Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Тұтқында өсірілген әйел арыстан
Female lion bred in captivity
Эльза арыстан (28 қаңтар 1956 – 24 қаңтар 1961) – бірнеше күндік шала туған жетім қалғаннан кейін, ойын сақшысы Джордж Адамсон мен оның әйелі Джой Адамсонның "Үлкен" және "Лустика" деген есімді әпкелерімен бірге өсірген әйел арыстан. Оның екі әпкесі Нидерландының Роттердам зообағына жіберілгенімен, Эльза Адамсондардың күшімен өздігінен тіршілік етуге үйретілді және соңында жабайы табиғатқа босатылды. Оның тарихы Адамсондардың бірнеше кітабында, сондай-ақ 1966 жылғы "Азаттыққа туған" фильмінде айтылған.
Elsa the lioness ( 28 January 195624 January 1961) was a female lion raised along with her sisters "Big One" and "Lustica" by game warden George Adamson and his wife Joy Adamson after they were orphaned at only a few days old. Though her two sisters eventually went to the Netherlands' Rotterdam Zoo, Elsa was trained by the Adamsons to survive on her own, and was eventually released into the wild. Her story is told in several books by the Adamsons, as well as the 1966 motion picture Born Free.
Өмір
Эльза мен оның қарындастары 1956 жылдың 1 ақпанында Джордж Адамсон үш баласын қорғау үшін анасын өлтіруге мәжбүр болғаннан кейін жетім қалды. Джордж кейін ғана арыстан ананың оған қатысты неге соншалықты агрессивті болғанын түсінді. Содан кейін Джордж пен оның әйелі Джой төрт күндік арыстан балаларын асырап алды. Эльза кішкентай кезінде үй жануары сияқты өмір сүргенімен, Эльзаға ең сенген Джой Адамсон олардың қарым-қатынасын тең деп есептеді. Шындығында, қалған екеуін зообаққа жібергеннен кейін, Джой Эльзаға аң аулау және жабайы табиғатта өмір сүруге қажетті білім беруге бел буды. Оның күш-жігері жемісті болды, сол кезде Эльзаның ерте өмірі туралы "Азат Туған" кітабы жарық көргенде ол бүкіл әлемге танымал болды. Эльза үш жасқа толғанда, ол Адамсондарға көрсету үшін үш баласын әкелді, оларды Адамсондар "Jespah" (еркек), "Gopa" (еркек) және "Кішкентай Эльза" (әйел) деп атады. Эльза мен оның балаларының өмірі жақында жарық көрген "Азат Өмір" кітабында баяндалған. Эльза ерте жасында бабезиоздың бір түрінен қайтыс болды, бұл қан ауруы, мысықтар тұқымына жиі жұғатын, құрттар арқылы берілетін және безгекке ұқсас. Эльзаның қабірі Меру ұлттық паркінде орналасқан. Ол Эльза мен оның балаларына қарсы жергілікті пікірлердің өзгеруіне байланысты, Адамсондарды оларды көшіруді қарастыруға мәжбүрлеген кезде қайтыс болды. Эльзаның өлімі оның балаларын адамдармен, тіпті Адамсондармен байланысқа түсірмей, оларды ұстап, Серенгетиде босатуды қиындатты. Балалар босатылғаннан кейін олардың тағдыры белгісіз болды, бірақ Джордж Адамсон 19 ай іздеуден кейін Кішкентай Эльзаны сау және басқа екі туыс емес арыстанмен бірге таба алды. Адамсондар Эльзаның балаларын соңғы рет осы кезде көрді.
Elsa and her sisters were orphaned on 1 February 1956 after George Adamson was forced to kill their mother when she charged him, in defense of her three cubs. George only later realised why the lioness had acted so aggressively towards him. George and his wife Joy then adopted the lioness’s four day old cubs. While Elsa lived in many ways like a domesticated pet when she was small, Joy Adamson, whom Elsa trusted the most, considered her relationship with Elsa to be that of equals. Indeed, after sending the other two to a zoo, Joy was fiercely determined to give Elsa the education she needed to hunt and live in the wild. Her efforts paid off, earning Elsa worldwide fame at the time, when her early life’s story was published in the book Born Free. When Elsa was three years old, she brought three cubs of her own to show to the Adamsons, whom the Adamsons named "Jespah" (male), "Gopa" (male), and "Little Elsa" (female). The life of Elsa and her cubs is covered in the book Living Free, published not long afterwards. Elsa died prematurely of a form of babesiosis, a tick borne blood disease similar to malaria which often infects the cat family. Elsa’s grave is in the Meru National Park. She died as local sentiment had begun to turn against Elsa and her cubs, forcing the Adamsons to consider moving them. Elsa’s death made her cubs much more averse to human contact, even with the Adamsons themselves, complicating what would be their eventual capture and release in the Serengeti. The fate of the cubs upon their release was uncertain, though George Adamson was able to find Little Elsa, healthy and in the company of two other unrelated lions, during 19 months of subsequent searching. This was the last time that the Adamsons saw any of Elsa's cubs.
Фильмдер
Арыстан қыз Эльза (1961), 29 минут; Дэвид Аттенбороу жасатқан, жүргізген және баяндаған BBC деректі фильмі. Эльзаның өлімі алдында түсірілген бұл фильмде Джой мен Джордж Адамсонның Эльзаны (басқа арыстанмен шайқаста жараланған) және оның үш баласын іздеуі көрсетіледі. Фильмде Меру ұлттық паркі мен оның жануарлар әлемінің керемет кадрлары орын алған. Джой Адамсон "Тәуелсіз өмір" кітабында Аттенборо мен оның операторы Джефф Маллиганның келгені туралы айтады. Born Free (1966), 95 минут; Билл Траверс пен Вирджиния МакКенна бас рөлдерде. Джордж Адамсон техникалық кеңесші болды. Режиссері: Джеймс Хилл. "Оскар" және "Алтын глобус" сыйлықтарына ие болды.
Elsa the Lioness (1961), 29 minutes; BBC documentary produced, hosted and narrated by David Attenborough. Filmed just before Elsa's death, it follows Joy and George Adamson as they search for Elsa (who has been wounded in a fight with another lioness) and her three cubs. It shows remarkable footage of Meru National Park and its wildlife. Joy Adamson recounts the visit of Attenborough and his cameraman Geoff Mulligan in her book Living Free. Born Free (1966), 95 minutes; starring Bill Travers and Virginia McKennaGeorge Adamson was the technical advisor. Directed by James Hill. Academy Award winner and Golden Globe Award winner.