Кіріспе
Париждің Бои-де-Булонье саябағындағы неоклассикалық сарай, Франция.
Париждегі Багателль шатосы – бірнеше француздық формальды бақтар, раушан гүлдерінің бағы және апельсинханасы бар шағын неоклассикалық стильдегі шато. Ол француз ландшафт стилінде 59 акр жерге орналасқан, ал Булонь орманы Париждің 16-шы округінде жатыр. Францияда Багателль деп аталатын басқа да шатолар бар, оның ішінде Пикардиядағы Багателль шатосы (Сомм) және Бретаньдегі Багателль шатосы (Сен-Мартин-де-Шамп).
Шығу тегі
Шато – бұл керемет ойын алаңы, шын мәнінде, Бои де Булоньде аң аулау кезінде қысқа мерзімді демалыс үшін арналған ойын үйі. «Багатель» деген француз сөзі итальян тілінен алынған «bagatella» сөзінен шыққан, ол «мардымсыз нәрсе» немесе «сәндік әшекей» дегенді білдіреді. Алғашқыда 1720 жылы Маршал д’Эстрее үшін осы жерде шағын аңшылық үйі салынған. 1775 жылы Луи XVI-ның інісі, Артуа графы, бұл жерді Шимэ принцінен сатып алды. Граф көп ұзамай бұрынғы үйді бұзып, жаңадан салу жоспарлады. Аңызға сәйкес, Мари Антуанетта өзінің күйеуі графқа жаңа шатоны үш ай ішінде аяқтау мүмкін емес деп тіл білдірді. Граф неоклассикалық сәулетші Франсуа Жозеф Белангерді қазіргі саябақтағы ғимаратты жобалауға шақырды. Граф 1777 жылдың қыркүйегінен бастап алпыс үш күн ішінде үйді (екі ешқашан оған арнап жобаланбаған және салынбаған жалғыз тұрғын үй) аяқтау арқылы бәс тілгенін жеңіп алды. Жобаға, оның ішінде күтіммен жасалған бақтар кірді, сегіз жүз жұмысшы жұмыс істеді және үш миллион ливрден астам қаржы жұмсалды. Белангердің жекжаттысы Жан Демостен Дюгурк көптеген сәндік элементтерді жасады. Орталық күмбезді бөлім музыкалық зал болды. Бас жатын бөлмесі әскери шатыр стилінде безендірілді, ал Хьюберт Роберт ванна бөлмесі үшін алты итальяндық пейзаждан тұратын жинақты суреттеді. Көптеген париждік «мершанд-мэрсьелер», әсіресе Доминик Дагерр, жиһазбен қамтамасыз етті, ал сәндік суретші – А. Л. Делабриер болды.
Тарих
1777 жылы жаңадан аяқталған үйде Людовик XVI және королеваның құрметіне кеш өткізілді. Кеште бильярдқа ұқсас, жоғары жиекті, таяқшалары бар, ойыншылардың еңкейген алаңда ағаш доптарды атып ойнайтын жаңа үстел ойыны қойылды. Граф ойынға «багатель» деген ат берді, ол тез арада Францияға тарап, түрлі нұсқаларға айналып, ақырында қазіргі заманғы флипер машинасына дейін жетті. Шатоны қоршаған формалды бақтар, туннельдер арқылы ғимараттармен байланысты, шотландтық бақша дизайнері Томас Блейкидің табиғи ағылшын пейзаж стиліндегі паркімен кеңейтілді және жалған қираған ғимараттармен, обелискімен, пагодамен, қарапайым шөлмектермен және үңгірлермен безендірілді. Блейкинің күнделігінде сипатталған 1780 жылғы 20 мамырдағы кеш, әсем атмосфераны көрсетеді. Бой-де-Булоньнің қосымша бөлігі жақында князьдің жеріне қосылды, бірақ қабырға сақталды: Француз революциясынан кейін Наполеон I өзінің ұлы Наполеон II-ні сонда орналастырды, ал кейін шато Бурбондарға қайтарылды. 1835 жылы оны Генри, Шамбор графы, Фрэнсис Сеймур Конвей, Гертфордтың 3-маркизіне сатты, және ол жеті жылдан кейін қайтыс болғаннан кейін оның ұлы, 4-маркиз мұра етті, ол жылдың көп бөлігін Парижде өткізді. Онда оның француз суреттерінің, мүсіндерінің, жиһаздарының және сәндік өнер туындыларының ең ірі жинағы болды, олардың көп бөлігі Лондонның Уоллес жинағын құрады. Багательде бес жылдық қайта жаңарту және кеңейту жұмыстары жүргізілді, содан кейін Лорд Гертфорд 1848 жылға дейін онда тұрмады. Оның мұрагерлік мүлкі сияқты, Багатель де 1870 жылы Лорд Гертфорд қайтыс болғаннан кейін оның заңды емес