Кіріспе
Америкалық жүзуші, Олимпиада чемпионы, спорт комментаторы Донна де Варона Пинто (туған тегі де Варона, 26 сәуір 1947 жылы туған) – американдық бұрынғы жүзуші, Олимпиада чемпионы, қоғамдық белсенді және телеарнадағы спорт комментаторы.
Donna de Varona Pinto (née Donna Elizabeth de Varona; born April 26, 1947) is an American former swimmer, Olympic champion, activist, and television sportscaster.
Жүзуші мансабы
1960 жылы де Варона 13 жасында АҚШ Олимпиадалық жүзу құрамасына ілікті. Ол өзінің ең басты жарысы – 400 метрлік кешенді жүзуде әлемдік рекордты бұрыннан-ақ ұстаған, бірақ бұл жарыс 1964 жылғы Олимпиада бағдарламасына енгізілген жоқ. 1960 жылы Римде өткен жазғы Олимпиада ойындарында Де Варона АҚШ құрамасы үшін әйелдер арасындағы 4×100 метрлік еркін стиль эстафетасының іріктеу кезеңінде өнер көрсетті, алайда финалда жүзбегендіктен алтын медаль жеңіп алмады. Төрт жыл өткен соң, 1964 жылы Жапонияның Токио қаласында өткен жазғы Олимпиадада, ол карьерасында он сегіз әлемдік рекорд пен үздік нәтижелерді көрсеткеннен кейін әйелдер арасындағы 400 метрлік кешенді жүзуде алтын медальді жеңіп алды. Ол екінші орын алған жүзушіден алты секундке басымдықпен жеңіп, Олимпиада рекордын жаңартты. Сонымен қатар, ол әлемдік рекордты жаңартқан АҚШ құрамасының мүшесі ретінде 4×100 метрлік еркін стиль эстафетасында тағы бір алтын медальді иеленді. Де Варона жүзу спортын қысып, ерлер басымдығын көрсететін спортты жариялау саласындағы мансабын бастады.
Кәсіби өмір
17 жасында ол ABC-дің Wide World of Sports бағдарламасында пайда болып, ең жас және ұлттық телеарнадағы алғашқы спорт комментаторларының бірі болды. 2007 жылдың күзінде де Варона жүргізуші, сценарийші және продюсер ретінде деректі фильм жасады. Бұл фильм IX-тармақтың 35 жылдығына арналған, ол мектеп бағдарламаларында, соның ішінде спорттағы кемсітушілікке тыйым салды. Cine Golden Eagle сыйлығын жеңіп алған CSTV деректі фильмі IX-тармақтың әсеріне және Америкада спорт стипендиясын алған бір адамның Таяу Шығыстағы және Халықаралық Олимпиада комитетіндегі көзқарастар мен әдет-ғұрыптарды өзгертуге қосқан үлесіне назар аударды. Бағдарламада Марокконың спорт министрі Навал Эль Мутавакель қатысты, ол 1984 жылы Олимпиада алтын медалін жеңген алғашқы мұсылман және африкалық әйел болды, ал 2012 жылы Халықаралық Олимпиада комитетінің вице-президенті болып сайланды. Ол 1969 жылы Халықаралық жүзу даңқы залына «Құрметті жүзуші» ретінде енгізілді. Ол сонымен қатар АҚШ пошта маркаларында бейнеленетін суреттерді ұсынатын Азаматтардың маркалық кеңес комитетіне (CSAC) мүше болып табылады. Ол 1986 жылы UCLA-ны бітірген және екі баланың анасы: Джоанна Пинто және Джон Дэвид Пинто. Де Варона Халықаралық Олимпиада ойындарының атқару комитетінде қызмет етеді және Халықаралық Олимпиада комитетінің Әйелдер мен спорт комиссиясының мүшесі. Ол сондай-ақ Халықаралық жүзу даңқы залының кеңесінің мүшесі және Иорданияның принці Фейсалдың «Ұрпақтар үшін бейбітшілік» қоры мен Тони Блэрдің «Beyond Sport» бастамасының кеңесшісі ретінде қызмет етеді. Соңғы кезде де Варона АҚШ Мемлекеттік хатшысы Хиллари Клинтонның тағайындауымен Спорт арқылы қыздар мен әйелдерді күшейту жөніндегі кеңесшілер кеңесіне кірді. Ол сонымен қатар маркетинг, консалтинг және іс-шаралар бойынша кеңес беретін DAMAR Productions компаниясының президенті. 2019 жылғы Аврора ойындарының Атлеттер кеңесінің төрағасы да болды.
Белсенділік
2020 жылы де Варона 300-ден астам әйел спортшы және белсенділермен бірге Айдахо штатының трансгендер әйел студент-спортшылардың әйелдер мен қыздар спортында бәсекелесуіне тыйым салатын заңды қолдап, Ұлттық колледждік спорт қауымдастығына хат жазды. Де Варона хаттың әйелдер спортының тұтастығын сақтаудағы маңыздылығын айта келе, "Мен хатпен келісемін. Трансгендер ерлерден әйелге ауысқан спортшылар бөлек немесе шығармашылық жолмен қолдау көрсетілуі керек" деді. 2021 жылы де Варона Президент Джо Байденнің 13988 нөміріндегі жарлығына қарсы құрылған Әйелдер спорты саясаты жұмыс тобына қосылды. Бұл жарлық барлық трансгендер әйел спортшыларды толыққанды қабылдауды талап етеді. Осы мақсатқа жету үшін жарлықтың негізгі міндеті – "қыз бен әйелдердің бәсекелестік санаттарын қорғау, сонымен қатар транс спортшыларға спортқа қатысу үшін мүмкіндік жасау".
Жеке өмір
1986 жылы де Варона Калифорния университеті, Лос-Анджелес (UCLA) тәмамлады. Оның кіші қарындасы актриса және режиссер Джоанна Кернс, ол ABC телеарнасының "Өсу қиындықтары" комедиялық сериалында Мэгги Сивер рөлін сомдады.