Кіріспе

Интравендік тамақтануды қабылдайтын науқастардағы хром тапшылығы

Хром тапшылығы минералдық хромның жеткіліксіз мөлшерде түзілуінің салдары ретінде сипатталады. Хром 1959 жылы глюкозаның қалыпты метаболизмі үшін қажетті элемент ретінде алғаш ұсынылған, бірақ оның биологиялық функциясы анықталған жоқ. Тапшылық жағдайлары ұзақ мерзім бойы барлық қоректік заттарды тамыр арқылы алған адамдарда сипатталған. Хромның қажеттілігі күмәнді. Еуропалық Одақтың ресми органдары хромды маңызды зат ретінде мойындамайды.

Белгілері мен симптомдары

Ұзақ мерзімді толық парентеральді тамақтанудан туындайтын хром тапшылығының айтылған белгілері – глюкозаға төзімділіктің күрт нашарлауы, салмақ жоғалтуы, шеттік нейропатия және санасының шатасуы. Жапония хромды маңызды зат ретінде таниды, ересектер үшін тәулігіне 10 мкг жеткілікті мөлшер деп санайды. Еуропалық тамақ қауіпсіздігі агенттігі (EFSA) ақпараттың жиынтығын Диеталық анықтамалық мәндер деп атайды, онда Халыққа арналған анықтамалық қабылдау (PRI) РДК орнына, ал Орташа қажеттілік EAR орнына қолданылады. AI және UL АҚШ-тағыдай анықталады. EFSA хромды маңызды зат деп санамайды, сондықтан PRI, AI немесе UL белгілемейді. Хром – АҚШ пен Еуропалық Одақтың маңыздылығы туралы келіспейтін жалғыз минералы. АҚШ-тағы тағамдар мен диеталық қосымшаларды таңбалау үшін бір порциядағы мөлшер Күнделікті құнның пайызы (%DV) ретінде көрсетіледі. Хромды таңбалау үшін Күнделікті құнның 100% 120 мкг құрады, бірақ 2016 жылдың 27 мамырынан бастап ол РДК-мен сәйкестікті қамтамасыз ету үшін 35 мкг-ға түзетілді. Жаңартылған таңбалау ережелерін сақтау, жылдық тамақ сату көлемі 10 миллион доллар немесе одан да көп өндірушілер үшін 2020 жылдың 1 қаңтарына дейін, ал 10 миллион доллардан кем өндірушілер үшін 2021 жылдың 1 қаңтарына дейін міндетті болды. 2020 жылдың 1 қаңтарына дейінгі алғашқы алты айда FDA жаңа Тамақтану құрамы туралы талаптарды орындау үшін өндірушілермен ынтымақтаса жұмыс істеуді жоспарлап отыр және осы кезеңде осы талаптарға қатысты күштеу шараларын қолданбайды. Бұл металл сіңгеннен кейін бауыр, сүйек және көкбауырда жиналады. Үшвалентті хром көптеген тағамдарда кездеседі, оның ішінде толық зердәлі өнімдерде, өңделген етте, жоғары талшықты таңғы ас жартылай фабрикаттарында, кофеде, жаңғақтарда, жасыл бұршақтарда, брокколиде, дәмдеуіштерде, сондай-ақ кейбір шарап және сыра маркаларында. Екіншісі де солай деп хабарлады, үшіншісі екі көрсеткіштің де айтарлықтай төмендеуін, ал төртіншісі ешқандай пайданы байқамады. 2016 жылы жарияланған шолуда алты мета-талдаудың біріне немесе бірнешесіне енген 53 рандомизацияланған клиникалық сынақ тізімі келтірілген. Онда кейбір мета-талдауларда FPG және/немесе HbA1C деңгейінің статистикалық маңызға ие болатын шамалы төмендеуі болуы мүмкін екені, бірақ клиникалық нәтижелерге әсер ететіндей үлкен төмендеулер аталған сынақтардың азабында болғаны айтылды. Авторлар сынақ дизайны хромның стандартты гликемиялық бақылау дәрілеріне қосымша ретінде зерттелгенін атап өтті, сондықтан хромды 2-типті қант диабетіне алғашқы ем ретінде немесе диабетке дейінгі жағдайдан диабетке өтудің алдын алу үшін бағаламады. Соңында: "гликемиялық бақылауды клиникалық тұрғыдан мағыналы жақсарту үшін хромды диеталық қосымша ретінде ұсынуға әлі де жеткілікті себеп жоқ". Америкалық Диабет қауымдастығы жыл сайынғы күтім стандарттарын жаңартады. 2018 жылғы шолуда хромды қосымша ретінде қолдану туралы ешқандай мәлімдеме жоқ.

Қосымшалау

Хромды қосымша қабылдау белгілі бір дау-дамай тудырады, себебі хромның адам биологиясындағы қажетті элемент екендігі толыққанды дәлелденбеген. Дегенмен, хром басқа іздік минералдармен бірге толық парентеральді тамақтану құрамына кіреді. Ол мерзімінен бұрын туған нәрестелерге арналған тамақ өнімдерінде де қолданылады. Хром құрамындағы көптеген өнімдер, оның ішінде хром хлориді, хром цитраты, хром(III) пиколинаты, хром(III) полиникотинаты рецептсіз диеталық қоспа ретінде сатылады.

Үкімет бекіткен денсаулық туралы мәлімдемелер

2005 жылы АҚШ-тың Тамақ және дәрі-дәрмек басқармасы хромий пиколинаты үшін білікті денсаулық туралы мәлімдеме жасады, онда өте нақты формулировка талап етілді: "Бір шағын зерттеу хромий пиколинаты инсулинге қарсы тұру қаупін азайтуға көмектеседі және осылайша 2-ші типті қант диабеті қаупін азайтуға мүмкіндік береді. Алайда, FDA-ның тұжырымы бойынша, хромий пиколинаты мен инсулинге қарсы тұру немесе 2-ші типті қант диабеті арасындағы мұндай байланыстың болуы өте күмәнді". 2010 жылы Хром(III) пиколинаты Канаданың Денсаулық сақтау министрлігімен диеталық қосымшаларда қолдануға мақұлдалды. Мақұлданған таңбаламада: "денедегі глюкоза метаболизмін қолдайды" деген сөздер қамтылған. Еуропалық тамақ қауіпсіздігі агенттігі (EFSA) 2010 жылы хромның макроэлементтердің қалыпты метаболизміне және қандағы глюкозаның қалыпты деңгейін сақтауға үлес қосатынын растады.