Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Израиль қорғаныс күштерінің басшысы
Head of the Israel Defense Forces
Бас штабтың бастығы, сондай-ақ Израиль қорғаныс күштерінің бас қолбасшысы (רֹאשׁ הַמַּטֶּה הַכְּלָלִי, қысқартылған Ramatkal—רמטכ"ל), Израиль қорғаныс күштерінің (IDF) кәсіби басшысы болып табылады. Қазіргі Бас штабтың бастығы – Герци Халеви. Кез келген уақытта Бас штабтың бастығы IDF-тің ең жоғары шені – rav aluf (רַב־אַלּוּף) шеніне ие болған жалғыз белсенді офицер болып табылады, бұл шен әдетте ағылшын тілінде генерал-лейтенант, үш жұлдызды шен деп аударылады. Бұл ережеден жалғыз ерекшелік Йом Киппур соғысы кезінде болды, онда соғыс басталғанда және оның барысында кабинет мүшесі болған бұрынғы Бас штаб бастығы Хайм Бар Лев зейнеттен қайта шақырылып, Оңтүстік командасының басшысы болып тағайындалды. Бір қысқа мерзімге ол және Бас штаб бастығы Дэвид Элазар екеуі де rav aluf шенімен белсенді қызметте болды.
The Chief of the General Staff, also known as the Commander in Chief of the Israel Defense Forces (רֹאשׁ הַמַּטֶּה הַכְּלָלִי, abbreviated Ramatkal—רמטכ"ל), is the professional head of the Israel Defense Forces (IDF). The current Chief of the General Staff is Herzi Halevi. At any given time, the Chief of the General Staff is the only active officer holding the IDF's highest rank, rav aluf (רַב־אַלּוּף), which is usually translated into English as lieutenant general, a three star rank. The only exception to this rule occurred during the Yom Kippur War, when former Chief of the General Staff Haim Bar Lev, who was a cabinet member at the outbreak of and during the war, was brought out of retirement and installed as chief of Southern Command. For a brief period, he and Chief of the General Staff David Elazar were both in active service with the rank of rav aluf.
Тарих
Бас штабтың бастығы лауазымы Хагана ұйымынан бастау алды, онда ол Хагананың бас штабының басшысының атымен аталатын. Израиль Қорғаныс күштері (ИҚК) құрылған кезде Яаков Дори басқаратын Қорғаныс басшысы мен Штаб бастығы ИҚК-ның басшылығына көшті. Бас штабтың бастығы ресми түрде үш жылға тағайындалады, мерзімі тағы бір жылға ұзартылуы мүмкін. Рафаэль Эйтанның мерзімі екі рет ұзартылып, ол барлығы бес жыл қызмет еткенімен, ол осы жағдай бойынша ерекшеленді. Дегенмен, штаб бастығының бірнешесі толық мерзімін аяқтаған жоқ: Игал Ядин ИҚК бюджетіне қатысты келіспеушіліктерге байланысты отставкаға кетті, Мордехай Маклеф өтініші бойынша бір жыл ғана қызмет етті, Давид Элазар Йом Киппур соғысын терген Агранат комиссиясының ұсынымдарынан кейін отставкаға кетуге мәжбүр болды, ал Дан Халуц Екінші Ливан соғысы бойынша сынға ұшырағандықтан отставкаға кетті. Сонымен қатар, екі штаб бастығы мерзімін ұзартудан бас тартты: Амнон Липкин Шахак саясатқа қатысып, премьер-министрлікке үміткер болу ниетімен төртінші жылдың ортасында қызметін аяқтағысы келді. Хаим Ласков Шимон Переспен болған келіспеушіліктеріне байланысты төртінші жылға мерзімін ұзартудан бас тартуды сұрады. 2005 жылы Ариэль Шарон мен Шаул Мофаз Моше Яалонның мерзімін төртінші жылға дейін ұзартпады, бұл оның жұмыстан босатылуы ретінде қабылданып, Яалонның көші-қон жоспарына қарсылығы себеп болды. Мұндай мәселелердің болашақта туындауына жол бермеу үшін, Мемлекет Президенті сияқты басқа лауазымдардағы тәжірибелерді ескере отырып, Қорғаныс министрі Әмір Перец 2007 жылы генерал-майор Габи Ашкеназиді төрт жылға тағайындады, осылайша төртінші жылды қосу туралы күмәнділікті жойды. Ашкенази мерзімін бес жылға ұзарту мәселесін көтерді. Бас штабтың бастығы (Израильдің қорғаныс ведомствосының басқа да жоғары лауазымды өкілдері сияқты) қызмет мерзімі аяқталғаннан кейін Кнессет депутаты болып сайлануға, Үкіметте министр болып тағайындалуға немесе премьер-министр болып сайлануға дейін үш жылдық «салқындату» кезеңінен өтуге тиіс.
