Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Джон Сержант Уайз (27 желтоқсан 1846 – 12 мамыр 1913) – Вирджиния штатындағы американдық жазушы, заңгер және саясаткер. Ол Генри А. Уайз бен Сара Сержанттың ұлы.
American politician
John Sergeant Wise (December 27, 1846 – May 12, 1913) was an American author, lawyer, and politician in Virginia. He was the son of Henry A. Wise and Sarah Sergeant.
Ерте өмір
Джон 1846 жылы Рио-де-Жанейрода дүниеге келді, оның әкесі Бразилия империясының АҚШ елшісі болған. Ол жастық шағында әкесімен және басқалармен бірге Вирджиния штатының Норфолк қаласының сыртындағы Элизабет өзеніндегі Рольстон плантациясында өмір сүрді. Оның әкесі 1856 жылы Вирджинияның губернаторы болып сайланудан бұрын АҚШ конгрессмені болды. Жас кезінде жеке оқыту алғаннан кейін Уайз Вирджиния әскери институтына түсті. Америка Азамат соғысы басталған кезде ол әлі студент болғандықтан, Нью-Маркет шайқасында VMI кадеттер корпусымен бірге қызмет етті. Кадеттердің жүкті күзетуге бұйрық берілгенімен, ол бұйрыққа бағынбай, сол жерде қалды және кадеттердің танымал шабуылына қатысты. Шайқас аяқталғаннан кейін Уайз Конфедерация армиясына офицер болып қабылданды.
John was born in Rio de Janeiro in 1846, while his father was U. S. Minister to the Empire of Brazil. He lived as a youth with his father and others at Rolleston, their plantation on the Elizabeth River outside Norfolk, Virginia. His father served as a US Congressman before being elected as Governor of Virginia in 1856. After being privately tutored as a youth, Wise attended Virginia Military Institute. Still a student when the American Civil War began, Wise served with the VMI Corps of Cadets at the Battle of New Market. Ordered to guard the Cadets' baggage train, he defied those orders to stay there, and took part in the Cadets' famous charge. After the battle, Wise accepted an officer's commission in the Confederate States Army.
Заң және саясат
Соғыстан кейін Уайз Вирджиния университетінде заң оқыды, онда ол 1867 жылы «Бета Тета Пи» бауырластығының мүшесі болды. Сол жылы ол бітіріп, адвокаттық практикадан өтті. Уайз көп жылдар бойы Вирджиния штатының Ричмонд қаласында заңгер болып жұмыс істеді. 1880 жылы ол АҚШ Өкілдер палатасына сайлауға сәтсіз кандидат болды. 1882 жылдың мамырында Вирджиния штатының шығыс округі бойынша АҚШ прокуроры болып тағайындалды және 1883 жылдың наурызына дейін қызмет етті. Кейін 1882 жылы Уайз Вирджиния штатынан жалпы округтік өкіл болып «Readjuster» (қайта құрушы) партиясынан сайланды – бұл атау республикашылдар мен наразы вирджиниялық демократтардың коалициясы үшін қолданылды. Ол 1883 жылдан 1885 жылға дейін 48-ші АҚШ Конгресінде қызмет етті. Федералды соттар өздерінің құзыреті жоқ екенін мәлімдеді және Оңтүстік Каролина штатының конституциялық конвенциясының «Миллс против Грин» ісіне (159 U. S. 651, 1895) сүйенді. АҚШ Жоғарғы Сотының судьясы Брюэр сотқа хабарлап, АҚШ Өкілдер палатасы сол жылы Вирджиния сайлаушылары таңдаған конгрессмендерді бекіткенін және «істелген нәрсені сот бұйрығымен өзгерту мүмкін емес» екенін мәлімдеді, сондықтан АҚШ Жоғарғы Соты іске араласудан бас тартты. 1904 жылғы сайлауда ақ нәсілділердің саны елу пайызға, ал қара нәсілділердің саны тоқсан пайызға азайды.
After the war, Wise studied law at the University of Virginia, where he was initiated as a Brother of Beta Theta Pi fraternity in 1867. That same year he graduated and was admitted to the bar. Wise practiced law in Richmond, Virginia for many years. In 1880, he was an unsuccessful candidate for U. S. Representative. In May 1882, he was appointed United States Attorney for the Eastern District of Virginia, serving until March 1883. Later in 1882, Wise was elected U. S. Representative for Virginia's at large seat as a "Readjuster" – a label used by a coalition of Republicans and dissident Virginia Democrats. He served in the 48th United States Congress, from 1883 to 1885. The federal courts ruled they had no jurisdiction and relied upon a South Carolina constitutional convention case, "Mills v. Green", 159 U. S. 651 (1895). U. S. Supreme Court Justice Brewer took judicial notice that the U. S. House of Representatives had seated the congressmen elected by Virginia voters that year and "the thing sought to be prohibited has been done and cannot be undone by order of court", so the U. S. Supreme Court declined to get involved. By the 1904 election, fifty percent fewer white, and ninety percent fewer black men voted.
Соңғы жылдар
Кейін Уайз Нью-Йорк қаласына көшіп, зейнеткерлікке шыққанға дейін заңгерлікпен айналысты. Ол 1913 жылы Мэриленд штатындағы Принцесса Энн қаласының жанында қайтыс болды және Ричмондта жерленді.
Wise later moved to New York City, and practiced law there until his retirement. He died in 1913, near Princess Anne, Maryland, and was buried in Richmond.
Әдеби мансап
Джон Уайз бірнеше кітап жазды, ең танымалдарының бірі – "Кезеңнің аяқталуы" (1899) атты естелік кітабы. Ол алғаш рет жарық көргеннен бері көптеген басылымдарда қайта басылды. Кітаптың толық мәтіні Солтүстік Каролина университетінің "Америкалық Оңтүстікті құжаттау" веб-сайтында қолжетімді. Онда ол Азамат соғысына дейінгі балалық шағын, Вирджиниядағы әкесінің "Роллстон" плантациясында құл болған досымен бірге өткізген жылдарын еске алады. Сонымен қатар, ол соғыс жылдарын, әкесінің соғыстағы рөлін және отбасы туралы да айтады.
John Wise wrote several books, most notably a memoir entitled The End of an Era (1899), which has been reprinted in numerous editions since its first publication. A full text edition is available online at the University of North Carolina's website, Documenting the American South. It describes his boyhood in the last days before the Civil War, while he was living on his father's plantation "Rolleston" in Virginia, with a childhood slave companion and friend. He also discusses the war years, his father's role in the war, and his family.
Танымал мәдениетте
2014 жылы "Жоғалған аяқ киімдер даласы" фильмінде Люк Бенвард Уайз рөлін ойнаған, бұл фильм Нью-Маркет шайқасын бейнелеген.
Wise was portrayed by Luke Benward in the 2014 film Field of Lost Shoes, which depicted the Battle of New Market.