Кіріспе
Американдық тыйым салушы, сайлау құқығы үшін күрескен әйел және саясаткер Мари Каролина Брехм (30 маусым 1859 – 21 қаңтар 1926) – американдық тыйым салушы, сайлау құқығы үшін күрескен әйел және саясаткер. Әйелдердің Христиандық сабырлылық одағының (WCTU) сайлау құқығы бөлімінің басшысы болған ол, тыйым салу партиясы мен Пресвитериан шіркеуінің маңызды тұлғасы еді, жергілікті және ұлттық саясатта белсенділік танытып, реформалық заңдарды қолдады. Президент екі рет оны Еуропадағы Әлемдік Алкогольге қарсы Конгресте АҚШ-ты өкілдік етуге тағайындады. Бұған қоса, ол әйелдерге дауыс беру құқығын берген 19-шы түзетуден кейін АҚШ вице-президенті лауазымына кандидат болған алғашқы әйел атанды.
Marie Caroline Brehm (June 30, 1859 – January 21, 1926) was an American prohibitionist, suffragist, and politician. The Head of the suffrage department for the Woman's Christian Temperance Union (WCTU), she was a key figure in the Prohibition Party and Presbyterian Church, active in both local and national politics, and an advocate of reform laws. Twice she was appointed by the President to represent the United States at the World's Anti Alcoholic Congress in Europe. Additionally, she was the first woman to run for the Vice President of the United States after the 19th amendment granted women the right to vote.
Жас шағы мен отбасы
Брем Огайо штатының Сандуски қаласында Уильям Генри мен Элизабет Род Бремнің сегіз баласының үшіншісі болып дүниеге келді. Әкесі құрғақ тауар сатушы еді. Оның бауырлары – Минни Дюенниш Шабер, Теодор Брехм, Элизабет С. Форт, Уильям Х. Брехм, Фредерик Конрад Брехм, Джон Брехм және Кэрри Брехм. Бремнің жесір анасы 1896 жылы шығанаққа өзін-өзі тастап, суицид жасады деген хабар бар. Брем Сандускидің мемлекеттік мектеп жүйесінде лекция оқыды және педагог болды, сонымен қатар тілдер мен азаматтық білім бойынша жеке сабақтар берді. 1883 немесе 1884 жылы Брем Сандускидегі бухгалтер жұмысынан кетіп, Иллинойс штатының Олни қаласына көшіп барды, онда ол бес жыл бойы сурет, кестелеу және бояу өнерін оқытты. Осы кезеңде ол сондай-ақ сол қаланың Бірінші пресвитериан шіркеуінде жексенбілік мектептің мұғалімі және басшысы болды. Олнидегі Клермонт мектебінде 1887–88 оқу жылында сабақ берген кезде ол өзінің ағасы, капитан Уильям Род пен оның әйелімен бірге тұрды. Род сәтті бизнесмен болды, ол өркендеген темір-темір бұйымдар дүкеніне, киім-кешек бизнесіне, сондай-ақ, танымал мейрамхана мен демалыс орнына иелік етті.
Тынығушылық және сайлау құқығы
Брем алғаш рет 1891 жылы Әйелдер Христиандық Ұстамдылық Одағы (WCTU) ұйымының қызметіне қатысты, сол кезде ұйымдастырушы мүше болды және сол жылдың сәуір айында жергілікті бөлімнің президенті болып сайланды. 1891 жылдың қыркүйегінде Ньютон қаласында (Иллинойс штаты) өткен WCTU аудандық конвенциясының хатшысы болып қызмет етті, онда он округті қамтитын аудандық президент болып сайланды және келесі төрт жылда WCTU мүшелігін және қатысуын едәуір арттырды. 1895 жылы WCTU-ның Ұлттық президенті Фрэнсис Уиллард Брехмды Балтимордағы Ұлттық конвенциядағы Франчайзинг бөлімінің Ұлттық басқарушысы лауазымына ұсынды, ол жеті жыл бойы осы лауазымды иеленді. WCTU Франчайзинг бөліміне сайлау құқығымен байланысты барлық іс-шаралар жүктелді, олардың мақсаты – "барлық әйелдерді дауыс беруге құштар ету және барлық еркектерді оларға дауыс беруге рұхсат беру". Ұлттық басқарушы болып қызмет еткен кезеңде Брехм Ұлттық Америкалық Әйелдер Сайлау Құқығы Қауымдастығы (NAWSA) мен WCTU арасындағы "күреске" қатысты. 