өнімдер үшін қолданыстағы жүйелерді және дизайнды жетілдіруге, ал Shimano бастапқыда негізгі жүйелерді қайта қарауға және Positron ауыстыру (индекстік ауыстырудың алға құрылғысы) және төменгі деңгейдегі алдыңғы бос дөңгелек жүйелері сияқты жаңалықтарды енгізуге көбірек назар бөлді. 1980 жылдары Shimano техникалық жаңалықтарды және төмен бағаларды ұсынғанда, дәстүрлі еуропалық компоненттер өндірушілері нарықтағы маңызды үлесін жоғалтты. Осы кезеңде, жаңалықтарды нарықтың қымбат сегментінде енгізу және жаппай өндіріске көшу үшін тұтынушылар сұранысына және масштабты экономикаға сүйенудің жалпы маркетингтік тәсіліне қарамастан, Shimano және SunTour (аздау дәрежеде) велосипед нарығының төменгі сегментінде жаңа технологияларды енгізді, арзан және көбінесе ауыррақ және аз беріктігі бар материалдар мен технологияларды пайдаланды, оларды төменгі нарық сегменттерінде орнатып, ғана жоғары сегментке жылжытты. 1980–1983 жылдары Shimano үш топты "AX" технологиясымен ұсынды: Dura Ace және 600 (жоғары деңгейдегі) және Adamas (төменгі деңгейдегі). Бұл компоненттердің ерекшеліктері: аэродинамикалық стиль, орталықтан тартылатын тежегіштер, жасырын кабельдермен тежегіш тұтқалары және эргономикалық педальдер. 1985 жылға қарай Shimano жаңалықтарды тек ең жоғары сапалы деңгейде (жол велосипедтері үшін Dura Ace және тау велосипедтері үшін XT) енгізді, содан кейін технология дәлелденгеннен және қабылданғаннан кейін төменгі өндіріс деңгейлеріне дейін түсірді. Жаңалықтардың ішінде индекстік ауыстыру (1984 жылы ұсынылған Shimano Index System, SIS), бос дөңгелектер, екі біліктегі тежегіштер, 8, 9, 10 жылдамдықты жетек жүйелері және ауыстырғыштар мен тежегіштердің интеграциясы бар. Сондай-ақ, бұл компоненттер тек басқа Shimano компоненттерімен бірге дұрыс жұмыс істейтін еді; мысалы, оның артқы ауыстырғыштары дұрыс Shimano жылдамдық ауыстыру тұтқаларымен, кабельдерімен, бос дөңгелектерімен және кассетасымен қолданылуы керек. SunTour бұған жете алмады, бірақ 1980 жылдардың соңына қарай олар технологиялық және коммерциялық жарыста жеңіліп қалды, ал Shimano әлемдегі велосипедтік компоненттердің ең ірі өндірушісіне айналды. 1990 жылдары дамыған Shimano-ның нарықтағы үстемдігі кейбір сыншылардың Shimano-ның монополиялық ниеттері бар нарықтағы қатыгездікке ұшырағаны туралы пікірге келді. Бұл көзқарас Shimano барлық компоненттерін біріктіруге бағытталғандығына негізделген, нәтижесінде Shimano компоненттері қолданылса, бүкіл велосипед сәйкес Shimano компоненттерінен жасалуы керек. Балама пікір бойынша, велосипед компоненттерінің құрамын бақылау арқылы Shimano сияқты өндіруші өзінің өнімінің қаншалықты жақсы жұмыс істейтінін бақылай алады. Shimano-ның негізгі бәсекелестері (Campagnolo және SRAM) да компоненттерді араластыру және үйлестіру мүмкіндігін шектейтін эксклюзивті дизайнды жасады. 