The role of the Chief of the General Staff began with the Haganah organization, where it was named after the head of the general staff of the Haganah. With the establishment of the IDF, the Chief of Defense and the Chief of Staff, headed by Yaakov Dori, were converted to head the IDF. The chief of the general staff is officially appointed for a three year term, which can be extended for another year. An exception was Rafael Eitan, whose term was extended twice, and he served a total of five years. On the other hand, there were several chiefs of staff who did not complete their full term: Yigal Yadin resigned amid disagreements over the IDF budget, Mordechai Maklef served for only one year at his request, David Elazar was forced to resign following the recommendations of the Agranat Commission investigating the Yom Kippur War, and Dan Halutz resigned due to criticism of the Second Lebanon War. Also, two chiefs of staff have given up part of their tenure extension: Amnon Lipkin Shahak wanted to end his term in the middle of the fourth year, due to his desire to move into politics and run for prime minister. Haim Laskov asked not to serve a fourth year due to his disagreements with Shimon Peres. In 2005, Ariel Sharon and Shaul Mofaz did not extend Moshe Ya'alon's term to a fourth year, during which he was interpreted as a dismissal in light of Ya'alon's opposition to the disengagement plan. In order to prevent such problems in the future, and as was done for other positions such as that of the President of the State, Defense Minister Amir Peretz appointed Major General Gabi Ashkenazi in 2007 for a period of four years, thus removing the uncertainty regarding the addition of the fourth year. Ashkenazi raised the issue of extending his term to a fifth year. At the end of his term, the Chief of the General Staff (like other senior members of the Israeli defense establishment) has a cooling off period of three years before he can be elected a Member of the Knesset, be appointed a Minister in the Government or be elected Prime Minister.
Маңыздылығы
Израиль қоғамындағы IDF-тің маңыздылығын ескере отырып, Бас штабтың бастығы Израильдегі маңызды қоғамдық тұлға болып табылады. Бас штабтың жаңа басшысы тағайындалғанда, Yedioth Ahronoth және Israel Hayom сияқты көп таралымды газеттер әдетте оқырмандарына жаңа басшының ірі портреттік суреттерін ұсынады. Бұрынғы Бас штаб басшылары көбінесе өздерінің беделді лауазымдарын саяси және кейде бизнес әлемінде пайдаланады. Бас штабтың екі басшысы (Ицхак Рабин және Эхуд Барак) Израильдің премьер-министрі болды, ал тағы он бір адам (Игаэль Ядин, Моше Даян, Цви Цур, Хаим Бар Лев, Мордехай Гур, Рафаэль Эйтан, Амнон Липкин Шахак, Шаул Мофаз, Моше Яалон, Габи Ашкенази және Бенни Ганц) Кнессетте қызмет етті. Олардың ішінде тек Цур ғана Министрлер кабинетіне кірген жоқ. Алты бұрынғы Бас штаб басшысы (Даян, Рабин, Барак, Мофаз, Яалон және Ганц) Қорғаныс министрі лауазымын атқарды, бұл елдегі ең беделді министрлік лауазымдардың бірі және Бас штаб басшысының тікелей азаматтық жоғары тұрған лауазымы болып саналады. Моше Даян сонымен қатар Сыртқы істер министрі болып та қызмет етті. Ден Халуц қызметтен босатылғаннан кейін көп ұзамай бір көлік импортерінің бас директоры болды. Эхуд Барак сайлауда жеңілгеннен кейін екі рет саясаттан демалып, халықаралық бизнеспен айналысты.
Given the importance of the IDF in Israeli society, the Chief of the General Staff is an important public figure in Israel. On appointment of a new Chief of the General Staff, mass circulation papers such as Yedioth Ahronoth and Israel Hayom customarily provide their readers with large scale portrait photos of the new Chief. Former Chiefs of the General Staff often parlay the prominence of their position into political life, and sometimes the business world. Two Chiefs of the General Staff (Yitzhak Rabin and Ehud Barak) have become Prime Minister of Israel and eleven others (Yigael Yadin, Moshe Dayan, Tzvi Tzur, Haim Bar Lev, Mordechai Gur, Rafael Eitan, Amnon Lipkin Shahak, Shaul Mofaz, Moshe Ya'alon, Gabi Ashkenazi, and Benny Gantz) have served in the Knesset. Of these, only Tzur did not get appointed to the Cabinet. Six former Chiefs of the General Staff (Dayan, Rabin, Barak, Mofaz, Ya'alon, and Gantz) held the position of Defense Minister, widely considered to be one of the most powerful ministerial posts in the country and the immediate civilian superior of the Chief of the General Staff. Moshe Dayan served also as Foreign Minister. Soon after his discharge, Dan Halutz became the CEO of a car importer. Ehud Barak took a hiatus from politics twice after defeats for re election and pursued international business ventures.