1899 жылдың мамырында NAWSA, WCTU Атқару комитеті арқылы, WCTU-ның сайлау құқығымен байланысты кез келген заңнамаға, науқанға немесе әрекетке араласпауын және WCTU қызметін "тыйым салу және әлеуметтік тазалық" шеңберімен шектеуін сұрады. Ынтымақтастық туралы хатты Кэрри Чэпмен Кэтт, Лора Клей және Люси Хобарт Дей жіберді. Сонымен қатар, Кэтт NAWSA-ның ұстанымын жеке ұсыну үшін Сиэтлдегі Ұлттық WCTU-ның 26-шы конвенциясына (1899) қатысты. WCTU бұл ұсыныстарды "біз өзара ынтымақтастықпен бірге келісім мен іс-қимылдың бірлігін шын жүректен қалайтын болсақ та, біз өз шешімдеріміз бен міндетіміз туралы сенімді құрбан ете алмаймыз және өз жоспарларымыз бен әдістерімізді жалғастыруымыз керек" деп түсіндіре отырып, қабылдамады. Бұдан әрі, Брехмнің "Неге әйел дауыс беруді қалайды" деген тақырыптағы сөзінде әйелдердің дауыс беруінің маңыздылығына баса назар аударды. "Бізге бұл елде таза христиандық тыйым салудан құралған қарлы боран қажет, ол ұйымдасқан, заңдастырылған арақ жүйесін күшсіз етіп, жояды, және әйелдер дауыс беру құқығын сұрап отыр, осы мақсатқа жету үшін сіздерге көмектесу үшін". Брехм Луиза С. Раундстың Иллинойс WCTU президенті лауазымына ие болды, ол 1901 жылдан 1906 жылға дейін бес мерзім бойы қызмет етті. Алты жыл бойы Брехм Америка Құрама Штаттарының Пресвитериан шіркеуінің Бас ассамблеясының Ұстамдылық және моральдық әл-ауқат жөніндегі кеңесінің ғылыми Ұстамдылық бойынша арнайы лекторы болып қызмет етті. 1906 жылы NAWSA-ның Ұлттық Америкалық конвенциясында Брехм WCTU-ны Иллинойс штатының президенті ретінде таныстырды және Кэрри Чэпмен Кэтттің "Тарихтағы әйелдер" бағдарламасының бөлігі ретінде "Батырлар мен батыршалар" тақырыбында баяндама жасады. WCTU-дегі лауазымынан зейнетке шыққаннан кейін Брехм 25 жыл бойы АҚШ-ты аралап, Пресвитериан шіркеуінің Ұстамдылық және әл-ауқат бөлімі үшін лекция оқыды. Омаха қаласында (Небраска штаты) сөйлеген сөзінде Брехм алкогольді ішімдіктерден бас тартатын және денсаулығы мен дене бітімін сақтайтын адамдардың, бас тартпайтын адамдарға қарағанда сәттілікке жету мүмкіндігі жоғары екенін айтты. Өліміне алты ай қалғанда Брехм темекіге қарсы болашақ жойқын науқанның мақсаты болатынын болжады. 1925 жылы Гонолулу қаласында (Гавайи штаты) жасаған баяндамасында студенттерге ескерту жасады: "Темекі мәселесімен күресуге сіздерге құлдық және арақ мәселесі сияқты уақыт келген болады".
Жергілікті және ұлттық саяси қатысу
Бремнің вице-президенттікке түсуіне дейін ол белсенді саяси өмір сүрді. Ол 1912 жылы Сан-Францискода өткен Калифорния штатының Әйелдер заң шығару кеңесінің бірінші вице-президенті болды. Кеңес – әйелдер мен балалар үшін жақсырақ заңдарды, жақсырақ әлеуметтік қамтамасыз ету шараларын және моральдық, экономикалық және әлеуметтік жағдайларды жақсартуға бағытталған заңдарды қамтамасыз етуді мақсат тұтқан, партиялық емес, діни ағымдарға бөлінбеген ұйым болды. Брем екі АҚШ президенті тарапынан тыйым салу мәселесі бойынша АҚШ өкілі ретінде тағайындалды. 1909 жылы президент Уильям Тафт оны Лондондағы Әлемдік алкогольге қарсы конгресте сөйлеу үшін тағайындады. 1913 жылы президент Вудро Вильсон оны Италияның Милан қаласында өткен Әлемдік алкогольге қарсы конгреске делегат ретінде тағайындады, онда ол ғылыми негізде тыйым салуды қолдады. Сонымен қатар, Брем Сенат пен Өкілдер палатасының алдында сөз сөйлеп, Конгреске Білім министрлігін құруға шақырған петицияның авторы болды.