2003 жылы Shimano тау велосипедтеріне "Dual Control" жүйесін енгізді, онда жылдамдық ауыстыру механизмі тежегіш тұтқаларына біріктірілген. Бұл жаңалық даулы болды, өйткені гидравликалық дискілі тежегіштер үшін екі рет басқаруды интеграцияланған ауыстырып пайдалану Shimano гидравликалық дискілі тежегіштерін қолдануды талап етті, бұл бәсекелестерді нарықтың премиум сегментінен шығарды. Алайда, 2007 жылғы өнімдер желісімен Shimano интеграцияланған "Dual Control" компоненттерінен басқа, Shimano жылдамдық ауыстыруын басқа брендті дискілі тежегіштермен пайдалануды қалайтын жүргізушілерді қанағаттандыру үшін жеке тежегіш және жылдамдық ауыстыру компоненттерін қайта қолжетімді етті. 1990 жылы Shimano Shimano Pedaling Dynamics (SPD) педальдерінің және сәйкес келетін аяқ киімдерінің қатарын ұсынды, ол аяқ киімдерді жүру үшін пайдалануға мүмкіндік береді. Аяқ киімдердің табанында кішкентай тіреуіштерді орнатуға арналған ойыс бар, сондықтан олар ілгекті болып тұрады, ал дәстүрлі индекстік жол педальдері тегіс табандары бар үлкен ілгекті тіреуіштермен жол аяқ киімдері үшін жасалған, олар жүру үшін қолайсыз. SPD қатары, басқа да жолдан тыс жақсартулармен қатар, табиғи табанға ұқсас жүргізуге ыңғайлы тіреуіштермен қолдануға арналған. SPD педальдері мен аяқ киімдері бұл сектордағы нарық стандарты ретінде орнықты, бірақ көптеген басқа өндірушілердің де лайға бітуге бейім немесе реттеуге оңай болатын баламаларын жасады. Алайда, SPD-нің бұл сектордағы үстемдігі басқа педаль өндірушілерінің педальдерін Shimano аяқ киімдерімен пайдалануға болатындай етіп жасауына себеп болды, сондай-ақ тау велосипеді аяқ киімдерін өндірушілер өз аяқ киімдерін "Shimano SPD" үйлесімді етіп жасады. SPD екі түрін жасады – стандартты SPD педальдерімен үйлесімсіз және кейбір аяқ киімдермен үйлесімсіз жол тіреуіштері – SPD R және SPD SL. SPD R енді қолданылмайтын педаль стандарты. SPD SL негізінен стандартты Look индекстік педаль жүйесінің көшірмесі. Онда кең, бір жақты платформа және Look үш болтты тіреуішімен үйлесімді үшбұрышты тіреуіш бар.
Shimano өнімдері
Атауы Сипаттамасы "Shimano Alfine" Alfine 700 – 8 немесе 11 жылдамдықты, 1700 граммнан кем салмақты ішкі берілісті хаб (қосалқы компоненттер кірмейді). Өнім 2010 жылы нарыққа ұсынылды. Ол 11 жылдамдыққа дейін ұсынатын төрт сатылы планетарлық сериядан тұрады. "Biopace" – Shimano компаниясының 1983-1993 жылдар аралығында өндірілген жұмыртқа пішіндес велосипед тізбектік сақинасының тіркелген атауы. Biopace тізбектік сақиналары дөңгелек емес, бірақ дәстүрлі овалды тізбектік сақиналардың ең үлкен тиімді берілісі төмен соққымен сәйкес келетінінен айырмашылығы, Biopace сақиналары солай бағытталған, тізбектік сақинаның тиімді диаметрі енді кранктардың көлденең жағдайымен (немесе жақын) сәйкес келеді, ал ұлғайтылған диаметрі педальдардың жоғарғы және төменгі