Кіріспе

Батыс жазық жер горилласы

Коло (22 желтоқсан 1956 – 17 қаңтар 2017) – батыс горилласы, әлемде тұңғыш рет тұтқындықта туған горилла ретінде және 2017 жылы әлемдегі ең қарт горилла ретінде кеңінен танымал болды. Коло Милли Кристина (анасы) мен Барон Макомбодан (әкесі) Колумбус жануарлар бағы мен аквариумында дүниеге келді және өмірінің соңына дейін сол жерде өтті. Оған алғашқыда қысқа мерзімге "Кудлс" деген есім берілген, бірақ кейін оның атын ресми түрде қою үшін конкурс өткізілді. (Огайо штатының Зэнесвилл қаласынан Хауард Бреннон ханым конкурс жеңімпазы атанды.) Колоның аты оның туған жері – Колумбус, Огайо қаласының атынан алынған.

Өмір

Колумбус зообағында гориллалар алғаш рет 1951 жылы пайда болды. 1956 жылы зообақта екі горилла алғаш рет бала туды. Гориллаға Коло деп ат қойылды, бұл – Колумбус зообағының қысқартылған атауы. Анасы туғаннан кейін оны қабылдамағандықтан, зообақ қызметкерлері Колоны қолмен өсіруге мәжбүр болды. Олар оны адам баласын тәрбиелегендей өсірді, киім кигізіп, сүт қорегі бар бөтелке берді. Екі жасқа келген Колоны Африкадан келген 19 айлық еркек горилла – Бонгомен таныстырды. Коло мен Бонгоның үш баласы болды: біріншісі 1968 жылдың 1 ақпанында туған Эмми, қыз. Коло мен Бонгоның тағы екі баласы болды: Оскар, 1969 жылдың 18 шілдесінде және Тони, 1971 жылдың 28 желтоқсанында дүниеге келді. 1979 жылдың 25 сәуірінде Колумбус зообағында үшінші буынның алғашқы баласы туды. Балаға Кора деп ат қойылды, бұл «Central Ohio Rare Ape» сөзінің қысқартылған түрі. 1997 жылдың 27 қаңтарында Колоның шөбересі Жанту дүниеге келді. 2003 жылы Генри Дорли зообағында туған баланың арқасында Коло – шөберенің әжесі болды. Коло өзінің балаларының ешқайсысын өсірмегенімен, туылғаннан бастап егіз немерелері Макомбо II мен Мосубаны өсірді. Коло сондай-ақ «Жungle» Джек Ханнамен туған күнін бөлісетін немересі Ж.Ж.-ге де қамқор болды. Коло Колумбус зообағында ұсталды және зообақтың тұтқындықтағы жануарлар коллекциясындағы кез келген жануардан ұзақ уақыт бойы сақталды. 2015 жылы Коло мен оның ұрпақтары, олардың бесеуі әлі де Колумбус зообағында сақталады, зообақтағы 17 горилланың үштен бірін құрады. 2008 жылдың қыркүйегінде 55 жастағы Женни қайтыс болғаннан кейін Коло тұтқындықтағы ең қарт горилла атанды. Коло 2016 жылдың 22 желтоқсанында 60 жылдық мерейтойын тойлады.

Шежіресі

Коло үш баланың анасы, 16 немеренің әжесі, 12 шөберенің арғы әжесі және үш түйебаланың арғы-арғы әжесі болды.