ұлы сэр Ричард Уоллеске қалдырылды, ал оның мұрагерлік мүлкі мен титулы алыс туысына өтті. Багатель 1905 жылы Париж қаласы оның мұрагері сэр Джон Мюррей Скотттан сатып алынды. Париж қаласының бақ комиссары Жан-Клод Николас Форестье жасаған Багатель бақтары жыл сайынғы Concours international de roses nouvelles de Bagatelle халықаралық жаңа гүлдер конкурсының орны болып табылады. Бұл конкурс алғаш рет 1907 жылы ұйымдастырылып, осы гүлге арналған ең көне жарыс болып табылады. Революциялық сатылымдар үйді бос қалдырғанмен, сэр Джон Мюррей Скотттың кезінде Багательде Версальдегі қола вазалардың көшірмелері болды. Сэр Джон Мюррей Скотт үйді сатқаннан кейін, вазалар оның ағасының Глостерширдегі Незер Свелл Манор үйіне жіберілді. 1892 жылы Багатель алаңында регби одағы бойынша алғашқы француз чемпионаты өтті, онда жергілікті «Рейсинг де Франс» клубы, бүгінгі «Рейсинг 92» клубының алдыңғы шебері, париждік «Стад Франсуа» командасын 4:3 есебімен жеңді. Багатель 1924 жылғы жазғы Олимпиада ойындарының кейбір поло жарыстарын көршілес Парижде қабылдады. Пионер-ұшқыш Альберто Сантос Дюмонт жүргізген бірқатар авиациялық тәжірибелер Багательдің алаңын, шатоның жанында, ұшу алаңы ретінде пайдаланды, әсіресе оның 1906 жылғы Santos Dumont 14 bis canard бипланының алғашқы ұшулары.
Following the French Revolution, Napoleon I installed his son Napoleon II there, before the château was restored to the Bourbons. In 1835, it was sold by Henry, Count of Chambord to Francis Seymour Conway, 3rd Marquess of Hertford and was inherited on his death seven years later by his son, the 4th Marquess, who already lived in Paris for most of the year. It contained the largest part of his extensive collection of French paintings, sculptures, furniture and works of decorative art, most of which went to form the Wallace Collection in London. Bagatelle underwent five years of redecorating and extensions, and then Lord Hertford did not reside in it until 1848. Like most of his unentailed property, Bagatelle was left to his illegitimate son Sir Richard Wallace on Lord Hertford's death in 1870, as his entailed property and his title passed to a distant cousin. Bagatelle was acquired from his heir, Sir John Murray Scott, by the City of Paris in 1905. The Bagatelle gardens, created by Jean Claude Nicolas Forestier, the Commissioner of Gardens for the city of Paris, are the site of the annual Concours international de roses nouvelles de Bagatelle, an international competition for new roses run by the City of Paris in June of each year. It was first organized in 1907, making it the oldest competition in the world dedicated to this flower. Though the Revolutionary sales emptied the house, at Bagatelle in Sir John Murray Scott's time were replicas of the bronze vases at Versailles. Upon the sale of the house by Sir John Murray Scott, the vases were sent to his brother's house, Nether Swell Manor in Gloucestershire. In 1892, the Bagatelle grounds hosted the first French championship match in rugby union, in which local side Racing Club de France, predecessor of today's Racing 92, defeated fellow Parisians Stade Français 4–3. The Bagatelle also played host to some of the polo events for the 1924 Summer Olympics in neighbouring Paris. A number of the aviation experiments conducted by pioneer aviator Alberto Santos Dumont used the grounds of Bagatelle , next to the château, as a flying field, most notably the initial flights of his 1906 era Santos Dumont 14 bis canard biplane.