Карло Фонтана: Римдік сәулетші және қалыптастырушы тұлға

Кіріспе

Итальяндық сәулетші (1634/1638–1714)
Итальяндық мүсінші

Карло Фонтана (1634/1638–1714) – қазіргі Тичино кантонынан шыққан итальяндық сәулетші, ол кеш барокколық римдік сәулеттің классицизм бағытына ықпал еткендердің бірі.

Өмірбаян

Ол Доменико Фонтананы қамтыған атақты сәулетшілер отбасына жататынына ешқандай дәлел жоқ сияқты, бірақ кейде оны оның шөбересі деп атайды. Фонтана Комо қаласына жақын Брусатода (қазір Швейцарияның Тичино кантонындағы Новаццано қаласының бір бөлігі) дүниеге келген. Ол Пьетро да Кортона, Карло Райналди және Джан Лоренцо Бернинидің сәулеттік жобаларының суретшісі болды. Бернини оны шамамен он жыл бойы түрлі жобаларда жұмысқа алды. Ол Папа Григорий XV-нің немересі, кардинал Людовико Людовизи үшін басталган Бернинидің Людовизи сарайын аяқтады; сондай-ақ, негізгі кіреберіс үстіндегі қоңырау мұнарасын қосып, Бернинидің жоспарын өзгертті. Оның алғашқы дербес жобасы 1665 жылы аяқталған Кампителлидегі Сан-Биажио шіркеуі болуы мүмкін. 1670 жылы Ұлы жұма күні Монтефиасконедегі Санта-Маргарита соборының шатыры мен ішкі бөлігі өрттен қирағаннан кейін, құрылысты жөндеу және аяқтау жұмысы Фонтанаға тапсырылды. Сол кезде ол Сант-Андреа-делла-Валледегі Гинетти капелласын да жобалады. Сан Марчелло ал Корсодағы фасады (1682–83) оның ең сәтті жұмыстарының бірі деп есептеледі. 1700 жыл шамасында ол ұлы Франческомен бірге Санти Апостоли үшін жаңа барокко стиліндегі интерьерді жобалады. Иннокентий XII Фонтанаға шіркеуінің айналасында орналасқан Ospizio Apostolico di San Michele кешенін кеңейтуді тапсырды. Әулие Петр базиликасының оң жақ қанатындағы алғашқы капелла – баптистерий, оны Папа Иннокентий XII тапсырды және Фонтана жобалады. Климент XI-нің өтініші бойынша ол Диоклетианның ванналарының қираған жерінде мемлекеттік май қоймаларын (Olearie Papali) салдырды. Ол сондай-ақ жаңа астық қоймасын салдырды. 1702 жылы Фонтана Трастевередегі Санта-Марияның фасадын қалпына келтіріп, ежелгі галереяның орнына еңкейтілген черепицамен жабылған шатыр орнатты. Ол сондай-ақ Трастевередегі Санта-Мария алаңындағы шіркеу алдындағы алаңдағы сегізбұрышты фонтанды қалпына келтірді. 1708 жылы ол Санта-Мария-сопра-Минервадағы Biblioteca Casanatense-ті жобалады. Фонтана негізінен Римде жұмыс істеді, оған немерелері Жироламо мен Франческо Фонтана (1668–1708) көмектесті, бірақ ол Фулда соборының моделін және басқаларын Венадағы патшалық тұрақтарына жіберді. Оның басқа шетелдегі жұмыстарының ішінде иезуиттер орденінің негізін қалаушы, Лойолалық Игнатийдің туған жері Испаниядағы Лойола қасиетті орнының жобалары болды. Бұл сәнді базилика Жаңа әлемнің барокко архитектурасына үлкен әсер етті. Фонтана қабілетті суретші және жақсы дизайнер болған, бірақ Кортона мен Боромини сияқты ерте барокко сәулетшілеріне тән жаңашылдықтан мүресіз болды. Сонымен қатар, ол жазушы ретінде емес, сәулетші ретінде табысқа жетті. Папа Иннокентий XI-нің бұйрығымен ол Templum Vaticanum-ның (1694) кеңінен таралмаған тарихи сипаттамасын жазды, онда Әулие Петр шіркеуін аяқтау жобасы да бар еді. Бұл жұмысында Фонтана Понте Сант-Анджелодан Әулие Петр алаңына дейін арал тәрізді құрылған ортағасырлық үйлердің тығыз жиынтығын, Ла Спинаны бұзуды ұсынды; жоба Бенито Муссолини кезінде аяқталды, нәтижесінде Виа-делла-Консиляция пайда болды. Фонтана Әулие Петр шіркеуінің бастапқы құрылысынан 1694 жылға дейінгі барлық шығындарын есептеді, ол модельдерді есепке алмағанда 46 800 052 кронаға жетті. Ол сондай-ақ Колизей, Аквадукт, Тибрдің су тасқыны және т.б. туралы еңбектер жариялады. Сонымен қатар, оның жазбалары мен эскиздерінің жиырма жеті қолжазба томы Виндзор сарайындағы Корольдік кітапханада сақталған. Фонтана 1686 және 1692–1700 жылдары Сан-Лука академиясының президенті болды. Фонтананың шеберханасы Еуропадағы ең өнімді шеберханалардың бірі болды; оның фонтандар, қабірлер және алтарьларға арналған жобалары көбінесе шетелде еліктеліп немесе қайта жаңартылды. Оның шәкірттерінің арасында оның атағын Еуропаға таратуға көмектескендер: Сицилияда Джованни Баттиста Вачкарини, Италия мен Испанияда Филиппо Джуварра, Англияда Джеймс Гиббс, Германияда Маттеус Даниэль Пёппельман, Австрияда Иоганн Лукас фон Хильдебрандт пен Фишер фон Эрлах, Швецияда Никодим Тессин Кенже, Италия мен Ресейде Никола Микетти болды. Фонтананың басқа да шәкірттері Джован Баттиста Контини мен Карло Франческо Бизачкери.