нүктесімен (TDC және BDC) сәйкес келеді. Бұл педальдау әрекетін тегістеу үшін жасалған, бұл жүргізушіге төменге бағытталған күштік соққы арқылы көп импульс жинауға және соққының төменгі жағында оны тегіс жоюға мүмкіндік береді. "Dyna Drive" – педаль осі жоқ және кранкқа бұралатын бөлігінде подшипниктері орналасқан педаль жүйесі. Бұл Dyna Drive педальдарын қабылдау үшін кранкта 25 мм (1 дюйм) диаметрлі үлкен тесік қажет болды. Бұл жүйенің мақсаты – аяқтың жақсы биомеханика үшін педаль осінен төмен болуын қамтамасыз ету. Бұл жүйе қысқа ғұмырлы болды, себебі педаль подшипниктері тез тозып кетті. Дегенмен, оны Алекси Гревал (АҚШ) 1984 жылғы Лос-Анджелесте өткен Олимпиадалық велосипед жарысында алтын медаль жеңіп алғанда қолданды. "Freehub" – Shimano компаниясы 1970 жылдардың соңында артқы хаб пен еркін дөңгелекті біріктіріп, оны "freehub" деп атады. Бірақ ол кеңінен таралмады, себебі оның ішкі тіректері сыртқы тіректерімен сәйкес келетін еркін дөңгелекке ауыстырылатын тіректері сол кездегі стандартты бөлек хаб пен еркін дөңгелекке сәйкес келмеді. Артқы тіректердің саны көбейген кезде, freehub тұжырымы қайтадан енгізіліп, қазіргі кезде басым артқы хаб түріне айналды. "Hollowtech" крандары – бұл педальдік бөлігінде ашық түтіктерден қысыммен құйылған және педальдарға арналған бұрандалар алдында жабық болған крандар. Бұрынғы қуыс крандар екі шетінен дәнекерленген қатты бөліктері бар түтіктерден жасалған. "Hollowtech II" – бұл Hollowtech крандарынан кейінгі келесі нұсқасы. Бұл жүйеде шпиндель жетек жағындағы кранқ қолға біріктірілді, ал жетек емес жағындағы кранқ шпиндельге шұғыл бұрандалармен бекітілді. Төменгі жақшалы подшипниктер рамадағы төменгі жақшаның сыртында орналасты, бұл шпиндельдің диаметрін үлкейтуге мүмкіндік берді, осылайша оны қаттырақ және жеңіл етті. Бұл жүйенің сенімділігі бұрынғы Shimano картридждік төменгі жақшалы подшипниктерімен салыстырғанда өте өзгермелі, себебі Hollowtech II подшипниктерінің дұрыстығы төменгі жақша жіптерінің дұрыстығына және қабырғаның тегіс болуына байланысты, ал картридждік ББ жағдайындағы Shimano зауытында орнатылған дұрыстыққа емес. "Hyperglide HG" – артқы тісті дөңгелектердегі кескіштер (еркін шүмекті денеге ауысатын болса, кассета деп аталады) кіші дөңгелектен үлкеніне ауысуды (төмендеуді) тегістеуге мүмкіндік береді, себебі кескіштер тізбектің тістерінен алыстамай, бір дөңгелектен екіншісіне ауысуына мүмкіндік береді. Бұл тізбекке күш түсіргенде де беріліс ауысуға мүмкіндік береді, бірақ бұл жүйеге үлкен жүктеме түсіреді. "Interactive Glide" (IG) – диірмендер "тіс жинағыштарымен" және тегіс және жылдам ауысу үшін арнайы пішінді тіс профильдерімен жабдықталған. Метрлік тізбек – Shimano компаниясы осы метрлік тізбекпен пайдалану үшін дәстүрлі жарты дюймдік шанышқының орнына 10 мм шанышқымен тізбектер, сондай-ақ тісті дөңгелектер мен тізбектік сақиналарды жасады; бірақ бұл кеңінен таралмады. Бір кездері 10 мм шанышқылы тізбектер, тісті дөңгелектер және тізбектік сақиналар мотормен жүгіру үшін қолданылды, бұл беріліс жүйесінің көлемін және салмағын азайту үшін жасалған. "Shimano Nexus" – Shimano компаниясының ішкі берілісті хабтар отбасы. 