Кіріспе
Британдық-ирланд журналисі және хабар таратушы (1957 жылы туған)
Марта Кэтрин Керни (8 қазан 1957 жылы туған) – британдық-ирланд журналисі және хабар таратушы. Ол 11 жыл бойы BBC Radio 4 арнасының түскілік жаңалықтар бағдарламасы "The World at One" бағдарламасын жүргізді. 2018 жылдың сәуір айында Керни таңертеңгі "Today" бағдарламасының жүргізушілер тобына қосылды. 2024 жылдың ақпан айында ол 2024 жылғы Ұлыбританияның жалпы сайлауынан кейін "Today" бағдарламасынан кету ниетін білдірді. Ол бастауыш мектепте оқыған жылдарында Сент-Джозеф (кейін Сент-Уилфрид) католик мектебінде, Берджесс-Хилл, Сассекс қаласында білім алды. Орта білімді алдымен, қысқа мерзімге, жекеменшік Брайтон және Хоув орта мектебінде, содан кейін Эдинбургтегі Жорж Уотсонның қыздар колледжінде алды. 1976 жылдан 1980 жылға дейін Оксфордтағы Сент-Анн колледжінде классикалық әдебиеттерді оқыды. Оксфордтағы соңғы курсында аурухана радиосында ерікті болып жұмыс істеді.
Мансап
Керни мансабын Лондонның коммерциялық радиостанциясы LBC және Лондонның Independent Radio News бағдарламаларында телефон операторы болып бастады. 1987 жылғы жалпы сайлауды жамылған кезде саяси тілші болғанға дейін ол AM бағдарламасының тілшісі болды. 1988 жылы ол Channel 4 телеарнасының "A Week in Politics" бағдарламасына тілші ретінде қосылды. 1990 жылы ол BBC-нің "On the Record" саяси бағдарламасына көшті.
Би-би-си
1998 жылы Кирни BBC Radio 4 арнасының «Woman’s Hour» бағдарламасының тұрақты жүргізушісі болды. 2000 жылы BBC Two арнасының «Newsnight» бағдарламасының саяси редакторы қызметін атқарды. Ол «Newsnight» және оның апталық ойын-сауық және мәдениет туралы тұтынушылар сауалнамасы «Newsnight Review» бағдарламаларын жиі ұсынды. 2005 жылы Эндрю Маррдың орнын басуға үміткер болды, бірақ Ник Робинсоннан жеңіліс тапты. Кирни BBC комедиялық сериалы «Time Trumpet»-тің «Honey, I Shrunk Martha Kearney» атты пародиалық бөлігінде ойнады, онда Джереми Паксман «Newsnight» бағдарламасының фантастикалық нұсқасында оның қалыпты көлемінің үштен біріне дейін кішірейген кезде сұхбат алды. Ол эпизодтың соңында Ноттинг-Хиллден жасалған пародиалық репортажда да пайда болды. 2006 жылы әкесімен бірге Radio 4 арнасында Ұлыбританиядағы университеттер тарихына арналған «The Idea of a University» сериясын ұсынды. Кирни «Woman’s Hour» бағдарламасын 2007 жылдың 19 наурызында, ал «Newsnight» бағдарламасын 2007 жылдың 23 наурызында соңғы рет ұсынды. 2007 жылдың 16 сәуірінде Radio 4 арнасының түскілік жаңалықтар бағдарламасы «The World at One»-дың басты жүргізушісі болды. Ол 2006 жылдан 2014 жылға дейін «The Review Show» болып өзгерген «Newsnight Review» бағдарламасын жүргізді. Кирни 1998 жылы Солтүстік Ирландиядағы бейбітшілік процесін жариялағаны үшін BAFTA сыйлығына үміткер болды. Ол Дженни Мюрреймен бірге 2004 жылы TRIC радиосының «Жыл жүргізушісі» атағын алды және балалардың кедейлігі туралы бағдарлама үшін Sony қола жүлдесін жеңіп алды. 2006 жылы «The House» журналы оны «Жылдың саяси комментаторы» деп таныды. 2014 жылы «Voice of the Listener & Viewer» оған радиоға ең үлкен үлес қосқаны үшін сыйлық берді. 2013 жылы Кирни Клаудия Винклмен, Эд Бёрн және Хелен Гловерге қарсы өткен «Great Comic Relief Bake Off» бағдарламасында жеңіске жетті. Кирни 2018 жылдың сәуір айында Radio 4 арнасының «Today» бағдарламасында Сара Монтегьюмен орындарды ауыстырып, басты жүргізуші болып келді. BBC-дегі басқа жұмыстарының қатарында BBC Two арнасы үшін «The Secret World of Lewis Carroll» (2015) бағдарламасы бар. Басқа BBC жұмыстары: BBC Two арнасы үшін «Being The Brontes» (2016), BBC Four арнасы үшін «The Great Butterfly Adventure» (2016), BBC One арнасы үшін «The Books That Made Britain» (2016), BBC Four арнасы үшін «Great Irish Journeys» (2017) және BBC Four арнасы үшін «MAKE! Craft Britain» (2017). Ол сонымен қатар BBC үшін Hay Festival фестивалінен Казуо Ишигуро және Марлон Джеймс сияқты жазушылармен сұхбаттасқан «Talking Books» бағдарламасын жүргізді. 2024 жылдың ақпан айында Кирни 2024 жылғы жалпы сайлаудан кейін «Today» бағдарламасынан кететінін хабарлады. Оның орнына Эмма Барнетт келеді.
Басқа қызмет түрлері
2004 жылы Кирни Бейли Гиффорд сыйлығының (бұрынғы Самюэл Джонсон сыйлығы) төрешісі болды. 2020 жылы ол жүлде алқасының төрағасы қызметін атқарды. 2005 жылы ол әйелдерге арналған Orange Prize for Fiction сыйлығының төрешілер алқасын басқарды. Кирни 2012 жылы Поэзия мен Медицина саласындағы Гиппократ сыйлығының төрешілер алқасын басқарды. 2013 жылы Кирни Мэн Букер сыйлығының төрешісі болды. Кирни 2013–14 жылдары Классикалық қауымдастықтың президенті болды. Кирнидің күйеуі «Ватани: My Homeland» атты Академия сыйлығына ұсынылған қысқа деректі фильмнің атқарушы продюсері болды. Салтанатты шараға дейін Кирни радиодағы 4-каналдың PM бағдарламасында Эдди Мэйрмен «қызыл кілемге» дайындығы туралы әңгімеледі. Кирни ара шаруашылығымен шұғылданады және BBC Four арнасы үшін «Who Killed The Honey Bee» (2009) бағдарламасын, BBC Four арнасы үшін «The Wonder of Bees» (2014) және BBC Two арнасы үшін Крис Пакхэммен бірлесе «Hive Alive» (2014) екі бөлімді табиғат туралы деректі фильмін жасады. 2023 жылы Кирни Кампхилл Милтон Кейнс қауымдастығының қамқоршысы болғаны жарияланды. Бұл қайырымдылық ұйымы күйеуінің інісіне 30 жылдан астам уақыт бойы пана болды, ал ол оларға 15 миллион фунт стерлингтік капиталдық науқанын бастауға көмектесуде.