Кіріспе

Джон Снайдер Карлайл (16 желтоқсан 1817 – 24 қазан 1878) – американдық саудагер, заңгер, құл иесі және саясаткер, соның ішінде АҚШ сенаторы. Америка Азамат соғысы кезінде Одақтың ынталы қолдаушысы болған ол Вирджиния штатының лоялистік тобын өкілдік еткен, бұл штат кейін екі жеке мемлекетке бөлінді.

Өмірбаян

Карлиль Вирджиния штатының Винчестер қаласында дүниеге келген. Он төрт жасқа дейін анасынан білім алып, дүкенде сатушы болып жұмыс істеген, ал он жеті жасында өз кәсібін бастады. Кейін ол құқық білімін оқып, 1840 жылы адвокаттыққа қабылданды және Беверлиде тәжірибе жинады. Саясатқа қатысып, Демократиялық партияға қосылды. 1850 жылы Вирджиния штатының конституциялық конвенциясына делегат ретінде сайланды. Карлиль 1847 жылдан 1851 жылға дейін Вирджиния штатының Сенатында қызмет етті. 1854 жылы жаңа «Біздің түсінігімізше» (Know Nothing) саяси қозғалысына қосылып, АҚШ Өкілдер палатасында Вирджинияның 11-ші округін бір мерзімге өкілдік етті. Карлиль 1861 жылы Вирджинияның сецессиялық конвенциясына Харрисон округынан делегат ретінде қатысты және даулы мәселеге қарсы дауыс берді. Ол сецессияға қарсы қозғалыстың жетекшісі болды және 1861 жылдың маусым айында Уиллинг конвенциясында белгілі болды. 1861 жылдың 13 маусымында екінші Уиллинг конвенциясының бірінші сессиясында Карлиль «Вирджиния халқының жарияланым» құжатын жазды. Құжат Вирджинияның сецессия жарлығын заңсыз деп жариялады, өйткені оны әзірлеген конвенцияны референдум арқылы емес, Бас Ассамблея шақырған. Сондай-ақ Вирджиния үкіметін қайта ұйымдастыруға шақырды, Вирджинияның АҚШ-тан бөлінуіне байланысты барлық мемлекеттік қызметтер бос орынға ие болды деп мәлімдеді. АҚШ президенті Авраам Линкольн мен Конгресс Вирджинияның қалпына келтірілген үкіметін штаттың бүкіл территориясының заңды үкіметі ретінде мойындады, ал Уиллинг уақытша астанасы болды. Дегенмен, Карлиль Вирджинияның басым бөлігінен құрылатын жаңа штат құруға қарсы болды, ол кейіннен Батыс Вирджиния атанды. Карлиль 1861 жылы Юнионист партиясының платформасы бойынша Конгреске қайта сайланды, бірақ Өкілдер палатасында тек 4 шілдеден 13 шілдеге дейін отырды, содан кейін қалпына келтірілген үкіметтің өкілі болып тағайындалған екі АҚШ сенаторының бірі болып сайланды. Ол 1865 жылға дейін сенатта қызмет етті. Сенатта ол Конституцияны қатаң түсіндіруді үнемі қолдады, штаттардың көтерілісін жеке тұлғалардың көтерілісінен гөрі мойындаған барлық шараларға қарсы болды және Конгрестің құлдарға кез келген түрде араласу құқығын жоққа шығарды (Карлиль өзі құл иеленуші болғандықтан). Ол Линкольнмен жиі кездесіп, оның істеріне қолдау көрсетуге тырысты. Соғыстан кейін Карлиль саясаттан шығып, заңгерлік тәжірибесін жалғастыру үшін үйіне оралды. Ол Батыс Вирджинияның Кларксбург қаласында қайтыс болды және Odd Fellows зиратында жерленді.

Анықтамалар мен сілтемелер

Джон С. Карлиль «Вирджиния энциклопедиясында» Джеймс Грант Уилсон және Джон Фиске бас редакциялаған «Апплтонның американдық биографиялық энциклопедиясында» келтірілген. Алты томдық, Нью-Йорк: D. Апплтон және компаниясы, 1887–1889 жылдар.