Кіріспе

Ер панда

Тай Шань (тайынша, бұрын туған кезде Маслопалка деп аталған) 2005 жылдың 9 шілдесінде Вашингтон қаласындағы Ұлттық зоопаркта дүниеге келген алып панда. Ұлттық зоопаркта туған және бірнеше күннен астам өмір сүрген тұңғыш панда баласы ол. Бао Бао, Бей Бей және Сяо Ци Цзидің үлкен ағасы.

Ұрпағы

Тай Шан – 2005 жылғы 9 шілдеде сағат 3:41-де Мей Сяң мен Тянь Тяньдан туған Ұлттық зоопарқтың екінші алып панда жұбының алғашқы баласы. (Бірінші жұп, Линг Линг (аналығы) және Хсинг Хсинг (аталығы), 1972 жылы Рихард Никсонның тарихи сапарынан кейін Қытайдан АҚШ-қа сыйға берілді. Линг Линг 1992 жылы, ал Хсинг Хсинг 1999 жылы бірнеше күннен артық тіршілік көрмеген бала тумай көз жұмды.) Тай Шанның екі ата-анасы да Сычуань провинциясының Уолон қаласындағы Қытайдың алып пандаларды зерттеу және сақтау орталығында дүниеге келген. Оның анасы Мей Сяң 2005 жылғы наурыз айында Тянь Тяньдің спермасымен жасанды түрде ұрықтандырылды, себебі жұптың табиғи қосылуы сәтті болмады. Қытаймен жасалған келісімге сәйкес, Қытай үкіметі Тай Шан екі жасқа толғаннан кейін кез келген уақытта Қытайға жіберілуін талап ете алады, өйткені ол, ата-анасы сияқты, Қытайдың меншігінде. (Мей Сяң мен Тянь Тянь Ұлттық зоопаркқа Қытай үкіметімен 10 жылға 10 миллион долларлық келісім бойынша «жалға берілген», ақша Қытайдағы пандаларды сақтау зерттеулеріне жұмсалады.) Ұлттық зоопарк 2007 жылғы сәуірде Қытай үкіметімен Тай Шанды кем дегенде 2009 жылғы шілдеге дейін Ұлттық зоопаркта қалдыруға келісімге келгенін хабарлады. Бұл туралы Қытай елшісі Чжоу Вэньчжун Тай Шанға 2009 жылғы шілдеге дейін қосымша төлемсіз ұзартылған тұру мерзімі бар «паспорт» тапсырған кезде айтты.

Атау беру

Қытай дәстүрі бойынша, панда балалары 100 күнге толғанша ат қойылмайды. Атына ие болмас бұрын, оны көпшілік "Баттерстик" деп атады, себебі ол дүниеге келгеннен кейін бірден зоопарқ қызметкері оны майдың бір бөлігідей сипаттаған. Бұл ат блогерлер арасында танылып, кең таралды. 2005 жылдың күзінде Ұлттық зоопарк балаға интернет арқылы дауыс беру жолымен ат таңдалатынын хабарлады. Дауыс беруге бес атау енгізілді; барлығы Қытайдың жабайы табиғатты қорғау қауымдастығы бекіткен дәстүрлі қытай аттары еді. Атаулар: Хуа Шэн ("Қытай-Вашингтон" және "керемет"), Шэн Хуа ("Вашингтон-Қытай" және "керемет"), Тай Шан ("бейбіт тау"), Лонг Шан ("аждаһа тауы") және Цян Цян ("күшті, қуатты"). "Баттерстик" нұсқа ретінде қосылмады. Кейбір блогерлер бұл шешімге қарсылық білдірді, тіпті дауыс берушілерге "Баттерстик" атауын таңдау мүмкіндігін беру үшін дауыс беру жүйесін бұзуға әрекет жасады. Алайда, барлық күш-жігерге қарамастан, Тай Шан аты таңдалды, өйткені ол 202 045 дауыстың 44 пайызын жеңіп алды.

БАҚ-тың назары

Тай Шан 2005 жылғы 8 желтоқсанда Ұлттық зообақта 13 000 тегін, белгілі уақытта кіру билеттері таратылғаннан кейін алғаш рет көпшілік алдына шықты. Бұл билеттер 2 сағаттың ішінде сатылып кетті, ал кейбіреулері eBay және craigslist сайттарында жылдам сатылымға қойылды, олардың бағасы 500 долларға дейін жетті. Бала кеңінен танымал болды; ол DCist және Wonkette сияқты Вашингтон қаласына бағытталған веб-сайттарда, сондай-ақ Ұлттық қоғамдық радио, The Washingtonian, The Washington Post және The Washington Times сияқты дәстүрлі БАҚ-тарда жиі еске алынды. Жанкүйерлер балаға қатысты тауарларды сататын сайттар ашты, олардың арасында cafepress.com компаниясымен серіктестікте жұмыс істейтін сайт та болды, ол Ұлттық зообаққа шамамен 1900 доллар табыс тапсырды. Панда баласы Animal Planet телеарнасының "Панда дүниеге келді" атты деректі фильмінде көрсетілді, ол Ұлттық зообақтағы алып пандаларды өрбіту жөніндегі жұмыстар мен Тай Шанның тууы туралы баяндайды. Тай Шанның бірінші туған күнінен кейін бірнеше ай өткен соң, Animal Planet "Бала панданың бірінші жылы" атты деректі фильмін көрсетті, ол оның Ұлттық зообақтағы алғашқы 12 айындағы өмірін баяндады.

Бірінші туған күні

2006 жылдың 9 шілдесінде Вашингтон қаласындағы Ұлттық зообақта Тай Шан мен мыңдаған жанкүйерлері оның бірінші туған күнін тойлады. Ұлттық зообаққа келушілер таңғы сағат 7-де пандалар экспозициясының алдында кезекке тұра бастады, ал ашылуға үш сағат қалған еді. Оның сыйлықтарының бірі – үстіне "1" саны жазылған, арнайы жасалған үлкен мұзды жеміс-жидектерден жасалған десерт болды. Бастапқы келісім бойынша Тай Шан туғаннан кейін екі жыл өткен соң Қытайға қайтаруға тиіс еді. Қытай бастапқы келісімнен кейін оған тағы екі жарым жыл қалуға рұқсат берді. Ол 2010 жылдың 4 ақпанында Вашингтондан Қытайға (Атланта зообағынан Мей Ланмен бірге) ұшып кетті. Ол Сичуань провинциясының Яань қаласындағы Бифенгся панда базасына көшіп барды, бірақ 2014 жылы Сичуань провинциясының Қытайдағы алып панданы сақтау және зерттеу орталығының Дуцзянян базасына қайта көшірілді.

Әкелік

Тай Шан Вэн Юмен жұптасты. 2020 жылдың 19 тамызында ол Шиао Бай Тудан екі егіз туды – ұл және қыз.