Кіріспе

1969-1988 жылдар аралығында Ұлыбританиядағы автобус операторы – Ұлттық автобус компаниясы (NBC).

Ұлттық автобус компаниясы (NBC) – 1969-1988 жылдар аралығында Англия мен Уэльсте жұмыс істеген мемлекеттік автобус компаниясы. NBC өзі автобустарды іс жүзінде жүргізбеді, бірақ көптеген аймақтық автобус операторларының еншілес компанияларына ие болды.

Өмірбаян

1966 жылғы жалпы сайлауда Лейборист партиясының жеңісінен кейін Барбара Касл Көлік министрі болып тағайындалды. Касл жаңа көлік саясатын қалыптастыру мақсатында қоғамдық көлікті қарауды тапсырды. Көтеріліп келе жатқан жеке автомобильдердің санына байланысты жолжуы мен пайдалылығын тез жоғалтып жатқан автобус қызметтерінің меншігі мен басқаруы қарастырылатын мәселелердің арасында болды. Мемлекет ірі қалалардың сыртындағы жоспарлы автобус операторларының үлкен бөлігіне ие болды, 1948 жылы темір жолдарды мемлекеттік меншікке алу барысында Тиллинг тобының компанияларын алған. Тиллинг тобы кейіннен мемлекеттік меншікке алынған Transport Holding Company (THC) компаниясының меншігіне өтті. Лондон көлігі де 1948 жылы мемлекеттендірілді, ал басқалары өз еріктерімен келісті, соңғысы 1950 жылы Red & White болды. 1951 жылы Лейборист партиясы консерваторларға күтпеген жерден билікті жоғалтқаннан кейін, мемлекеттендіру бағдарламасы аяқталмай қалды. Касл ТХК-ның еншілес компаниялары мен олардың аймағындағы қалалық көлік кәсіпорындарын қабылдайтын, сондай-ақ жеке автобус операторларын сатып алу құқығына ие болатын аймақтық көлік органдарын құруды ұсынды. BET, ол жалғыз ірі жеке автобус операторы тобы болған, өзінің 25 провинциялық автобус компаниясы мен 11 300 көлігі үшін 35 миллион фунт стерлинг алды. Бұл келісімнің нәтижесінде Англия мен Уэльстегі жоспарлы автобус қызметтерінің 90 пайызын мемлекеттік немесе қалалық автобус операторлары жүзеге асырады. Ақ кітаптағы ұсыныстар 1968 жылғы Көлік туралы заңның бір бөлігі болды. 1968 жылғы заң Шотландиядағы автобус операцияларын да қайта ұйымдастырды, онда еншілес компаниялар Шотландиялық автобус тобын құрды.

Құрылу

Ұлттық автобус компаниясы 1969 жылғы 1 қаңтарда құрылды. 1970 жылы компания Лондон Транспортының (Лондон ауылдық автобус қызметтері ретінде) ауылдық аймақ автобустарын, Эксетер және Лутон округтік қалаларының автобус тасымалдауларын, сондай-ақ "Провинциал" деген атпен жұмыс істеген Госпорт және Фарехам автобус компаниясын сатып алып, кеңейді. Автобустарды жергілікті басқарудағы еншілес компаниялар өздерінің автопарктерінің атауларымен және бояу схемаларымен (ливреяларымен) басқарды. Компанияның алғашқы жылдары қызметті ұйымдастыру жұмыстары жүргізілді, көбінесе операторлардың ірі бірлестіктерге біріктірілуіне және олардың арасындағы аумақтардың ауысуына әкелді. Мысалы, 1972 жылғы 1 қаңтарда Алдершот және Дистрикт Темза Долинасымен біріктірілді. Тағы бір мысал – 1970 жылы "ішкі аймаққа тікелей шығу мүмкіндігі жоқ" Троубридж операцияларын Батыс Ұлттық компаниясынан Бристоль автобус компаниясына беру болды.

Корпоративтік сәйкестік

1972 жылы Фред Вуд төраға болып тағайындалғаннан кейін Ұлттық автобус компаниясы Норман Уилсон жасаған корпоративтік имиджді енгізді. Норман Уилсон бұрын Вудтың Croda International химиялық компаниясы үшін логотиптер жасаған болатын. Осыдан кейін компанияның автобустары National Travel деп аталып, ақ түске боялды, үстіне NBC логотипі және 'NATIONAL' деген жазу қызыл және көк түстермен кезектесіп жазылды. Біраз уақыттан кейін қызметтер National Express деп қайта аталды. 1978 жылы көк және ақ жолақтар қосылды. National Travel – елдегі бірыңғай маркетингтік экспресс желісін құруға жасалған алғашқы әрекет болды, ол Associated Motorways және Ұлттық автобус компаниясының еншілес фирмалары ұсынған қызметтердің көптеген түрлерін ығыстырды. Автобустар бірнеше аймақтарда басқарылды және ірі автобус станцияларында орналасқан саяхат агенттіктері арқылы билет сату жүзеге асырылды. Басты хаб Челтенхэмде орналасқан. Сол кезде компания "Ұлттық демалыс" (National Holidays) деген тақырып астында Ұлыбритания бойынша көптеген демалыс сапарларын ұсынды. Бұл бренд және оның саяхат агенттіктері 1990 жылдардың ортасына дейін сақталды, содан кейін автобустық туризм бөлімі жабылды. National Express шетелге саяхаттау бизнесі Eurolines деген атпен қайта іске қосылды. Қазір бұл бренд Ұлыбританиядан Еуропаға бағыттарда қызмет көрсетеді, билеттерді National Express веб-сайты арқылы алуға болады. 1970 жылдары барлық қалалық автобустар бірыңғай дизайнды қабылдады, әдетте жапырақ жасыл немесе мак қызылы түстес, бастапқыда ақ рельефпен, және жаңа NBC "қос N" логотипімен ақ Akzidenz Grotesk шрифтінде компанияның атауы жазылды. Дегенмен, ерекшеліктер де болды: Тайн және Уэр жолаушылар тасымалы басқармасының аймағындағы автобустар PTE-нің өз паркіне ұқсас сары түске боялды, бірақ NBC дизайны сақталды; Батыс Йоркширдегі кейбір автобустар WYPTE verona green және кремі түстес болды; Джонс (Абербиг) және Мидленд Генерал 1980 жылға дейін көгілдір түсте болды, ал Солтүстік Генералдың еншілес компаниясы Сандерленд ауданы да қысқа мерзімге көгілдір түсті сақтап қалды. Соңғы сатылым 1988 жылдың сәуір айында аяқталды. Сатулар жеке бояу схемаларына (ливреяларға) деген қызығушылықты қайта жақтандырды және "қос N" логотипі қолданудан шығарылды. Алайда, National Express басқаруға өткен кезде оны сақтап, 2003 жылға дейін пайдаланды, содан кейін NBC логотипі жаңа логотипке алмастырылды, ол 2007 жылы өзгертілді. Көптеген жергілікті компаниялар мемлекеттік басқарудан жеке басқаруға өтті.