3, 7 және 8 жылдамдықпен, дөңгелекті тежегішпен немесе онсыз қол жетімді. Nexus хабтары 16-20 жылдамдықты жүйемен салыстыруға болады. "Servo Wave" – 1990 жылдардың ортасында енгізілген бұл жүйе тежегіштің рычагін басу кезінде тежегіш кабелін рычагтың басындағыдан соңында көбірек тартуға мүмкіндік берді. Бұл тежегіш блоктары мен дөңгелектердің арасындағы аралықты жақсартты, бұл саз бен дөңгелектің дұрыс еместігін қамтамасыз етті, сонымен қатар дәстүрлі жүйелер сияқты тежегіш қуатын сақтап қалды. Бұл бастапқыда тежегіш кабелін рычаг тартылған кезде рычагтың бүйірінен қозғалатын роликке орнату арқылы жүзеге асырылды. Екінші конструкцияда тежегіш кабелі тежегіш рычагының жанындағы камераға қарай төмен тартылды. Servo Wave алғаш рет 2008 жылғы Shimano XT топтамасындағы гидравликалық дискілі тежегіш рычагында пайда болды. SLR ("Shimano Linear Response") – тежегіш рычагына кері серіппелерді енгізу, рычаг босатылғанда тежегіш кабелін кері тарту. Бұл идея тежегіштегі кері серіппе әлсіз болуына мүмкіндік береді, осылайша жалпы операцияны жеңілдету. SPD ("Shimano Pedaling Dynamics") – Shimano компаниясы 1990 жылы SPD педалін ұсынды, ол велосипед педалімен бекітілмейтін жүйеге кіреді. Бұл алғашқы жүйе емес, бірақ оның инновациясы – велосипед аяқ киімінің табанындағы ойыққа орналасатын кішкентай тіреуіш болды. Ойық SPD жабдықталған аяқ киімді салыстырмалы түрде ыңғайлы қысқа серуендерге пайдалануға мүмкіндік берді, ал бұрынғы жүйелерде үлкен тіреуіш болды, бұл мүмкін емес еді. Бекітілмейтін педальдар шаңғыдағы тіреуіштерге ұқсас жүйені пайдаланады, бұл аяқтың жылдам босатылуына мүмкіндік береді, сондықтан бекітілмейтін педальдар ескі стильдегі педаль/аяқ киім интеграциясынан қауіпсіз деп есептеледі, ол баулармен бекітілген. STI ("Shimano Total Integration") – жол велосипедтері үшін тежегіштерге ауыстыруды біріктірудің тіркелген атауы, бұл жүргізушіге тежегіштерден қолын алмай-ақ ауыстыруға мүмкіндік береді. Бұл төбеге шығу кезінде ауыстыруға мүмкіндік берді, сонымен қатар жүргізушіге жалпы қолайлылықты арттырды. Бірінші буын STI бірнеше тісті дөңгелекті төмен қарай ауыстыра алмады, бұл төменгі түтікшедегі ауыстырғыштарда мәселе емес еді. STePS – (Shimano Total Electric Power System) – Shimano компаниясының электр велосипедтеріне (немесе e-bike) арналған компоненттердің қатары. Бұл педальмен көмектесетін жүйе, яғни қуат тек педаль басқанда ғана қолданылады. Бұл электр велосипедтерін қалыпты велосипедтерге ұқсас сезінуге және басқаруға арналған.
