Кіріспе

Вирокиндер – кейбір ірі ДНҚ вирустарымен кодталған, жас ұяшық бөліп шығаратын және жас иесінің иммундық жүйесінен қашуға көмектесетін ақуыздар. Егер мұндай ақуыздар цитокиндерге, өсу факторларына немесе комплементті реттеушілерге ұқсас болса, олар вирокиндер деп аталады; ал егер ақуыздар жасушалық рецепторларға ұқсас болса, кейде вирурецептор термині қолданылады. Вирустық кодталған иммуномодуляциялық ақуыздардың үшінші класы цитокиндерге тікелей байланысатын ақуыздардан тұрады. Осы ақуыздардың иммуномодуляциялық қасиеттеріне байланысты, олар аутоиммундық ауруларды емдеуде пайдалы болуы мүмкін деп саналады.

Механизм

Иммундық сигналды вирукиндердің бұзу механизмі – қожайынның сигналдық молекулаларының олардың мақсатты рецепторларымен байланысуын бәсекелестік тежеу арқылы жүзеге асады деп есептеледі. Вирокиндер қожайын рецепторларындағы байланыс орындарын алып, сигналдық молекулалардың кіруін қысқартады. Вироцепторлар қожайын рецепторларын имитациялап, сигналдық молекулаларды нысаналарын табудан ауыртады. Цитокин байланыстыратын ақуыздар цитокиндерді байланыстырып, оқшаулайды, осылайша олардың рецепторлармен өзара әрекеттесетін байланыс бетін жабады. Бұл қожайынның иммундық жауабын әлсіретіп, бұрмалайды. 1990 жылдардың басында иммундық ақуыздармен реттілік гомологиясы бар вирустық кодталған ақуыздар туралы бірнеше хабарламалар пайда болды, одан кейін сібір қымылы мен вакцина вирустарының маңызды иммундық реттеуші IL1B-ге тікелей араласуы туралы хабарламалар жарияланды. Алғашқы анықталған вирукин – миксома вирустарында кездесетін эпидермалық өсу факторына ұқсас ақуыз болды. Вирокиндерге қатысты алғашқы жұмыстардың көп бөлігі вакцина вирусымен байланысты болды, ол жақын жасушалардың көбеюін ынталандыратын және қабынуға әкелетін қосымша иммундық белсенділікті бөлетін ақуыздарды шығарады. Ұқсас байқаулар герпес вирусы тұқымдасында да жасалды; мысалы, Эпштейн-Барр вирусы адам интерлейкин 10-мен жоғары реттілік сәйкестігі бар интерлейкин ақуызын кодтайды, бұл оның жақындағы эволюциялық тегін көрсетеді.