There seems to be no proof that he belonged to the family of famous architects of the same name, which included Domenico Fontana, although he is sometimes called his great nephew. Born in Brusato, near Como (now part of the town of Novazzano in Canton Ticino, Switzerland), Fontana went to Rome before 1655. He became a draughtsman for the architectural plans of Pietro da Cortona, Carlo Rainaldi, and Gian Lorenzo Bernini. Bernini employed him for nearly a decade in diverse projects. He finished Bernini's Palazzo Ludovisi, which had been started for Cardinal Ludovico Ludovisi, nephew of Pope Gregory XV; and modified Bernini's plan with the addition of a bell gable above the main entrance. His first independent project may be the church of San Biagio in Campitelli, completed by 1665. After a fire during the night of Good Friday in 1670 destroyed the roof and part of the interior of the Basilica Cattedrale di Santa Margherita in Montefiascone, the repair and completion of the construction was entrusted to Fontana. Around that time, he also designed the Ginetti Chapel in Sant'Andrea della Valle. The façade at San Marcello al Corso (1682–83) is described as one of his most successful works. Around 1700, he and his son Francesco designed a new Baroque interior for Santi Apostoli. Innocent XII commissioned Fontana to extend the Ospizio Apostolico di San Michele complex, organized around its church. The first chapel in the south aisle of St. Peter's Basilica is the baptistry, commissioned by Pope Innocent XII and designed by Fontana. At the request of Clement XI he built the public oil depots (Olearie Papali) within the ruins of the Baths of Diocletian He also built a new granary. In 1702 Fontana restored the façade of Santa Maria in Trastevere, replacing the ancient porch with a sloping tiled roof. He also restored the octagonal fountain in the piazza in front of the church in the Piazza di Santa Maria in Trastevere. In 1708 he designed the Biblioteca Casanatense at Santa Maria sopra Minerva. Fontana mainly worked in Rome, assisted by his nephews Girolamo and Francesco Fontana (1668–1708), but he sent a model for the Fulda Cathedral, and others to Vienna for the royal stables. Among his other foreign works were the designs for the Sanctuary of Loyola in Spain, where Saint Ignatius of Loyola, the founder of the Jesuit Order was born. This grandiose basilica was a major influence on the baroque architecture of the New World. Fontana was an able artist and a good designer, but lacked the innovation that characterized early Baroque architects like Cortona and Borromini. In addition, he was more successful as an architect than as a writer. By order of Pope Innocent XI, he wrote a diffuse historical description of the Templum Vaticanum (1694), which included his project for completing St. Peter's. In this work Fontana advised the demolition of that dense nest of medieval houses called La Spina which formed a sort of island from Ponte Sant'Angelo to the piazza of St. Peter's; the project was completed under Benito Mussolini, creating the Via della Conciliazione. Fontana made a calculation of the whole expense of St. Peter's from the beginning to 1694, which amounted to 46,800,052 crowns, without including models. He also published works on the Colosseum; the Aqueducts; the inundation of the Tiber, etc. Furthermore, twenty seven manuscript volumes of his writings and sketches are preserved in the Royal Library at Windsor Castle. Fontana was principe of the Accademia di San Luca in 1686 and 1692–1700. Fontana's studio was one of the most prolific in Europe; its designs for fountains, tombs, and altars were often imitated or reproduced abroad. Among Fontana's disciples, who spread his fame throughout Europe, were Giovanni Battista Vaccarini in Sicily, Filippo Juvarra in Italy and Spain, James Gibbs in England, Matthäus Daniel Pöppelmann in Germany, Johann Lucas von Hildebrandt and Fischer von Erlach in Austria, Nicodemus Tessin the Younger in Sweden, and Nicola Michetti in Italy and Russia. Other Fontana pupils include Giovan Battista Contini and Carlo Francesco Bizzaccheri.