Нәтижелер
Алекси Гревал Shimano DynaDrive тізбекті жинағы мен педальдары бар велосипедте (оның велосипедінің қалған бөліктері көбінесе Suntour және DiaCompe болды) 1984 жылы Лос-Анджелесте өткен Олимпиаданың жол жарысында жеңіске жетті. 1988 жылғы Giro d'Italia-да Эндрю Хэмпстен Shimano арқасында алғашқы Гранд Тур жеңісін тойлады. 2002 жылы жол және уақытқа қарсы жарыс екеуі де Shimano жабдықтарымен жеңіске жетті. Альберто Контадордың 2007 жылы Shimano велосипедімен Tour de France-тағы жеңісі, Shimano компоненттерін қолданған шабарманың осы жарыстағы алғашқы ресми жалпы есеп бойынша жеңісін білдіреді (Ланс Армстронг бастапқыда 1999 жылы Shimano-мен Tour de France-ты жеңіп алған, бірақ кейіннен допинг қолданғаны үшін құрсақтан айырылды).
ААЖ
"VIA" ("Көлік құралдарын тексеру қауымдастығы") барлық Shimano бөлшектерінде мөр басылады. Бұл жапондық көлік құралдарының, соның ішінде велосипедтердің бөлшектерін сертификаттауға қолданылатын ресми бекіту таңбасы. Бұл белгі нақты сапа стандарттарына сәйкестікті көрсетеді.
Балық аулау
Shimano компаниясы балық аулауға арналған құралдардың кең ауқымын ұсынады, оның ішінде катушкалар, шанышқылар, жіптер, жалқаулар, сондай-ақ түрлі балық аулау аксессуарлары, киім-кешек және электроникалық құрылғылар бар. Олардың айналмалы катушкалары әлемдегі ең көп сатылатын өнімдері болып табылады.
Қайықтану
Шимано сонымен қатар SRD (Shimano Rowing Dynamics) деп аталатын есу шаналарын ұсынады. Жүйе жекелендірілген есу аяқ киімдерінен және аяқ киімдерін бекітуге арналған табандықтан тұрады.
Өңдеу
Шиманода 13 000 қызметкер жұмыс істейді (2017 жыл). Шимано Австралия, Қытай, Германия, Үндістан, Индонезия, Жапония, Малайзия, Мексика, Филиппин, Сингапур, Тайвань, Таиланд, Ұлыбритания, АҚШ және Вьетнамда өндіріс орналасқан.
Серіктестіктер
Shimano компаниясы Экомобильділік үшін жаһандық альянстың негізін қалаушы мүшесі болып табылады. Бұл халықаралық серіктестік Экомобильділікті кеңейту және осы арқылы әлемдегі азаматтардың жеке моторизацияланған көлік құралдарына тәуелділігін азайту мақсатында жұмыс істейді. Экомобильділік альянсы 2007 жылдың желтоқсан айында Балиде өткен Климаттық өзгерістер конференциясы аясында жетекші жаһандық ұйымдар тобымен құрылды.
Демеушілік
Shimano көптеген ұйымдарға, велосайыстарға және спортшыларға демеушілік етеді. Назар аударуға лайық спонсорлар:
Тур де Франс – әлемдегі ең беделді велосипед жарысы. Ironman Triathlon – ұзақ қашықтыққа жүргізілетін триатлон жарыстары, олар әлемдегі ең қиын бір күндік спорттық жарыстардың бірі саналады. Джонас Дайхманн – неміс саяхатшысы, экстремал спортшы және бірнеше әлемдік рекордтың иегері. Хенрике Аванчини – әлемнің үздік тау велосипедімен жүрушілердің бірі. USRowing – АҚШ-тағы академик есу спортының ұлттық басқару органы. Ineos Grenadiers – британдық кәсіби велосипед командасы.
Қаржылық нәтижелер
+Қаржылық нәтижелер Жыл 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 Кіріс (млрд $) 1.8 1.8 2.3 2.5 2.0 2.1 2.2 2.5 2.8 2.8 3.1 2.8 3.0 3.2 3.37 Операциялық маржа (%) 15 12.3 14.8 15 11 Бос ақша ағыны (млн $) 200 98 252 109 373 261 231 452 297 500 650