1916 жылы тыйым салу партиясының ұлттық конгресі
Бремге 1924 жылы тағайындалғанға дейін 1916 және 1920 жылдары екі рет Тыйым салу партиясының вице-президенттікке үміткерлігі ұсынылды, бірақ ол сол кезде бас тартты. 1916 жылы Миннесота штатының Сент-Пол қаласында өткен Тыйым салу партиясының Ұлттық конвенциясында Брем Ұлттық мүсіндер залындағы бұрынғы WCTU президенті Фрэнсис Уиллардтың ескерткішінің бір күні әйелдің Капитолий ғимаратында мүсін ретінде емес, билікте болатынын болжайтынын мәлімдеді. Брем сол кезде вице-президенттікке үміткер ретінде қарастырылғанымен, Оңтүстікте күшті қолдауы бар Айра Ландрит жақсы үміткер болады деп сеніп, өтінімін кері алды. Активистер Мэри Харрис Армор және Элла А. Буль де вице-президенттікке үміткерлердің қатарында болды, ал әйелдер партияда маңызды рөл атқарды. Конвенцияға жүзден астам әйел делегат пен олармен тең санға жуық орынбасарлар қатысты және іс-шара аясында әйелдер конференцияларын өткізді.
Кейінгі өмір және өлім
1917 жылы Брем Калифорнияның Лонг-Бич қаласына көшіп келді, бұл қала негізі қаланғаннан бері көбінесе "құрғақ" болатын. Ол жерде ол үйін екі жалғыз әйелмен бөлісті: Мэри Кеннеди және Сандускиде туған Джесси Уильямс. Ол қоғамдық істерге белсенді қатысып, Лонг-Бич қалалық жоспарлау комиссиясы мен қалалық клубтың директорлар кеңесінде жұмыс істеді. Сонымен қатар, ол қауымдық аурухананы қолдады және Екінші Пресвитериан шіркеуінің Диакондар кеңесінің мүшесі болды. 66 жасында Брем Калифорния штатының Пасадена қаласында Розалар парадының трибунасы құлағаннан кейін жарақат алып қайтыс болды. Трибуна құлауынан кейін болған он екі өлімнің ішінде Брем алтыншы болып қайтыс болды. Сол кездегі газеттерде оның жарақаттары "жеңіл" деп сипатталған, мысалы "бас терісі жыртылған және сол аяғы бұралып кеткен", "бас терісінің терең жаралары" немесе тіпті "аяқ және бас сүйегінің сынуы", бірақ оның өлім куәлігінде өлім себебі "митральді жеткіліксіздік" деп көрсетілген, себебі "1926 жылғы 1 қаңтардағы апаттан соққан шок" болды. Осы оқиғадан кейін қалалық инспектор мен уақытша трибунаны салған құрылысшыға қарсы қылмыстық іс қозғалды. Роза парадын тамашалауға шақырған Бремнің досы – Пасаденада тұратын Чарльз Кэмпбелл болды, ол бұрын Гавайидегі сөйлеу кезінде оның отбасына қонаққа барған еді. Сотта Кэмпбелл таңдалған трибунаның нашар салынғанын көріп қорқыныш сезінгенін және сол орынға билет алудан тартынғанын айтты. Дегенмен, ол бастапқы жоспарынан бас тартпады және орындықты алға жылжытты, өзінің "алдын ала сезіміне" қарамастан, және өзі де ауыр жарақат алды (Кэмпбелл сотта шындықты айтпаған болуы мүмкін немесе газеттердегі алғашқы хабарламалар қате болған, өйткені ол бастапқыда үйде емделген жеңіл жарақаттарға шалдыққан деп хабарланған), сондай-ақ оның досы Бремнің өліміне әкелген жарақаттарды алды. Ол Лонг-Бичте кремацияланды және Огайо штатының Сандуски қаласындағы Оукленд зиратында жерленді. Ол 1926 жылғы 21 қаңтарда қайтыс болса да, оның қабір тасында 1925 жыл өлім жылы ретінде қате көрсетілген. Бремнің өлімінен кейін мұрагерлік процесінде оның өсиетінің бенефициарларының бірінің аты (Алжирлік миссия тобы) Бремнің өсиетінде жазылған атымен сәйкес келмейтіні анықталды (Солтүстік Африканың Алжирлік миссиясы). Бұл Бремнің кіші әпкесі, Элизабет С. Форттың өсиетке дауласуына және қаражат Алжирлік миссионерлерге емес, Бремнің тірі қалған туыстарына берілуі керек деп талап етуіне себеп болды. Сол кездегі хабарламаларға сәйкес, Элизабет Форт "Лос-Анджелес пресвитериясындағы мексикалықтарға" миссионерлік жұмыстың қаражатын бөлуге де қарсы болды, сондай-ақ миссионерлік ұйымдарға жасалған басқа да жарналарға да наразылық білдірді. Бірінші бөлім, аудандық апелляциялық сот шешімінің есебінде, Бремнің тілегіне құрмет көрсету керек екені айтылды, оның заңды атауынан гөрі, бенефициар ұйымның жалпы атауын қолданғанына қарамастан.