Аллетриндер – синтетикалық инсектицидтер тобы. Шиеленің құрамындағы пиретринге ұқсас, масаларды және үй зиянкестерін жоюға қолданылады. RAID, түймешіктерде кездеседі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Инсектицидтер ретінде қолданылатын синтетикалық химиялық заттар класы.
Class of synthetic chemicals used as insecticides
Аллетриндер – инсектицидтерде қолданылатын байланысты синтетикалық қосылыстар тобы. Олар пиретроидтар класына жатады, яғни хризантема гүлдерінде табиғи түрде кездесетін инсектицидтік қасиеттері бар пиретриннің синтетикалық нұсқалары. Олар алғаш рет 1949 жылы АҚШ-та Милтон С. Шехтермен синтезделген. Аллетрин – бірінші пиретроид. Олар көбінесе сыртқы шыбын-шіркейлерді жою үшін өте аз көлемді спрейлерде, сондай-ақ RAID сияқты көптеген тұрмыстық инсектицидтерде және шыбын-шіркейлерге арналған түймешіктерде қолданылады.
The allethrins are a group of related synthetic compounds used in insecticides. They are classified as pyrethroids, i. e. synthetic versions of pyrethrin, a chemical with insecticidal properties found naturally in Chrysanthemum flowers. They were first synthesized in the United States by Milton S. Schechter in 1949. Allethrin was the first pyrethroid. They are commonly used in ultra low volume sprays for outdoor mosquito control, and in many household insecticides such as RAID, as well as mosquito coils.
Химиялық құрылысы
Аллетрин I және аллетрин II бір ұшында метил тобы және метил эфирінің болуымен ерекшеленеді. Бұл аллетриндердің әрқайсысы сегіз мүмкін стереоизомерден тұрады. Аллетрин I-нің жартылай энантиотаза түрi, шамамен 1:1 қатынасында тек екі стереоизомерден тұратын, биоаллетрин деп аталады. Изомерлердің осы қоспасы, бірақ шамамен 3:1 қатынасында, эсбиотрин деп белгілі.
Allethrin I and allethrin II differ by having a methyl group and a methyl ester, respectively, on one terminus. Each of these allethrins consists of the eight possible stereoisomers. A partly enantiopure variant of allethrin I, consisting of only two stereoisomers in an approximate ratio of 1:1, is called bioallethrin. The same mixture of isomers, but in an approximate ratio of 3:1, is known as esbiothrin.
Уыттылық
Алетриндерге ұзақ мерзімді әсер ету адам плазмасының биохимиялық профилін өзгертеді және денсаулыққа кері әсер етуі мүмкін. Биоаллетриннің оксидативтік зақымдануға, жасушалық уыттануға және in vitro зерттеулерде анықталған адам лимфоциттерінің некрозына себеп болатыны көрсетілген. Ол балықтар мен су омыртқасыздары үшін өте улы. Аллетрин қалыпты қолданылатын дозаларда араларға шамалы улы. Жәндіктерге әсер еткен кезде, олар өлер алдында паралич болады (нерв жүйесіне әсер етеді). Аллетриндер мысықтар үшін улы, себебі олардың денесі глюкуронозилтрансферазаның белгілі бір изоформаларын өндірмейді немесе жеткілікті мөлшерде өндірмейді, ал бұл ферменттер бауырдағы уытты заттарды залалсыздандыру метаболизмінің маңызды бөлігі болып табылады.
Chronic exposure to allethrins alters the plasma biochemical profile of humans and may have adverse health effects. Bioallethrin has been shown to cause oxidative damage, cellular toxicity and necrosis of human lymphocytes studied in vitro. It is highly toxic to fish and aquatic invertebrates. At normal application rates, allethrin is slightly toxic to bees. Insects subject to exposure become paralyzed (nervous system effect) before dying. Allethrins are toxic to cats because they either do not produce, or produce less of certain isoforms of glucuronosyltransferase, which serve in hepatic detoxifying metabolism pathways.